Het begin van het najaar

De vriendelijke gastvrouw in Gaulverjaskoli, ons eerste hostel, vertelde ons bij het ontbijt dat voor IJslanders de herfst begonnen is zodra men ’s ochtends het licht aan moet doen. Dit is vaak nodig vanaf begin september. Op de vraag hoe het weer er de komende weken uit zou kunnen zien antwoordde ze ons dat het over het algemeen niet veel beter zou worden dan het weer van die ochtend: grijs, fris en regenachtig. Het beste weer was te vinden aan de noordoost zijde van IJsland, waar het op dat moment nog zonnig en tegen de 20 graden was. Ondanks dit matige vooruitzicht voor de zuidelijke kant van het eiland hebben we toen toch eerst de zuidkust afgereden.

Weer

Gedurende de ruim twee weken hebben we gemiddeld genomen zeker geen slecht weer gehad. Er zijn zo’n drie dagen geweest dat we echt heel slecht weer hebben gehad. Een van die dagen reden we de route de fjorden aan de oostkant van IJsland, waar we door de hevige regenval en laaghangende bewolking helaas niets van gezien hebben. Daar stonden echter ook enkele zeer zonnige en warme dagen tegenover; de dag dat we de ‘glacier hike’ deden was het bijvoorbeeld 20 graden met een strakblauwe hemel. Op de dag dat we het Askja gebergte aandeden, hadden we te maken met zeer stormachtig weer; windkracht 8-9 bij een temperatuur net boven het vriespunt.
Naast die uitersten hebben we vooral veel dagen met zeer wisselvallig weer gehad, waarop het weer op een dag kon variëren van licht bewolkt tot regenachtig. Sterker nog, de variatie in het IJslandse weerbeeld valt te karakteriseren met het IJslandse gezegde: “Bevalt u het huidige weer niet, wacht dan vijf minuten!”. En zo hebben wij het ook ervaren, in luttele minuten tijd kon het weer volledig omslaan.

Ook is het zo dat het weerbeeld binnen een enkel gebied enorm kan verschillen, hetgeen vooral in de binnenlanden het geval is. Dit merkten wij rond Landmannalaugar: de route richting het prachtige gebied verliep door grijs en grauw weer, terwijl we in Landmannalauger zelf te maken kregen met de eerste opklaringen. De dag erop vertrokken we bij half bewolkt weer, waarna we al snel de dichte mist in reden om vervolgens weer in grauw en druilerig weer te belanden.

Noorderlicht

Bij helder (en bij voorkeur koud) weer kan men ’s avonds het noorderlicht (Aurora Borealis) aanschouwen. Het noorderlicht seizoen duurt van grofweg begin september tot eind oktober en van begin februari tot eind maart. De meeste kans heeft men begin maart en begin september. De zichtbaarheid van het noorderlicht hangt echter van een hoop variabelen af, waaronder de zonne-activiteit, de temperatuur van de atmosfeer, de stand van de zon en natuurlijk de bewolking.
Het noorderlicht is meestal waarneembaar tussen een en maximaal vier uur na zonsondergang, waarbij de piek meestal rond twee tot drie uur na zonsondergang plaatsvindt.

Daglicht

Een ander belangrijk aspect van een bezoek aan IJsland in september, of het najaar in het algemeen, is het korter worden van de dagen. Bij aankomst op IJsland op 13 september hadden we nog daglicht van grofweg zes ’s ochtends tot half negen ’s avonds. Twee weken later was dat al gereduceerd naar de periode van iets voor zeven uur ’s ochtends tot kwart voor acht ’s avonds. De dagen worden dus echt in hoog tempo korter. Typisch was ook de lange duur van de schemering: een goed uur.

Toeristische industrie

De piek in toeristen dat IJsland aandoet valt duidelijk in de maanden juli en augustus, waarbij ook juni het nog goed doet. De toeristische industrie is duidelijk ingesteld op deze periode van het jaar. Doordat het aantal toeristen in de maand september drastisch afneemt, sluiten de meeste hotels buiten Reijkjavik hun deuren na het hoogseizoen. Ook excursies beperken hun diensten vanaf de maand september, waarbij sommige zelfs geheel stoppen, om pas weer in juni te beginnen. Daarentegen blijven de guesthouses en hostels (jeugdherbergen, welke overigens voor alle leeftijden bedoeld zijn) meestal wel het gehele jaar open en gedurende het najaar is het hier vaak zo rustig, dat op voorhand reserveren zelden nodig is.
In ons geval viel het gebrek aan excursies mee, doordat IJsland dit jaar ongebruikelijk veel toeristen gehad had en ook september nog een meer dan gemiddeld aantal bezoekers met zich mee bracht. Hierdoor werden een hoop excursies en toeristische diensten met enkele weken verlengd.

Vervoer

Ook het vervoer op het eiland kan tijdens het najaar wat lastiger verlopen. Zo worden de wegen door het binnenland en de meeste F-wegen gesloten zodra de eerste serieuze sneeuw valt, om te voorkomen dat deze onverharde wegen zwaar beschadigen. Het moment van die sneeuwval is niet te voorspellen; soms valt er midden in de zomer nog sneeuw en andere jaren valt de eerste sneeuw pas eind oktober of in november. Het is dus verstandig om op reis altijd het weer en de status van de wegen in de gaten te houden. Dit laatste kan via de website van de IJslandse wegenautoriteit: Icelandic Road Administration.
Huur je je eigen auto, dan is het verstandig om een 4WD (vierwiel aangedreven) auto te huren, aangezien dit werkelijk een stuk aangenamer rijdt dan een tweewiel aangedreven wagen, zeker op natte, besneeuwde, gladde of gewoon slechte wegen.

Wanneer je niet over eigen vervoer beschikt wordt het allemaal nog wat lastiger: een hoop busdiensten rijden niet meer in het najaar. Ook liften is amper een optie, door de sterke afname van het toeristische verkeer gedurende het najaar. Ook veerdiensten beperken hun schema fors na het eind van het hoogseizoen.

Conclusie

Het reizen door IJsland in het najaar heeft duidelijk z’n voordelen: de prijzen voor accommodaties en autohuur zijn een stuk lager dan tijdens het hoogseizoen en het is een stuk rustiger. Dankzij dat laatste zijn guesthouse en hostel accommodaties nog op de dag zelf nog ruimschoots beschikbaar en heb je een hoop toeristische trekpleisters geheel voor jezelf. Daarnaast biedt het najaar (net als het voorjaar) de kans om bij helder weer het noorderlicht (Aurora Borealis) te aanschouwen.
Daar kleven echter ook enkele nadelen aan: het weer is een stuk wisselvalliger en (vooral in het zuiden) valt aanzienlijk meer regen. Daarnaast biedt de zomer veel langer daglicht (die tijdens de midzomernacht zelfs een gehele dag duren). Het feit dat het rustiger is heeft ook een nadeel: een hoop excursies beperken of beëindigen in de maand september hun diensten en dit geldt ook voor bijvoorbeeld veerdiensten en het openbaar vervoer.

IJsland staat al jaren te boek als een waar paradijs voor het winnen van groene stroom; het land kan met gemak in zijn eigen elektriciteitsbehoefte voorzien met de diverse waterkracht en geothermische centrales. Sterker nog: het land telt 300.000 inwoners, maar zou met haar door middel van natuurlijke bronnen gewonnen electriciteit ruim 3 miljoen mensen van electriciteit kunnen voorzien. Electriciteit is in IJsland dan ook zeer goedkoop en het is geen verrassing dat een hoop industriële partijen uit Amerika al decennia lang proberen voet op IJslandse grond te krijgen.

Een grove tien jaar geleden heeft de IJslandse regering besloten een deel van hun natuurlijke bronnen te gelde te maken en enkele bedrijven uit te nodigen om een fabriek op IJsland te vestigen. Het IJslandse volk, dat over het algemeen zeer dicht bij de natuur staat, werd overtuigd met mooie cijfers over een groeiende economie en toenemende werkgelegenheid. Daarmee werd vooral de scepsis van de bevolking van Reijkjavik, het merendeel van de bevolking, overwonnen. Zo geschiedde het ook met de Alcoa aluminium smelterij in Reydarfjördur.

Nu, zo’n 7 jaar nadat gestart werd met de bouw van de dam, tekenen de gevolgen zich af. We spraken er onder andere met een Duits meisje dat al enkele jaren gedurende de zomermaanden op de boerderij in Husey werkte over. Husey ligt ruim 100 kilometer ten noorden van de Karahnukar dam, maar doordat het direct naast de monding van de afgedamde rivier ligt, zijn ook hier de gevolgen goed te zien, zo vertelde ze ons. Ze gaf ons meteen wat leesvoer mee, waarin de gevolgen van het project uiteengezet waren. Het betrof hier veelal materiaal van diverse milieu groeperingen, dus erg objectief was het waarschijnlijk niet, maar de feiten waren overduidelijk.

De puur voor de Alcoa smelterij gebouwde dam heeft een groot en divers natuurgebied onder water gezet. Diverse watervallen, kloven en valleien zijn nu volledig ondergelopen. Een van IJslandse grootste broedgebieden van het rendier bevind zich precies bij de dam en het is maar de vraag of hier überhaupt iets van over blijft. De uitgebreide flora van het ondergelopen dal is voorgoed vernietigd. Stroomafwaarts zijn de gevolgen echter nog groter. Smeltwater van gletsjers bevat veel mineralen, zouten en andere grondstoffen die het leven in en langs de rivier voeden. Deze stoffen worden echter afgezet in het door de dam gevormde Halsón reservoir en komen vrijwel niet langs de dam. Het gevolg is dat algen verdwijnen, vissen in de rivier uitsterven en diverse dieren (vogels, zeehonden, etc.) die zich met de vissen voeden verdwijnen uit het landschap. Bij de monding van de rivier, zo’n 100km verder, neemt de hoeveelheid algen en planten ook aanzienlijk af en de vissers constateren nu al een afname van de visvangst in de noordoostelijke wateren. Het is nog onduidelijk welke gevolgen dit heeft voor het ecologisch evenwicht in de diverse golfstromen, waar IJsland middenin ligt.
Het meisje op de boerderij vertelde ons dat het water van de Jokulsa rivier voorheen helderblauw was. Sinds de inwerking stelling van de dam is het water echter bruin en wordt de rivier ‘the dead river’ genoemd. Wanneer de sluizen van de dam open gaan om de turbines te voeden steigt het waterpeil in de rivier met ruim een meter, waardoor de rivier nu alleen nog uit stoffige zandbanken bestaat. Met droge winderige dagen heeft de omgeving dan ook last van flinke zandstormen. De verwachting is dat de rivierbedding langzaam maar zeker in een woestijnlandschap zal gaan veranderen.
Een ander zwaar effect is recentelijk ontdekt: verschillende vulkanen rond de dam vertonen plotseling aanzienlijk meer activiteit; het magma komt inmiddels al tot gevaarlijke hoogtes. Dit wordt veroorzaakt doordat het zware water op de verschillende magmaleidingen drukt en deze geleidelijk doorsmeert en open spoelt, waardoor magma verder omhoog kan kruipen. Er wordt dan ook al gevreesd voor een grote ramp; niet alleen vanwege de kans op een vulkaanuitbarsting, maar ook vanwege een mogelijk doorbraak van de Karahnjukar dam zelf als gevolg van aardverschuivingen, hetgeen een ecologische en humanitaire ramp voor heel IJsland zou betekenen.

Al met al is al geconstateerd dat de dam tot wel drie procent van IJslands grondgebied direct of indirect heeft beïnvloed. Het meest schrijnende aan dit alles is dat de IJslandse overheid deze projecten en de energie die het oplevert bijna voor niets weggeeft; de netto opbrengst voor de bevolking blijkt nu te verwaarlozen (als deze er al is). De beloofde toename in werkgelegenheid blijft uit, doordat de banen veelal gaan naar goedkoper (lees: buitenlands) personeel.

Door de huidige economische crisis en de ingestorte IJslandse economie wordt de IJslandse regering ernstig in de verleiding gebracht om meer soortgelijke industrie projecten naar IJsland te brengen en momenteel staan er nog tientallen soortgelijke projecten (dammen en geothermische velden) op de planning. Aansluiting bij de Europese Unie wordt door velen gezien als de doodsteek voor de IJslandse natuur; het grote Europa is volgens hen alleen uit op IJsland’s goedkope ‘groene’ stroom. Het is te hopen dat de IJslandse bevolking op tijd het licht ziet en zich realiseert wat het heeft: een zeldzaam stuk ongerepte natuur en grote kansen op een welvarende toeristische industrie.

Het zal waarschijnlijk niemand verbazen dat je Rimini voor de architectuur, natuur, geschiedenis of cultuur niet aan hoeft te doen. De omgeving is niet erg inspirerend en de stad zelf is al even onaantrekkelijk en kort samen te vatten als een ongeordende verzameling van hotels die qua schilderwerk weinig rekening met elkaar en het totaalplaatje gehouden hebben. Maar goed, daarvoor waren we hier natuurlijk ook niet naartoe gereden.

We wisten natuurlijk allang dat het publiek dat in Rimini te vinden zou zijn wat leeftijd betreft zelden boven de 20 jaar uit zou komen en dat het daarnaast ook een heel ander slag mensen zou zijn dan wij. Eenmaal op een camping nabij Rimini bleek al snel hoe groot die kloof was toen we een plekje kregen op het ‘rumoerige’ deel van de camping. Op meerdere plaatsen om ons heen werden de versterkers regelmatig vol opengedraaid en zo werden we getrakteerd op een potpourri van muziek, waarvan geen van de ingrediënten ook maar in de buurt van onze eigen muzikale voorkeur kwam.

Na het opzetten van de tenten hebben we de middag op het plaatselijke strand, dat direct voor de camping gelegen was, doorgebracht.

We kregen ’s avonds al snel een bezoek van een van de proppers van Beachmasters, die ons probeerde te verleiden tot de aanschaf van een toegangsbewijs en busrit naar het centrum van Rimini; iets waar we maar op in gingen omdat we die busreis wel goed konden gebruiken. Bovendien leverde de ontmoeting ons achteraf nog een hoop vermaak op, waarin vooral het woord ‘pauper’ een grote rol speelde. Zoals gezegd was dit niet bepaald ons slag mensen en dat iemand vijf jaar achtereen terugkomt naar Rimini om daar de hele zomer lang als propper te werken begrepen we dan ook absoluut niet.

Die avond bleek het uitgaan ook lang niet zo geweldig als ons was voorgehouden door propper van Beachmasters. Het publiek was er veel te jong, de temperatuur te hoog, de verlichting te laag, de muziek te simpel en ook de man-vrouw verhouding was met respectievelijk 70-30 geen rede tot juichen. Uiteindelijk was het dan ook vooral aan onze eigen gezelligheid en vriendschap te danken dat we onszelf alsnog een leuke avond bezorgden.

Na een gezonde lange nachtrust hebben we ook de tweede dag vooral in de zon en op het strand doorgebracht. Wat de ‘bruiningsquotient’ betreft waren dit dan ook de meest succesvolle dagen van de vakantie.

’s Avonds werden we het slachtoffer van de iedereen wel bekende problemen van het verminderde tijdsbesef: eht bleek zondag te zijn en alle winkels waren inmiddels dus al gesloten en zo waren we plotseling aangewezen op de camping-horeca. Wat een teleurstellende maaltijd leek te worden, draaide uit op een enorme meevaller: de daar aangeboden pizza’s verkregen een mooie tweede plek op onze pizza-ranglijst; netjes achter de pizza’s van onze allereerste avond.

Na de teleurstelling van de avond tevoren besloten we deze avond maar bij de tent te blijven zitten. Ook nu werden we weer verblijd met een bezoek van een propper van Beachmasters, maar ditmaal een van onze leeftijd. Uiteindelijk waren we stom verbaasd om te horen dat het hier een al werkende oud-student van de TU Delft betrof die zijn zomervakantie graag vulde met de werkzaamheden voor onder andere Beachmasters. Het was vooral opvallend dat het ‘paupergehalte’ van het gesprek al snel verminderde toen de jongen doorkreeg hoe onze vakantie er tot nu toe uitzag en dat wij niet van plan waren om hier een week lang te zuipen en te feesten; het werd zowaar een intelligent gesprek.

Na twee ontspannende dagen hebben we de tenten de volgende ochtend weer afgebroken om ons vervolgens op te maken voor de laatste stop van de reis: Venetië en, als de tijd het toe laat, het Gardameer.

We zijn het er allemaal over eens dat we wel genoeg Rimini gezien hebben voor de komende jaren. Het oordeel: de stranden zijn prima, maar verder is het echt het Renesse van Italië; leuk als je jong bent en voor het eerst zonder je ouders op vakantie mag, maar daarna weinig bijzonders.

Daarnaast kwamen we tijdens ons bezoekje aan Florence tot twee maal toe een vriendin van ons tegen. We hadden van elkaar geen idee dat we in Italië zouden zijn (laat staan in Florence), dus ook daar weer de nodige verbazing. Om het verhaal vervolgens compleet te maken: deze vriendin had enkele dagen later de bijzondere ervaring om in een restaurant in Toscane in het bijzijn van Koningin Beatrix en Prinses Laurentien te dineren. Het mag duidelijk zijn: zij wint…

Dag 0: Half Rome in één nacht

De eerste avond wilden we eigenlijk alleen even naar de Trevifontein om wat sfeer te proeven. Het liep letterlijk anders en wat gepland was als een kort uitstapje werd een drie uur lange wandeling langs een aantal van Rome’s grootste bezienswaardigheden. Rome greep ons vanaf het allereerste moment bij de keel en als ware we verslaafd aan het zien van historische bezienswaardigheden hebben we toen de halve stad doorgelopen. Het verslag van die eerste avond is terug te lezen in: A night in Rome.

Dag 1: het Vaticaan en een wandeling langs de Tiber

De tweede dag zouden we ’s ochtends al richting het Vaticaan vertrekken, maar de zoektocht naar kaartjes voor het openbaar vervoer leverde die ochtend wat vertraging op, waardoor we uiteindelijk pas rond het middaguur in de trein zaten. Na een 20 minuten durende rit kwamen we aan op station St. Pietro en vanaf daar was het nog slechts enkele minuten lopen naar de muren van het Vaticaan en, natuurlijk, het Sint Pietersplein.

Na ons even vergaapt te hebben over de omvang van het plein hebben we ons achter de rij voor de Sint Pieter aangesloten. De doorstroom daarvan viel alleszins mee en enkele minuten later waren we al door de beveiliging heen. De eerste bezienswaardigheid was de Zwitserse Garde, het militair corps dat verantwoordelijk is voor de bewaking van het Vaticaan en de Paus. Eerlijk gezegd maakten de soldaten weinig indruk op ons; hun postuur en kleding deed eerder wat clownesk aan.

Eenmaal in de Sint Pieter hebben we ons bijna een vol uur lang vergaapt aan de prachtige beelden, kunstwerken en gewelven in de basiliek. Ook de lichtinval door de 100 meter hoge koepel (waar iedereen wel eens een foto van gezien heeft) was prachtig. Ik zou nog vele alinea’s kunnen vullen met de pracht die in de Sint Pieter te aanschouwen is, maar eigenlijk is dat een zinloze onderneming, aangezien de echte schoonheid niet in woorden te vatten is. Je moet de kathedraal dan ook eens in het echt bezocht hebben om dit te begrijpen.

Vanaf de Sint Pieter zijn we richting het Castel Sant’ Angelo. Dit kasteel is in de middeleeuwen gebruikt als schuiladres voor de Paus en het was dan ook door middel van tunnels en een vestingmuur verbonden aan het Vaticaan. Rond het kasteel is hier ook nog het een en ander van te zien.

We hebben onze weg vervolgd door bij de Ponte Sant’ Angelo naar de ondergelegen kade te lopen. Vanaf hier hebben we een lange voettocht langs de rivier de Tiber gemaakt, waarbij we ons halverwege realiseerden dat we onze compactcamera kwijt waren. We hadden geen backups van de op de camera opgeslagen foto’s en liepen dus erg zenuwachtig terug naar de plek waar we de camera dachten te zijn kwijtgeraakt. Uiteindelijk lag de camera nog gewoon op de reling van de trap richting de kade. Na de met pech overspoelde start van de vakantie leken we nu zowaar wat geluk te hebben!

Na wederom een wandeling langs de Tiber zijn we op zoek gegaan naar een restaurantje voor het avondeten. We hebben de dag vervolgens afgesloten met een avondwandeling langs het Circus Maximus en het Colosseum. Bij het Colosseum kwam ik al snel tot de conclusie dat ik hier later deze week nog eens wat nachtfoto’s met een statief moest maken, maar voor nu moest ik het doen met een hoge ISO waarde en de Image Stabilization van m’n lens.

Dag 2: het Pantheon, Il Vittoriano en het Forum Romanum

De tweede dag was een bezoek aan het Forum Romanum het hoofddoel en op aanraden van onze Lonely Planet hebben we eerst het Pantheon bezocht. Dat zou ons namelijk een duidelijker beeld verschaffen van hoe de ruïnes van het forum er vroeger uit hebben gezien.

Onze tweede dag zijn we dus heel wat eerder richting het centrum vertrokken, om een klein uur later bij metrostation La Repubblica aan te komen. Vanaf daar hebben we direct het Pantheon opgezocht, om daar de tempel eindelijk van binnen te bekijken. Overigens was de looproute vanaf het metrostation naar het Pantheon al een erg interessante. Zo kwamen we ook langs het parlement en enkele ministeriële gebouwen.

Eenmaal aangekomen op het plein voor het Pantheon waren we weer evenzeer onder de indruk van het imposante uiterlijk van de tempel als tijdens onze nachtelijke wandeling van twee dagen terug. De verwondering werd echter nog groter op het moment dat we de tempel binnenliepen en met eigen ogen het formaat van de koepel en het indrukwekkende interieur konden aanschouwen. Het besef dat de betonnen koepel al bijna 2.000 jaar overleefd heeft en tot een eeuw geleden nog de grootste betonnen overspanning ter wereld was, leverde me even kippenvel op. Wat direct opvalt is de lichtbundel die door de ronde opening in de koepel (die gecreëerd is ten behoeve van lichtinval en de connectie met de Goden) de basiliek binnenvalt en zo een hoop mooie taferelen oplevert. Overigens is het ook zeker de moeite waard om het Pantheon bij regenval te bezoeken om dan het water door de opening naar binnen te zien vallen.

Het indrukwekkende bouwwerk heeft ook nog een hoop extra’s te bieden in de vorm van een altaar en enkele heilige graftombes.

Vanaf het Pantheon zijn we richting Il Vittoriano gelopen, waar we nu ook de trappen konden betreden. Het eerste wat je tegenkomt is het monument van de onbekende soldaat en de daarbij behorende (en goed bewaakte) eeuwige vlam.

Bovenop het enorme monument kan je van een prachtig uitzicht over de Forum Imperiali en het verderop gelegen Colosseum genieten. Het is zelfs mogelijk om met de lift naar de top van een van de torens te gaan, om daar op een nog hoger uitzicht getrakteerd te worden, maar wij hebben ervoor gekozen om deze kans aan ons voorbij te laten gaan en alleen nog even het in het monument gevestigde (en vrij toegankelijke) museum te bekijken.

Vanaf Il Vittoriano is het maar een klein stukje lopen richting de Capitolina, met daarop ook het stadhuis van Rome. Op de trappen langs het plein hebben we nog even een korte lunch genoten en wat rust gepakt voor het resterende deel van de dag. Het Forum Romanum zou namelijk het volgende programma onderdeel worden.

Vanaf de Capitolina hebben we eerst genoten van een prachtig uitzicht over het Forum Romanum, waarna we de afdaling gemaakt hebben en via de Fora Imperiali (waaronder ook het Forum di Ceasar) richting de ingang van het Forum Romanum gelopen zijn. Met de Lonely Planet bij de hand hebben we vervolgens urenlang door de ruïnes van het forum gelopen. Hierbij kwam eerdergenoemde tip, om eerst het Pantheon te bezoeken, inderdaad van pas en het gaf de toch al indrukwekkende ruïnes net dat beetje extra dimensie en diepgang. Ook over het Forum Romanum valt weer een hoop te schrijven, maar het is niet mijn voornemen om reisgidsen als de Lonely Planet te kopiëren en ook hier kan ik eigenlijk maar één ding over kwijt: ervaar en beleef het zelf!

We hebben de dag afgesloten met een avondwandeling langs het Colosseum en het maken van de voorgenomen nachtfoto’s van het wereldberoemde amfitheater.

Dag 3: Vaticaans Museum, Circus Maximus en twee kerken

Mijn broertjes en ik waren de enigen die het Vaticaans Museum (en vooral de Sixtijnse Kapel) wilden bezoeken en het de moeite waard vonden om er om half zes voor op te staan. De derde dag werd de groep dus in tweeën gesplitst en gingen wij met z’n drieën in de vroege ochtenduren richting het Vaticaan, terwijl de rest van het reisgezelschap de ochtend gebruikte om wat bij te slapen.

Uiteindelijk stonden we even na zeven uur in de rij voor het Vaticaans Museum dat pas om half negen zou openen. Ik heb meteen een deel van die tijd benut om in het ochtendgloren nog wat foto’s op en rond het Sint-Pietersplein te maken.

Na een lange tijd wachten konden we eindelijk het Vaticaans Museum betreden, waarna we zo snel mogelijk de route richting de Sixtijnse Kapel volgden, met als idee om daarna pas andere delen van het immense museum te bekijken. Op die bewuste route kwamen we direct langs enkele prachtige kamers van onder andere Raphaël, waar we ons tientallen minuten hebben vergaapt aan de prachtige wandschilderingen en plafonds.

Toen we uiteindelijk de Sixtijnse Kapel binnen liepen waren we in één klap overdonderd door het formaat en de grandeur van de zaal. In één van de eerste oogopslagen viel direct de Schepping van Adam op, hetgeen toch wel bijzonder is gezien het enorme formaat van de kapel. Het detail in de schilderingen van Michelangelo is, zeker voor een beeldend kunstenaar, ronduit ontzagwekkend. Zo is er het ogenschijnlijke perspectief in het gewelf, waarbij het moeilijk is te geloven dat het hier geen beeldhouwwerk betreft. Zo moeilijk zelfs, dat wij meerdere malen door de kapel zijn gelopen om te zien of het perspectief toch niet iets veranderde. Daarnaast is het detail dat in de beeltenissen te zien is minstens zo verbluffend. Ik had er nog uren kunnen staan, maar na een half uur zijn we toch maar verder gelopen.

Helaas was het niet toegestaan om in de Sixtijnse Kapel te fotograferen, wat vreemd genoeg wel mocht in alle andere zalen, zolang men maar geen flits gebruikte. De beveiliging in de kapel was dan ook vooral druk met het schreeuwen van ‘no pictures!’ en vreemd genoeg richtte men zich vooral op de grotere camera’s. In een poging toch nog een paar foto’s (zonder flits) te maken werd ik dan ook direct aangesproken, terwijl er naast mij vrolijk door geflitst werd door een andere toerist. Na het verlaten van de kapel werd al snel duidelijk wat de achterliggende gedachte was: commercie. In de museumwinkels waren allerlei boeken en afdrukken van de beeltenissen in de Sixtijnse Kapel te koop en waarschijnlijk wil men dit materiaal dus zo exclusief mogelijk houden.

Uiteindelijk hebben we zo’n drie uur door het Vaticaans Museum gelopen en daarbij ongeveer de helft van het museum gezien. Als je voor alle aanwezige kunst goed de tijd wilt uittrekken kan je probleemloos dagenlang door het museum struinen, maar ons ging het verder wat meer om de algemene indruk.

De route richting de uitgang van het Vaticaans Museum biedt nog één laatste bezienswaardigheid: de schitterende ronde trap in art-deco stijl, die me direct deed denken aan het interieur van het Guggenheim museum in New York.

We hadden rond het middaguur in het Villa Borghese, een park aan de noordelijke kant van het Romeinse centrum afgesproken met de twee bij de tent achtergebleven vrienden. Daar hebben we nog enkele uurtjes genoten van het weer en een simpele lunch. Vanaf het park zijn we via de Spaanse Trappen richting de metro gelopen om via de ondergrondse uit te komen bij het Piazza del Laterano. Hier is namelijk de prachtige Pauselijke basiliek San Giovanni in Laterano te vinden. De San Giovanni is ingewijd in het jaar 324 en het huidige gebouw dateert uit 1589, maar bevat ook oudere delen. Voordat de Sint Pieter in het Vaticaan in gebruik werd genomen zetelde de Paus in de enorme basiliek. Met name het plafond van de kerk is adembenemend.

Op het plein tegenover de San Giovanni is de Heilige Trap te vinden, wel Christus tijdens zijn proces zou hebben beklommen en nu nog ter boetedoening op de knieën kan worden beklommen; het bewandelen van de trap op de voeten is dan ook verboden.

Vanaf de San Giovanni zijn we weer in de richting van het Colosseum gelopen, waar we ook nog even de Basilica di San Clemente bekeken hebben. De San Clemente is een van Rome’s oudste Christelijke kerken en een enorme bron van archeologische vindingen, aangezien onder het complex nog veel resten van nog veel oudere gebouwen aangetroffen zijn, waaronder oude woonhuizen en een vermoedelijke schuilkerk. De huidige basiliek is de tweede basiliek op de huidige locatie, nadat de eerste in de 11e eeuw door brand verwoest is geraakt.

Uiteindelijk waren we te laat bij het Colosseum om die dag nog het grote amfitheater te bewonderen, dus dat moest een dag worden opgeschoven. De laatste uurtjes werden opgevuld met een wandeling over het voormalige Circus Maximus (waarvan het formaat alsmaar blijft verbazen) en enkele kleinere bezienswaardigheden in de omgeving.

De laatste dag beloofde een erg drukke te worden met als belangrijkste uitstapjes de beklimming van de Sint Pieter en het bezoek aan het Colosseum en de Palatijn.

Dag 4: Sint Pieter, Colosseum en de Palatijn

De laatste dag zijn we al vroeg richting het Vaticaan vertrokken om daar de koepel van de Sint Pieter te beklimmen. Eenmaal daar aangekomen hebben we besloten om de klim geheel met de voet te doen en dus niet de eerste 200 van de kleine 500 treden over te slaan door de lift te nemen. Een prima keus, zo bleek, want de lift bevond zich enkel in het eerste deel van de klim en dit was veruit het makkelijkste deel en dus de twee euro extra niet waard.

Halverwege de beklimming van de koepel krijg je de gelegenheid om vanuit de binnenzijde van de koepel de kerk te bekijken, waarna het formaat van de kerk eigenlijk pas echt opvalt. We waren bovendien bijzonder verrast toen we daar zagen dat de beeltenissen in de gehele koepel zijn opgebouwd uit mozaïeken. Zeker doordat de mozaïeken die we aan de overkant zagen een enorm perspectief toonden.

Het laatste deel van de klim is niet bepaald geschikt voor mensen met claustrofobie; de gangen worden er in hoog tempo smaller en doordat de trappen tussen de binnen- en buitenwand van de koepel gebouwd zijn lopen de muren ook steeds schuiner. Het idee om dan tegen de muur van die koepel te leunen, met aan de andere zijde van die muur een enorme diepte, was voor mij toch wel een bijzondere ervaring. Ook de hitte in het laatste deel van het trappenhuis zal voor een hoop mensen bijna niet te doen zijn.

Eenmaal bovenop de koepel hebben we wel enorm genoten van het uitzicht over het Sint-Pietersplein en de tuinen van het Vaticaan aan de andere zijde. We waren het er echter wel over eens dat de klim zelf nog wel het meest indrukwekkende deel van de attractie was.

De laatste twee bezienswaardigheden van ons bezoek aan Rome, het Colosseum en de Palatijn waren beiden erg indrukwekkend, maar ook hier geldt weer: je moet het gewoon een keer zelf ervaren hebben om het echt te kunnen bevatten. Het blijft ongelooflijk hoe men in die tijd dergelijke bouwwerken heeft weten neer te zetten die bovendien ruim 2.000 jaar later ook nog grotendeels overeind staan. Na het bezoek aan het Colosseum hadden we alle vijf direct de behoefte om de film Gladiator te zien. Overigens is men momenteel bezig met de heropbouw van een klein deel van het immense amfitheater, om zo te kunnen laten zien hoe het er ooit echt uitgezien heeft. Het zal dus zeker de moeite waard zijn om het over een aantal jaren nog eens te bekijken!

De Palatijn, de keizersheuvel van het Romeinse Rijk was wellicht nog een van de meest indrukwekkende bezienswaardigheden die we bezocht hebben. Het heeft mij echt verbaasd hoeveel er nog bewaard gebleven is van de bijna twee millennia oude paleizen en badhuizen van de Romeinse keizers. Zo zijn in het Casa d’Augusto zelfs nog de originele wandschilderingen te aanschouwen en in het ongekend goed bewaard gebleven Casa di Livia (dat helaas gesloten was wegens restauratie werkzaamheden) kan men de originele mozaïekvloeren bewonderen. Met behulp van de beschrijvingen in de Lonely Planet kregen we een goed beeld van hoe de paleisheuvel er zo’n tweeduizend jaar geleden uitzag. Zo waren alle bouwwerken volledig bekleed met marmer, maar helaas is daar nu weinig tot niets meer van te zien, op enkele witte en gekleurde marmeren vloeren na.

Ook op de Palatijn gaan de werkzaamheden nog volop door: zo is de ontsnappingstunnel van Nero enkele jaren geleden ook voor het publiek geopend en worden de middeleeuwse tuinen nu beetje bij beetje uitgegraven om weer meer Romeinse paleizen bloot te leggen. Dergelijke werkzaamheden zijn trouwens in de hele stad aan de gang en met modernere technieken is men ook steeds beter in staat om brokstukken weer aan elkaar te koppelen en beetje bij beetje weer op te bouwen. Wie weet is over een paar decennia dus weer meer van het oude Romeinse Rijk te zien.

Het bezoek aan Rome eindigde uiteindelijk op de plek waar het ook begon: de Trevifontein. Ik heb die laatste gelegenheid natuurlijk benut door een muntje over mijn linker schouder te werpen, opdat ik ooit nog eens naar de ‘eeuwige stad’ mag terugkeren.

SPQR

Er zijn vier letter waar je in Rome niet omheen kunt: SPQR. Je komt ze overal tegen: onder standbeelden, op gevels, bij monumenten, maar zelfs op vrijwel elk putdeksel. De letters staan voor de Latijnse zin: “Senatus Populusque Romanus” (“De Senaat en het Volk van Rome”), hetgeen de officiële naam van het Romeinse Rijk was en ook tegenwoordig staat de lettercombinatie nog steeds voor Rome.

Terugkijkend op Rome: de hitte

Als er iets was waar ik voor de week in Rome tegen op zag, dan was het wel de hitte in de stad. Uiteindelijk bleek het tijdens de middaguren ook erg zwaar, maar door voldoende rust te nemen hielden we het wel goed vol. Als ik achteraf had mogen kiezen, dan had ik waarschijnlijk toch voor een moment in het jaar gekozen waarin het wat minder heet zou zijn. Een graad of 25 zou toch meer de voorkeur hebben boven de temperaturen van 30 graden en hoger waar wij mee te maken hadden. Gelukkig was het er nooit zo warm dat we er spijt van gekregen hebben.

Terugkijkend op Rome: het openbaar vervoer

Als er dan toch iets genoemd moet worden dat echt tegenviel, dan was dat het openbaar vervoer. Wij kwamen in Rome aan met de gedachte dat de metro wel tot diep in de nacht zou blijven rijden; Rome was immers een stad met een bruisend nachtleven. Dit bleek dus niet het geval te zijn. De metro rijdt zijn laatste rondje al om 11 uur ’s avonds en ook de regionale treinen houden er rond die tijd mee op. De bussen blijven wel rijden en na middernacht kan je nog gebruik maken van de nachtbussen.

Er is geen dag voorbij gegaan waarop we geen problemen hadden met het openbaar vervoer. Zo hebben we ’s avonds meerdere keren tevergeefs op een trein of metro gewacht, om vervolgens een lange wandeling te moeten maken naar de eerste de best bushalte. In een hoop gevallen was dat overigens ook onze eigen schuld.

Schrik overigens niet van het uiterlijk van de metro’s in Rome; deze zitten veelal onder de graffiti en her en der is het zo erg dat de deuren amper nog van de ramen te onderscheiden zijn. Als vervoermiddel volstaat het verder prima.

Na afloop van de vakantie hoorden we dat een taxi in Rome nauwelijks wat hoeft te kosten… Ik had het eigenlijk liever niet gehoord, want het betekent dat we in totaal enkele uren voor niets gelopen hebben. Maar goed, een goede tip voor een volgend bezoek dus.

Terugkijkend op Rome: de bezienswaardigheden

De verhalen over Rome zijn niet mis en het is dan altijd maar afwachten of een bezoek aan zo’n veel geprezen oord ook aan de gecreëerde verwachtingen kan voldoen. Wat mij betreft was dat dit keer absoluut het geval. Ik had zelf ook echt niet verwacht dat er nog zo ontzettend veel te zien zou zijn.

Het is moeilijk om een favoriete bezienswaardigheid aan te wijzen, maar waarschijnlijk komt het Forum Romanum in mijn geval dan als eerste uit de bus. Eigenlijk is het vooral de combinatie van alle bezienswaardigheden dat het ‘m doet. Zo krijgt het Forum Romanum meer betekenis door een bezoek aan het Pantheon en de lokatie van het Circus Maximums door een bezoek aan het veel kleinere Colosseum.

Naast de erfenissen uit het oude Romeinse Rijk is er natuurlijk ook nog een hoop moois uit het meer recentere verleden te aanschouwen, maar dat moet het wat mij betreft toch afleggen bij het eerstgenoemde.

Een kleine week na aankomst in de eeuwige stad is het allemaal alweer voorbij en zitten we weer in de auto, ditmaal rijdend in noordelijke richting. Terwijl Arjan de Twingo over de snelweg jaagt type ik op mijn telefoon een mailtje naar het thuisfront en overpeins ik de week nog eens. Jarenlang stond de stad bovenaan mijn lijstje, jarenlang wilde ik er zó ontzettend graag naartoe en jarenlang kon ik daar naartoe uitkijken. Nu heb ik er de geschiedenis gezien, gevoeld en beleefd en ben ik er eindelijk geweest. Het is een raar gevoel en ik heb eigenlijk direct alweer heimwee naar de stad. En niet alleen naar de stad, maar ook naar de tijd dat ik er nog niet geweest was en ik er dus nog naartoe zou gaan. Dan bedenk ik me plotseling weer dat ik de avond ervoor een muntje in de Trevi-fontein gegooid heb en dus nog een keer terug zal keren. Het gevoel is terug: ik ga ooit nog een keer naar Rome! Heerlijk, op naar het strand van Rimini!

Na iets meer dan drie uur rijden we de ringweg van Rome op en bezoeken we de eerste van de twee campings die ons getipt waren. Uiteindelijk kiezen we voor de tweede camping en nemen we alle tijd om alles te installeren en bij te komen van de dag. Na het avondeten besluiten we ’s avonds de stad in te gaan en een bezoekje te brengen aan de Trevifontein. We hadden bij de receptie al wat informatie gekregen over de mogelijkheden om met het openbaar vervoer in het centrum te geraken. Uiteindelijk lukt dat ons echter niet; de treinen en bussen die we dachten te kunnen gebruiken rijden al niet meer en even twijfelen we of we nog de stad in willen of misschien beter terug naar de tent kunnen gaan. We kiezen voor plan B: met de auto de stad in. Als chauffeur krijg ik te maken met de meest bijzondere rijervaring die ik ooit gehad heb: het chaotische verkeer in hartje Rome. Wat in eerste instantie een haast onmogelijke opgave leek, blijkt een ruim half uurtje later reuze mee te vallen.

We parkeren de auto op de heuvel achter de Spaanse Trappen en zijn blij verrast met het feit dat we daar na 11 uur ’s avonds gratis mogen staan. Te voet gaan we op weg naar de wereldberoemde fontein en pakken we dus meteen de Spaanse Trappen mee, alwaar we getrakteerd worden op typisch Romeinse gezelligheid: de Spaanse Trappen is een van de grootste hangplekken van de lokale jeugd.

De route naar de ‘Fontana di Trevi’ brengt ons langs tal van oude gebouwen die in elke andere stad een attractie op zich zouden zijn, maar die hier verkeren in totale anonimiteit. Het zegt genoeg over de historische rijkdom van Rome.

Het is al na middernacht als we bij de Trevifontein aankomen. Ondanks het tijdstip is het er nog altijd ontzettend druk. Maar waar op de Spaanse Trappen vooral de lokale bevolking te vinden was, zijn het hier vrijwel alleen toeristen die zich nestelen op de treden rond de fontein. De eerste minuten vergapen we ons aan de fontein en de wijze waarop de beeltenis van de zeegod Neptunus vergroeid lijkt te zijn met het achterliggende gebouw.

De mythe wil dat wanneer je met je rug naar de fontein staat en een muntje met rechts over je linker schouder het water inwerpt, je ooit zal terugkeren naar de stad. Ik besluit dit de eerste avond nog niet te doen, omdat ik de stad eerst gezien en ervaren wil hebben voor ik dit symbolische gebaar maak. Thomas, die al eens eerder in Rome geweest is en toen ook een muntje geworpen heeft, doet dit wel. Later leest hij in de Lonely Planet dat het werpen van een tweede muntje betekent dat je je liefde zult vinden in de ‘eeuwige stad’… Een derde zou betekenen dat je hem of haar trouwt.

Na een tijdje genoten te hebben van de fontein, de sfeer en het kijken naar alle verschillende mensen staan we voor de vraag of we terug lopen of nog even verder de stad in wandelen. We genieten allemaal dusdanig van de nachtelijke sfeer, dat we anoniem besluiten door te lopen; de volgende attractie, het Pantheon, is immers bijna om de hoek. Op dat moment vergeet ik even dat ik enkele uren eerder slippers aan had gedaan, aangezien het toch geen lange wandeling zou worden.

Op weg naar het Pantheon komen we ook langs de overweldigende zuilenrij van de Tempel van Hadrianus. Van de tempel uit 145 staan nu enkel nog 11 van de 13 Corinthische zuilen aan de voorzijde overeind. De rest van het gebouw, waaronder ook de zuilen aan de achterzijde (eveneens 13) en korte zijdes (8 aan elke zijde) zijn vernietigd door plunderingen en het gebruik in nieuwe bouwwerken. De 15 meter hoge zuilen staan op een 5 meter hoog plateau dat inmiddels ver onder het huidig straatniveau ligt. Hierdoor lijken de zuilen op straatniveau te staan, maar de uitgraving van het onderliggende plateau laat de originele situatie goed zien.

Een straat verder arriveren we bij het Pantheon, de tempel die nog vrijwel geheel in authentieke staat verkeerd. Althans, de tempel zoals die in 125 opnieuw opgebouwd is door Hadrianus, nadat de originele tempel (uit 27 voor Christus) in zijn geheel door brand verwoest werd. Het mag duidelijk zijn dat we alle vijf diep onder de indruk zijn van dit machtige bouwwerk en we kijken al reikhalzend uit naar het moment, later deze week, dat we de tempel ook van binnen kunnen bewonderen.

Een paar straten verder komen we uit op het Piazza Navona. Hier heeft Keizer Domitianus in de eerste eeuw een groot stadion laten bouwen, waarvan de tribunes na de val van het Romeinse rijk gebruikt werden als fundering voor de huizen die er nu nog te zien zijn. De originele baan is nooit bebouwd en heeft zich langzaam ontwikkeld tot het plein dat het nu is. Ook hier is het weer verbluffend om te zien hoeveel historische gebouwen hier te vinden zijn, zonder dat daar ook maar iets over vermeld wordt in onze Lonely Planet en Trotter gids. Op het plein zijn tevens nog drie historische fonteinen te vinden, waarvan de meest indrukwekkende, La Fontana dei Quattro Fiumi, tijdens ons bezoek afgeschermd is ten behoeve van restauratie werkzaamheden.

Nu we al zo ver Rome ingetrokken zijn, kunnen we net zo goed nog een paar straten verder lopen en het Piazza Venezia bekijken. Aan dit plein staat ook het immense monument van Victor Emanuel II, de enorme witte kolos die ook bekend staat als Altare della Patria (Altaar van de Natie) en Il Vittoriano. Het merendeel van de Romeinse inwoners verafschuwd het tussen 1895 en 1911 verrezen bouwwerk, dat ook wel gekscherend ‘de typemachine’ genoemd wordt, maar op ons maakt het grote indruk. Goed, het had allemaal wel wat subtieler gemogen en het past inderdaad niet echt tussen de historische gebouwen van het oude Romeinse rijk, maar indrukwekkend is het zeker.

Vanaf het Piazza Venezia lopen we nog even de Capitoline op, een van Rome’s zeven heuvels. Achter de middeleeuwse gebouwen waar onder andere het Capitoline Museum in gevestigd is, heb je prachtig zicht op het Forum Romanum. Midden in de nacht is hier echter niet veel van te zien en dus besluiten we maar om te draaien. Even twijfelen we nog of we nog een paar honderd meter door moeten lopen om ook het Colosseum te bekijken, maar we houden het op de de paar hoeken die we vanaf hier kunnen zien en bewaren de rest van het gebouw voor later.

De lange terugweg loopt nog via het Piazza del Popolo, wat zich laat vertalen als ‘Plein van het Volk’. Oorspronkelijk heeft het plein zijn naam ontleend aan de populieren waar ook de aanliggende kerk Santa Maria del Popolo naar vernoemd is. Het vroeg 19e eeuws plein maakt, ondanks het grootse formaat, op het moment niet heel veel indruk meer op ons. Het zegt alles over de hoeveelheid monumenten die we in deze nachtelijke wandeling zijn gepasseerd. We zijn er voor deze nacht klaar mee, en dat is goed nieuws voor mijn voeten, die de banden van mijn slippers inmiddels meer dan zat zijn.

Vanaf het Piazza del Popolo lopen we de heuvel op, richting de auto. Vanaf daar hebben we nog een prachtig uitzicht over het Noordelijke deel van het centrum. Vooral de felverlichte koepel van de Sint Pieter springt in het oog. We kijken al uit naar alle bezienswaardigheden die nog moeten komen, maar voor nu willen we maar één ding: terug naar de tent.

Het is al bijna half drie als ik de auto wederom door de Italiaanse hoofdstad mag loodsen, wat door het verminderde verkeer inmiddels een stuk makkelijker is. Het rijden door het centrum mag dan wel erg meegevallen zijn, de drukte overdag laten we liever aan ons voorbij gaan en dus zullen we de volgende dagen toch echt met het openbaar vervoer van en naar het centrum moeten zien te geraken.

Cecina Mare

Het toeristische kuststadje Cecina bevindt zich op ongeveer een half uur rijden ten zuiden van de havenstad Livorno. De keus was op Cecina gevallen vanwege de gunstige ligging ten opzichte van de grote kustweg en de diverse wegen landinwaarts, om zo de belangrijkste delen van Toscane gemakkelijk te kunnen bereiken.

De zoektocht naar de camping brengt ons langs drie verschillende campings, waarvan Le Tamerici in Cecina Mare de uiteindelijke keus is. De camping ligt op loopafstand van het strand van Cecina Mare, maar dat blijkt even later het enige echte prettige punt van de camping te zijn. Met onze tenten krijgen we een veel te kleine plek toegewezen en ook de dagen daarna blijkt dat elk mogelijk gaatje gebruikt wordt om een tent op kwijt te kunnen. Van vaste plaatsen voor trekkers is dus absoluut geen sprake. Uiteindelijk weten we onze plek beetje bij beetje uit te breiden door bij elk vertrek van buren onze stoelen en tafels weer wat breder uit te stallen. Desalniettemin vermaken we ons uitstekend op de matige camping.

Pisa: de toren is overal

De dag na onze aankomst in Toscane brengen we door in het oude vestingsstadje Pisa, wereldberoemd om de scheve toren en het omliggende plein. Tegen alle verwachtingen in weten we snel een parkeerplaats te vinden op loopafstand van het oude centrum, door de borden met ‘Piazza dei Miracoli’ (‘plein van de wonderen’) aan te houden. De voettocht naar het prachtige plein brengt ons meteen langs enkele andere trekpleisters: de universiteit en de grote botanische tuin.

Het groen gekleurde plein zelf, waar naast de leunende Campanile ook een baptisterium en prachtige dom te vinden zijn verbaasd ons direct in meerdere opzichten. Allereerst is daar de scheve toren, de campanile van de dom, die toch een stuk schever staat dan we verwacht hadden, zeker omdat ons bekend is dat de toren nu ruim een halve meter minder uit het lood staat dan voor de indrukwekkende herstelwerkzaamheden van 10 jaar geleden.

Het volgende dat opvalt is de luxe en ruime uitstraling van het plein, dat grotendeels met gras bekleed is en tenslotte zijn daar nog de vele toeristen. Het is niet zozeer hun aanwezigheid, maar hetgeen dat ze doen dat ons daar bevreemd: over het gehele plein probeert men elkaar dusdanig op de foto te krijgen dat het lijkt of men de toren tegenhoudt, omduwt of op een andere wijze vasthoudt. We zijn het er met z’n vijven over eens dat we hier niet aan mee gaan doen. Als mij vervolgens gevraagd wordt of ik een dergelijke foto van iemand wil maken besluit ik hier niet op in te gaan. Normaal gesproken zou ik zo’n verzoek nooit afslaan en het is dan ook niet zozeer de foto zelf die mij tot die beslissing dwingt, maar het feit dat het maken van zo’n foto gewoon een hoop tijd kost en ik die tijd liever besteed aan het maken van mijn eigen foto’s.

Van mijn twee broertjes maak ik even later nog een foto waarop niet te zien is dat deze in Pisa gemaakt is. Weken later krijgen ze het eindresultaat te zien en het oordeel is duidelijk: ze zijn blij dat de toren niet op de foto te zien is. De scheve toren zou de aandacht alleen maar naar zicht toegetrokken hebben en de foto degraderen van een mooi en interessant portret naar een ‘kiekje in Pisa’.

Elk van de drie gebouwen op het Piazza dei Miracoli is enkel te betreden na betaling van een zeker toegangsbedrag en we besluiten dan ook nergens naar binnen te gaan en zelfs de campanile niet te beklimmen. We hebben de wereldberoemde lokatie nu gezien en beleefd en dat was voor ons voldoende. We verlaten de massale groep toeristen liefst zo snel mogelijk en besluiten de rest van de middag op het strand voor de camping door te brengen.

Florence

Het bezoekje aan Pisa was eigenlijk niet meer dan een opwarmertje voor wat er de komende dagen komen zou. De volgende dag pakken we het meteen goed aan en zetten we ’s ochtends vroeg al koers richting de hoofdstad van Toscane: Florence.

Het verkeer in de stad was een enorme chaos, maar na even geacclimatiseerd te zijn prima te doen. Daar aangekomen parkeren we de auto net buiten het historische centrum van de stad en benutten we ons eerste minuten in Florence in de eerste horeca-gelegenheid die we tegenkomen. Een kwartier later hebben we het nogsteeds over de uitmuntende kwaliteit van de zojuist genuttigde Italiaanse broodjes en lopen we via een deel van de oude stadswal het centrum binnen.

Gedurende dag doen we de meeste grote attracties binnen het historische centrum aan en vallen we van de ene in de andere verbazing. Florence (Firenze in het Italiaans) staat bekend om het grote aantal musea en de enorme hoeveelheid kunst die in de hele stad te vinden is binnen en buiten de vele musea. Zo kom je overal enorme standbeelden tegen en de prachtige gebouwen zijn aan het eind van de dag haast niet meer te tellen.

Aangezien we maar één dag in Florence doorbrengen besluiten we de musea links te laten liggen en er vooral de sfeer te proeven en de vele historische gebouwen te bekijken. Een van de eerste hoogtepunten die we tegenkomen is de Santa Maria del Fiore, een schitterende kathedraal van de hand van de architect Filippo Brunelleschi. Zowel het interieur als het exterieur van het immense bouwwerk doet verbazen. Het is tevens aan te raden de 414 treden van de naastgelegen campanile te beklimmen om daar te kunnen genieten van het uitzicht over de daken van Florence. Oveirgens is de Campaile met 85 meter net iets kleiner dan de 91 meter hoge koepel van de kathedraal, welke eveneens te beklimmen is.

Tegenover de kathedraal staat het Baptisterium San Giovanni, waar een replica van de originele Paradijspoort (zoals Michelangelo de poort noemde) van Lorenzo Ghiberti te bewonderen is. De originele bronzen panelen zijn te bewonderen in het Museo Dell’ Opera del Duomo. De tien panelen tonen gebeurtenissen uit het Oude Testament.

Vanaf de dom lopen we verder richting het indrukwekkende marktgebouw, welke deze dag helaas gesloten blijkt te zijn. Wel maken we nog van de gelegenheid gebruik om bij de omliggende marktkraampjes een goedkope en tijdelijke nieuwe zonnebril te kopen. Overigens heeft slechts één van de twee gekochte brillen de vakantie overleefd, wat de tijdelijkheid van de brillen nogmaals benadrukt.

Vervolgens zetten we met enkele tussenstoppen koers richting het Palazzo Vecchio (‘Oude Paleis’), dat door Groothertog Cosimo I is overgenomen en verbouwd en heden ten dagen dienst doet als museum. Het paleis, als ook het plein (Piazza della Signoria) maken een onuitwisbare indruk op ons en we brengen er dan ook ruim een uur door. Dat komt tevens door de indrukwekkende openlucht beeldengalerij ‘Loggia dei Lanzi’, welke vrij toegankelijk is. De galerij is vernoemd naar ‘lanzichenecchi’ (lansknechten), de Zwitserse lijfwachten van Groothertog Cosimo I. De beelden maken zoals gezegd grote indruk op ons en het blijkt moeilijk om de blik ervan af te wenden.

Uiteindelijk moeten we toch verder en vervolgen we onze toer via de corridor van het Uffizi richting de Ponte Vecchio, een van Florence’s grootste attracties. De middeleeuwse brug die de rivier Arno overpant is vooral beroemd om de koopmanskraampjes en woningen die tegen de rand van de brug gebouwd zijn en de bovendoorgang die door de adel werd aangelegd om niet tussen het gewone volk te hoeven lopen bij het maken van de oversteek. Het aangezicht van de brug is inderdaad erg spectaculair en doet welhaast sprookjesachtig aan door de manier waarop de huisjes tegen de brug aangeplakt lijken te zitten. Tegenwoordig zijn er vooral juweliers gevestigd in de winkels op de brug, maar in de middeleeuwen waren het vooral slagers en leerlooiers die hier hun zaken deden. Dit veranderde toen Cosimo I hen in 1539 liet vervangen door edelsmeden.

Na de Ponte Vecchio nemen we nog een kijkje bij het Pazazzo Pitti, maar de daar gehuisveste musea waren inmiddels al gesloten. Na een kort diner met een zeer matige pizza lopen we rustig verder om de rest van de avond van het nachtelijke aangezicht van Florence te kunnen genieten. We pakken daarom nog even een zonsondergang mee vanaf een hoger gelegen terras aan de zuidoever van de Arno.

Tenslotte lopen we rustig door het centrum terug naar onze parkeerplek en zo kunnen we onderweg nog een blik werpen op de fel verlichte Santa Croce kerk. De basiliek is de rustplaats van diverse Italiaanse beroemdheden. Zo is ook de graftombe van Michelangelo hier terug te vinden. De basiliek wordt overigens ook geflankeerd door een prachtig standbeeld van Dante, de grondlegger van de moderne Italiaanse taal.

De kerk zelf was inmiddels al gesloten en daarmee is dit een van de punten op de lange to-do-list voor een nieuw bezoek aan Florence. Aan het eind van de dag zijn we het er dan ook allemaal over eens dat Florence niet in één dag te zien en te beleven is. Dat geldt niet alleen voor de vele bezienswaardigheden, maar ook voor de unieke sfeer in het historische centrum.

Vlak voor we het centrum verlaten krijgen we nog een schitterende toegift. Op een van de hoeken van het Piazza della Signoria worden we getrakteerd op een prachtig live optreden van een opera-zangeres, enkel en alleen begeleidt door een accordeon. Met kippenvel verlaten we de stad. Florence heeft ons hart op indrukwekkende wijze veroverd. Het mag duidelijk zijn dat de stad een plekje krijgt op mijn lijstje van stedentrips die ik nog wil ondernemen.

De terugweg van Florence naar Cecina bleek een stuk lastiger. Per ongeluk nemen we de A1 richting Rome, waardoor we juist dieper het binnenland inrijden en ter hoogte van Siena uitkomen. Het gevolg is dat we in plaats van een rustige route over de snelweg plotseling een route dwars door de forse heuvels en bergen voorgeschoteld krijgen. Twee uur lang rij ik in opperste concentratie door het oneindige zwart over de onoverzichtelijke bergwegen, ondertussen afvragend hoe prachtig het uitzicht er overdag wel niet zou zijn. Uiteindelijk arriveren we even na half drie ’s nachts bij de tent, bijna twee uur later dan gepland.

Een middagje zeilen

De derde volledige dag in Toscane besluiten we als rustdag te benutten. Na een rustige ochtend met een uitstekend en uitgebreid ontbijt op de camping begeven we ons even voor drie uur naar de haven van Cecina Mare, waar we ’s ochtends een zeilboot gereserveerd hebben. Tussen drie uur ’s middags en zeven uur ’s avonds begeven we ons vervolgens met z’n vijven op Middellandse zee. Als enige ervaren zeiler ben ik de aangewezen stuurman, maar ook voor mij is dit de eerste keer dat ik op open zee zeil. De tijd waarin ik regelmatig zeilde ligt inmiddels al ruim 10 jaar achter me, maar enkele weken eerder had ik al ervaren dat je zeilen nooit echt verleerd. Toch is het op open zee wel even een ander verhaal. In de eerste plaats is daar de golfslag, waardoor je niet zo strak aan de wind kan zeilen, doordat je boot zo nu en dan uit koers geslagen wordt. Bovendien komen de golven vandaag niet uit dezelfde richting als de wind en ontbreekt het op de boot aan een vaantje, waardoor het zeker het eerste deel even aftasten is. Uiteindelijk zetten we rap koers richting het noorden en later nemen ook Arjan en Thomas nog even het roer over. We genieten volop en met de meegenomen compactcamera maken we nog een aantal unieke foto’s.

Al had geen van ons enige vorm van klok of horloge meegenomen, toch lukt het ons om om klokslag zeven uur de boot weer aan te meren bij de zeil- en surfschool. We installeren ons nog even op het strand om van het laatste uurtje zon te genieten en kunnen wederom terugkijken op een zeer geslaagde dag. Het gaat nu duidelijk de goede kant op met deze vakantie.

Een ochtendje rijden door de Toscaanse heuvels

De ritten van en naar Florence hadden al het een en ander laten zien van de schoonheid van de landschappen van dit deel van Toscane. Ik moest en zou dan ook minstens één ochtend in m’n eentje door de heuvels en bergen rijden om in alle rust van deze schoonheid te kunnen genieten en er natuurlijk de nodige foto’s van te kunnen maken.

Deze ochtend neem ik de stap en vertrek ik even na 6 uur ’s ochtends met de Honda Jazz, welke zich in de bergen een trouwe bondgenoot toont. De wegligging en het gewicht van de wagen maken het erg gemakkelijk om met hoge snelheid over de bergweggetjes te scheuren. Tel daar de prachtige vergezichten in het vroege ochtendlicht bij op en het is dubbel genieten. Ruim vier uur later keer ik weer terug op de camping, waar eenieder net is ontwaakt. Ze hebben geen idee wat ze gemist hebben…

De rest van de dag brengen we met z’n vijven door op een van de vele rots stranden tussen Cecina en Livorno en zo beleven twee heerlijke ‘bijkom’-dagen achter elkaar.

Piombino – Orbetello – Saturnia – Pitigliano

Met nog twee volledige dagen in Toscane te gaan besluiten we de eerste van die twee dagen te gebruiken om het eiland Elba aan te doen. Doordat de receptie medewerkers op de camping ons niet konden (of wilden) helpen met een reservering voor de boot, zijn we op de gok naar Piombino afgereden. Daar aangekomen krijgen we de prijzen te horen en besluiten we na druk overleg dat we het het geld niet waard vinden en liever nog wat gaan bekijken aan deze kant van Toscane. Zo rijden we een uur later weer verder richting Orbetello, alwaar we de lagune en het oude vestingsstadje zullen bekijken. Daar worden we vervolgens ook nog getrakteerd op twee prachtige bolides; op een toegankelijke binnenplaats staan een Lamborghini en een Maserati te pronken. Voor het grootste deel van onze reisgezelschap leek dit nog het mooiste moment van de dag te worden.

Na een wandeling door het sfeervolle centrum van Orbetello rijden we het binnenland in richting Saturnia. Hier willen we even genieten van de thermen, de zwavelbronnen met water op lichaamstemperatuur. De route leidt ons dwars door prachtige cretelandschappen en na een uurtje rijden komen we aan bij de bronnen. Aan de geur van rotte eieren kunnen we direct concluderen dat we hier goed zitten. Bij het parkeren helpen we nog enkele Nederlanders door hen te behoeden voor een parkeerboete en door te verwijzen naar het verderop gelegen parkeerterrein.

De zwavelbronnen blijken de moeite absoluut waard te zijn; het is bijzonder goed genieten in het warme water en de hoger gelegen watervallen bezorgen ons de nodige natuurlijke massages.

Via de zwavelbronnen van Saturnia rijden we verder richting Pitigliano. Daar genieten we ademloos van het uitzicht op het kleine dorpje dat het best te omschrijven valt als een verschijning uit De Efteling’s Droomvlucht. Het middeleeuwse dorpje is vrijwel geheel uit turfsteen opgebouwd en vergroeid met de turfsteenrotsen. We zijn het er alle vijf over eens: dit uitzicht is het absolute hoogtepunt van de dag.

Siena: klein en sfeervol

De laatste dag rij ik als enige af richting de Romeinse stichting Siena. De overige vier vakantiegangers besluiten een extra stranddagje in te lassen om bij te komen van de eerdere activiteiten. In Siena heb ik afgesproken met een vriendin die we eerder deze week al puur toevallig tegenkwamen in Florence, waardoor ik de stad niet in mijn eentje hoef te verkennen.

De route naar Siena brengt me weer door prachtige cretelandschappen. Even twijfel ik nog of ik wellicht ook de afslag richting San Gimignano moet nemen, maar dit idyllische plaatsje zal genoegen moeten nemen met een plek op de to-do-list voor een volgend bezoek.

Het parkeren in Siena blijkt geen enkel probleem en in luttele minuten bevind ik mij midden in het historische centrum van de stad.

Allereerst bekijk ik de Basilica Cateriniana, een basiliek die niet heel veel indruk maakt. Dit wordt echter ruimschoots gecompenseerd door het bezoek aan de kathedraal van Siena, de Duomo di Siena. Het interieur van de kathedraal doet erg warm aan en is de mooiste die ik tot op heden gezien heb. Prachtig zijn bijvoorbeeld de vele fresco’s in de vloer van de kathedraal.

Aan de buitenzijde is overigens ook goed te zien hoe ooit de werkzaamheden gestart zijn voor de uitbreiding van de kathedraal. De muren en de aanhechtingen voor het gewelf van dit schip zijn duidelijk te zien in de omliggende gebouwen. De uitbreidingen waren uiteindelijk overbodig toen de stad getroffen werd door de pest en het schip is zodoende nooit afgebouwd.

Vanaf de Duomo lopen we richting het beroemde plein van Siena, het Piazza del Campo. Op het sfeervolle plein vallen direct de 9 verschillende vlakken op, welke symbool staan voor de 9 districten waar Siena oorspronkelijk uit opgebouwd is. Deze districten worden bij wijze van traditie nogsteeds gehandhaafd, wat bijzonder mooi naar voren komt tijdens de jaarlijkse paardenraces, de Palio di Siena.

Ook vandaag krijgen we een interessante demonstratie van een van de vele tradities die deze historische stad rijk is. Gedurende de dag viel het ons al op dat er in een deel van de stad overal rode vlaggen te zien waren. Daarnaast liepen er een hoop mensen uit dat deel van de stad ook met opgebonden vlaggen rond hun nek. ’s Avonds komen we erachter dat een van de districten vandaag zijn ‘wijkfeest’ viert. Dit begint in de eigen wijk, waar iedereen zich rond een kerk verzameld. De traditionele kledij (in dezelfde stijl als de rode vlaggen) valt meteen op. Na verloop van tijd komt de stoet in beweging, vooropgegaan door een twintigtal vlaggendragers en achtereenvolgens zo’n 20 trommelaars, alle moeders met kinderwagens, alle vrouwen, een blazersband, alle mannen, de voltallige jeugd en tenslotte weer een groep vlaggendragers. De stoet loopt richting het Piazza del Campo, waar de vlaggendragers zich vervolgens rond het plein positioneren al zwaaiende met de enorme rode vlaggen. In het midden van het plein geven beurtelings de trommelaars en de blazers een demonstratie. Zij worden daarbij regelmatig ondersteund door een koor met daarin alle mannen uit de optocht.

Uiteindelijk trekt de stoet terug de wijk in om daar vervolgens in de straten deel te nemen aan een gezamenlijk en feestelijk diner. En wij? Wij konden niet anders dan even balen dat we als Nederlanders niet gezegend zijn met een dergelijke rijke sociale cultuur. Blij dat we dit meegemaakt hebben nemen we plaats op een terras aan het sfeervolle plein. Rond middernacht stap ik in mijn auto en begin ik aan de twee uur durende terugreis. Siena was prachtig, maar tegelijkertijd genoeg voor één dag.

De week in Toscane zit er alweer op, maar met Rome als volgende stop kijken we alleen maar vol enthousiasme vooruit.

Na deze week in Cecina zijn we er eindelijk uit: met dank aan de plaatselijke politie weten we nu dat we de plaatsnaam uit dienen te spreken als ‘Sèssinna’.

De eerste ervaring op de Italiaanse wegen

De rit richting Italië verliep erg gemakkelijk en geheel zonder problemen, maar dit veranderde al snel toen we de grens tussen Zwitserland en Italië gepasseerd waren. Het rijgedrag kwam onmiddellijk enorm agressief over. Zo viel het vele bumperkleven meteen op, als ook het gebrek aan richting aangeven en de gevaarlijke wijze van inhalen. En dan zijn er natuurlijk nog de vele tweewielers die je aan alle kanten voorbij schieten…

Op een lokale landweg werden we even goed wakker geschud en gewaarschuwd voor de rest van de vakantie: bij een onoverzichtelijke wegversmalling ter hoogte van een bruggetje kwam er met hoge snelheid een vrachtwagen op ons afrijden, die geen moment inhield om ons ruimte te bieden. Een noodstop met de Twingo voorkwam een frontaal ongeluk met een opgetelde snelheid van ruim 120 kilometer per uur. Het idee om drie weken lang in dergelijke situaties te verkeren stond ons niet echt aan.

Het was echter al wel duidelijk dat er weer voldoende materiaal zou zijn voor een verhaal over het ‘Italiaanse rijden’…

Campingcrisis

Uit onze campinggids viel al af te leiden dat er nauwelijks campings in de buurt van Milaan te vinden zouden zijn. Met behulp van de Tomtom reden we desondanks richting een camping op een afstand van 25 kilometer ten opzichte van Milaan. Ter plekke troffen we echter niks aan dat door kon gaan voor een camping. Na even rondgelopen te hebben bleek dat er wel degelijk ooit een camping gestaan had. Van de nog aanwezige woonwagens was weinig meer over en het was overduidelijk dat de mensen die we nog wel in deze ravage aantroffen in grote armoede en vergetelheid leefden. Dat je vervolgens iemand z’n poes uit ziet laten is dan ook absoluut niet verrassend.

De grote hoeveelheid muggen dwong ons snel weer de auto in, op zoek naar een nieuwe bestemming…

Een minuut of veertig later arriveerden we op onze uiteindelijke verblijfplaats in Pavia, 25 kilometer ten zuiden van Milaan. ’s Avonds kwamen we tot de conclusie dat de muggen ook hier in grote getalen aanwezig waren, wat enkele dagen later nog altijd voor irritatie zorgde. De muggen maakten het onmogelijk om rustig op de camping rond te hangen, wat het verblijf op de tevens dure camping niet bepaald ten goede kwam.

De eerste pizza…

De eerste avond hebben we het onszelf maar makkelijk gemaakt en zijn we op zoek gegaan naar een pizzeria in Pavia. Toen we die eenmaal gevonden hadden werden we meteen geconfronteerd met de taalbarrière: niemand ter plekke was in staat ook maar één Engelse zin te begrijpen, laat staan te spreken. Met handen en voeten kregen we het uiteindelijk voor elkaar om de pizza-bakker voor ons drie stuks van zijn zogenaamde ‘meter-pizza’ te laten maken en ons te verrassen met zijn eigen creaties. Na dat verzoek ging de man direct enthousiast aan de slag en de resulterende pizza’s (ruim voldoende voor 5 hongerige sporters) waren fenomenaal en zouden de rest van de vakantie ook niet meer overtroffen worden.

Milaan

De tweede dag zijn we even voor het middaguur richting Milaan vertrokken. Op advies van onze ‘campingburen’ hebben we de auto geparkeerd bij het treinstation van Pavia, om vervolgens met de trein naar Milaan af te reizen. Na het boeken van de kaartjes hadden we nog ruim een uur om de tijd te doden. We hebben de tijd nuttig besteed door een rondwandeling door Pavia te maken, welke ons onder andere langs de oude overdekte brug (‘Ponte Vecchio’) en de enorme kathedraal bracht.

Rond half één stapten we op de intercity richting Milaan. Vreemd genoeg waren de ons toegewezen plaatsen bezet en hebben we alsnog maar gestaan, ook al werd er door de kapers wel aangeboden om op te staan. We hebben ons als Hollanders dus meteen even van onze beste kant laten zien. Overigens kwamen we er later achter dat we de duurste treinvariant geboekt hadden; we vonden het al zo vreemd dat de coupé zo enorm ruim opgezet was, inclusief een tafeltje bij alle stoelen.

Vijfentwintig minuten later stonden we in het centrum van Milaan, waar we direct overdonderd werden door het formaat van het centrale station. Helaas stond het grootste deel van de stationshallen in de steigers, waardoor het formaat en de pracht van het bouwwerk grotendeels aan het oog onttrokken werd.

Eenmaal buiten viel het hoge Pirelli-gebouw direct op. Vanaf het imposante plein voor het station zijn we per voet richting het oude centrum van de stad gelopen. De route richting het oude centrum bevestigde het al heersende idee dat er buiten het oude centrum en enkele architectonische uitzonderingen en aantrekkelijke parken verder weinig bijzonders te zien is in Milaan. De stad voelt op een hoop plaatsen aan als een betonnen en vaak sfeerloze kolos.

Eenmaal binnen de oude stadswal veranderde het beeld van Milaan al snel; de gebouwen waren heel wat aantrekkelijker en de straten een stuk voller. De oude trams, die hier al sinds de jaren ‘20 al rondrijden maken het plaatje compleet.

Het eerste uitstapje ter plaatse was het bezoek aan het romantische opera-theater, het ‘Teatro alla Scala’, waar je na een toegangsprijs van 5 euro door het opera museum kon lopen en ook de grote zaal kon bekijken vanuit een van de loges. Het zicht op de 18e eeuwse zaal (welke na een bombardement in de jaren ‘30 vrijwel geheel verwoest raakte en nadien weer opgebouwd is) was fenomenaal.

Het maken van foto’s van deze imposante zaal was helaas niet toegestaan en de nadrukkelijke controle hierop dwong me tot het naleven van die regel.

De stadswandeling werd voortgezet door de ‘Galleria Vittorio Emanuele II’ die het Pizza della Scala verbind met het Piazza del Duomo, waar de wereldberoemde kathedraal te vinden is. De ‘galleria’ is (letterlijk) tot op zekere hoogte te vergelijken met de Haagse passage; een overdekt winkelcentrum dus. De vergelijking houdt echter op bij het formaat van het complex en de gevestigde winkels; hier kom je enkel en alleen de meest luxe zaken (en een MacDonald’s) tegen, waaronder die van Mercedes, Gucci en Louis Vuitton. De vloer is verder nog afgewerkt met de logo’s en zegels van de grote omliggende nederzettingen, waaronder natuurlijk ook de beeltenis van Romulus en Remus met het ‘SPQR’ van Rome.

Eenmaal aan de andere zijde van de Galleria is de immense ‘Duomo di Milano’ niet te missen. De kathedraal die gebouwd is van de 14e eeuw tot diep in de 19e eeuw is zowel van buiten als binnen indrukwekkend, met een gewelf op 45 meter hoogte en een lengte en breedte van respectievelijk 157 en 92 meter, hetgeen ruimte biedt aan 40.000 personen. Daarnaast is het mogelijk om de kathedraal te beklimmen en het dak te bewandelen op een hoogte van maximaal 65 meter, wat een schitterend uitzicht biedt op het oude centrum van Milaan en de 106 meter hoge toren van de kathedraal.

Na de Duomo hebben we nog een kort bezoek aan het ‘Castello Sforzesco’ gebracht, een kasteel dat zich midden in het centrum van Milaan bevindt. In de aangrenzende tuinen werden we echter geconfronteerd met hetgeen waar men altijd voor waarschuwt in dergelijke steden: zakkenrollers. De iPhone van een van mijn reisgenoten was plotseling verdwenen en uiteraard ook niet meer terug te vinden… Ook de nasleep hiervan, zoals de aangifte, kostte nog een hoop tijd, wat het vakantiegevoel weinig goed deed.

’s Avonds in de trein terug waren we het er allemaal over eens dat we de volgende dag koers zouden zetten richting Toscane. Het gebied rond Milaan had naar onze mening weinig moois te bieden (zeker niet in vergelijking met onze volgende bestemming, Toscane) en ook Milaan zelf hadden we na één dag wel gezien.

Nog meer pech…

Eenmaal terug op de camping werd de teleurstelling nog verder aangewakkerd door problemen met een van de converters die we voor de vakantie hadden aangeschaft. Na gebruik op de sigarettenaansteker van een van de twee auto’s, deed geen enkele stekker het meer in het bewuste 12v contact en na een test van de converter op de andere auto deed ook die aansluiting het niet meer. Zo waren in één klap al onze elektriciteitsaansluitingen verdwenen en waren we aangewezen op de aansluitingen bij de sanitair blokken van de campings om onze apparatuur op te laden.

De sfeer daalde nog wat verder toen een dag later de kies van een van mijn reisgenoten afbrak. Gelukkig was het niet noodzakelijk om ter plaatse een tandarts op te zoeken en had hij er de rest van de vakantie geen last meer van. Doordat ook de uitgaven heel wat hoger lagen dan gepland hadden we die dagen echter wel het gevoel dat het wel eens een teleurstellende vakantie kon worden. Wat we toen nog niet wisten was dat dit ons laatste echte ongeluk zou zijn.

Roadtrip met een camera

Door: Arjan Assink

Na onze laatste vakantie naar Frankrijk heb ik met Martijn afgesproken nog een stukje te schrijven voor op zijn website. Dit is voor mij een mooie gelegenheid om de wereld een uniek inzicht te geven in het proces van het fotograferen zoals zich dat voltrokken heeft bij een groot deel van de foto’s die je op deze website kunt terug vinden.

De reis naar het Zuiden

De vakantie begon gelijk goed, we vertrokken ’s ochtends vroeg in de stromende regen met onze paarse twingo zuidwaarts. Alle koffers, slaapzakken, tenten, kussens en kookgerei werden zo snel mogelijk in de achterbak gegooid om te zorgen dat het niet allemaal drijfnat werd, wat zorgde voor een minder dan optimale indeling van de auto, maar alles kon nog net mee. Gedurende de eerste paar uur was het nog even settelen in de auto, maar onder begeleiding van keiharde muziek kwam het vakantie gevoel toch echt tevoorschijn.

Na een lange dag flink door rijden kwamen we aan bij onze eerste stop, een Camping Municipal in Benon. Zodra de tent staat begint het gedonder, de camera tas komt te voorschijn. Er moest nog eten geregeld worden, en aangezien we allebei geen zin hadden in iets dat te veel moeite kost, wordt er gekozen voor pizza. Aangekomen in een naburig dorpje wordt zodra de pizza besteld is de camera uit de tas getrokken, en nog voor we hebben gegeten is het eerste Franse dorpje al het slachtoffer van de camera-woede van Martijn. Er moet gezegd worden dat dit wel een uiterst productieve manier is om op je pizza te wachten, want de sessie resulteerde meteen al in een paar hele mooie foto’s. De trend is voor de rest van de vakantie gezet.

Vanuit Benon vindt de eerste echte foto-trip plaats, naar La Rochelle, een klein vissers stadje aan de Atlantische kust. Hoewel La Rochelle erg toeristisch is, is er nog steeds een heleboel te zien van de originele muren en torens om het stadje heen. Dit soort historische gebouwen zijn natuurlijk altijd leuk om te zien en, zeker voor Martijn, om te fotograferen. De dag dat we door La Rochelle liepen was het heerlijk weer, iets waar we ook de rest van de vakantie zeker niet over mochten klagen, iets dat het leuk doet op foto’s, maar ook de hele dag natuurlijk een stuk leuker maakt.

Even rustig aan

De volgende stop na Benon was op Cap Ferret, waar een aantal vrienden van ons zich al een tijdje bezig hielden op Le Truc Vert, een surfers camping vlak bij het strand. En na een paar dagen Cap Ferret hebben we iets zuidelijk nog een stel andere vrienden bezocht, ook aan de Atlantische kust, maar nu iets boven Biarritz, in Labenne. In dagen aan de kust werd fotografie afgewisseld met een flinke tijd heerlijk aan het strand liggen. Natuurlijk kan Martijn de Atlantik Wall of een stuk droog gevallen zee met bootjes er op niet zomaar links laten liggen, maar gelukkig is er tussen de foto’s door tijd genoeg om het lekker rustig aan te doen.

Het laatste deel van de roadtrip leidt via de Pyreneeën naar het oosten van Frankrijk, maar na een bezoek aan Lourdes slaat de sfeer van de vakantie even om. De harde schijf crash van Martijn z’n laptop, waardoor hij al zijn foto’s lijkt kwijt lijkt te zijn, ontneemt hem enkele dagen de zin om foto’s te maken, iets wat ik op vakanties nog nooit heb meegemaakt. Nadat Martijn uit zijn sippe-periode is ontwaakt moeten alle gemiste foto’s echter wel weer worden ingehaald, dus af en toe verdwijnt hij vlak voordat we onze heerlijk crêpes fabriceren nog even het dorpje in voor een paar foto’s.

Op stap met tunnelvisie

Op het moment dat je samen met Martijn door een stad, dorpje of waar dan ook loopt, moet je altijd op letten of hij zijn camera bij de hand heeft. Zodra Martijn een camera in zijn hand heeft, ziet hij de wereld alleen nog maar in foto’s. Alles wat een aparte vorm of kleur heeft trekt onmiddellijk zijn aandacht, en in zijn hoofd heeft hij de foto al gemaakt. Het probleem dat zich echter nog al eens voor doet is dat zo’n foto maken in werkelijkheid iets langer duurt. Het kan dus voorkomen dat als je naast je kijkt, er helemaal niets is, waar 10 seconden geleden Martijn nog liep. Je kunt er dan donder op zetten dat hij gehurkt over een takje zit dat uit het land omhoog steekt en dat natuurlijk gefotografeerd MOET worden!

Een balansdag

De conclusie is dat een vakantie met Martijn prima vol te houden is, maar als de vakantie drie weken duurt, moet een fotografie-dag af en toe worden afgewisseld met een balansdag, bij voorkeur aan het strand! Op deze manier hou je het best drie weken met elkaar uit, in een tentje en een kleine twingo, en heb je nog een geweldige vakantie ook!

Mijn persoonlijke hoogtepunten, in alfabetische volgorde:

• Antilliaans carnaval
• Dragraces op de oude dragstrip
• Duiken en snorkelen
• Nationaal Park Christoffelpark
• Nationaal Park Shete Boka
• Ostrich Farm
• Playa Cas Abao
• Vlakte van Hato
• Willemstad: Punda, Scharloo en Otrobanda
• Zon!

Bovenstaande punten verwijzen, waar mogelijk, naar een van de eerder geplaatste weblogs. Ter aanvuling volgt hieronder nog het een en ander over de overgebleven punten.

Duiken en snorkelen

Curaçao is een waar paradijs voor snorkelaars en duikers. Het heeft nog net niet de weelde te bieden die de wateren rond Egypte te bieden hebben, maar het komt dicht in de buurt. Introductieduiken of duikcursussen zijn op vele verschillende plekken te doen, zoals in de Vaersenbaai, of op Marie Pompoen. Wij hebben een introductieduik bij de Divebus op Marie Pompoen gedaan. De baai bij Marie Pompoen is ideaal voor een eerste duik, aangezien de bodem hier niet zo stijl afloopt als op het grootste deel van het eiland en het koraal al vlak uit de kant begint.

De duik was een stuk boeiender dan de proefduik die ik ooit op Gran Canaria gedaan heb, waar het zicht niet bijzonder goed was en het koraal erg grauw en grijs was. Op Curaçao is het allemaal een stuk kleurrijker en het zicht is er soms wel meer dan 30 tot 50 meter.

Het mooie aan de kust van Curaçao is dat je hier niet noodzakelijk hoeft te duiken om het uitbundige onderwaterleven te aanschouwen. Het koraal begint vaak al op een diepte van enkele meters, waardoor je al snorkelend al een hele hoop kunt zien. Vooral bij de gezonken sleepboot, in de buurt van de Jan Thiel baai, is dit het geval. Wij hebben daar pas de laatste ochtend gesnorkeld en toen was de conclusie al snel dat we dat veel eerder hadden moeten doen. De hoeveelheid vissen en koraal die daar te zien was, was overweldigend en zelfs veel meer dan tijdens de introductieduik. Natuurlijk heb je tijdens zo’n duik wel meer de gelegenheid om alles rustig te bekijken, maar snorkelend kom je op Curaçao eigenlijk niets tekort.

Ostrich Farm

Via via hadden we al te horen gekregen dat de Ostrich farm (Struisvogel boerderij), vlakbij bij Koraal Tabak, een van de leukste en meest verrassende uitstapjes op het eiland was. Uiteindelijk hebben we de middag voorafgaand aan ons vertrek benut om nog een bezoek aan de struisvogelboerderij te brengen.

Voor slechts 17 gulden krijg je een half uur durende rondleiding langs de vee struisvogels. De gids weet een hoop leuke informatie over de struisvogels te vertellen en doet dat bovendien op een erg vermakelijke manier. Op verschillende plaatsen krijg je de kans om de dieren te bekijken en zelfs uit te stappen om ze (onder begeleiding) te voeren.

Aan het einde van de rit mag je zelfs nog een struisvogel ei vasthouden en er eventueel op staan (de eieren kunnen op hun zij tot maximaal 250 kilogram aan druk dragen en rechtop zelfs tot 1000 kilogram). Tenslotte krijg je de bijzondere gelegenheid om een struisvogeljong vast te houden. Zo mochten wij een slechts 5 dagen oude emoe vasthouden, wat binnen de groep tot de nodige vertederende momenten leidde.

Bij de struisvogelboerderij zit ook het Afrikaans specialiteitenrestaurant ‘Zambezi’, waar je kan genieten van de beste Afrikaanse gerechten, waaronder (vanzelfsprekend) ook struisvogel.

Willemstad

De hoofdstad van Curaçao heeft zelf alleen al genoeg te bieden voor enkele dagen vermaak. De stad zit boordevol historische rijkdom, zoals het door Unesco als werelderfgoed bestempelde gebied, waar grote delen van de wijken Punda, Otrobanda en Scharloo onder vallen.

Denk bijvoorbeeld aan de volgende bijzondere bezienswaardigheden:

• Punda: de Pontjesbrug, Fort Amsterdam, de handelskade, de Snoa (oudste synagoge van de Antillen) en de drijvende Venezolaanse markt
• Otrobanda: het Riffort, de oude handelshuizen en de cruiseterminal
• Scharloo: de vele monumentale koopmanshuizen en de monumentale huisjes op Berg Altena
• Fort Nassau: prachtig uitzicht over Willemstad en de raffinaderij
• Salina: van luxe huizen tot beachclub

De monumentale huisjes op Berg Altena in Scharloo

Nog te doen…

De volgende dingen heb ik helaas, door gebrek aan tijd, niet meer kunnen doen, maar gaan op de ‘to-do list’ voor een volgende keer.

• Bezoek aan de tafelberg
• Bezoek aan diverse landhuizen
• Bezoeken van de Snoa, Joodse synagoge in Punda
• Dolphin Academy (overgeslagen vanwege de hoge prijs)
• Fun buggy tour
• Grotten van Hato

Er hoeft geen twijfel over te bestaan dat het een geweldige twee weken op Curaçao zijn geweest. Ik (maar ik denk dat ik namens ons alledrie kan spreken) heb enorm genoten van alles wat Curaçao te bieden heeft. Ik wil hier in het bijzonder ook nog onze dank voor de ongekende gastvrijheid van Jan en Enith vermelden; het heeft de vakantie dat beetje extra gegeven dat het tot een onvergeteijke ervaring gemaakt heeft.

Twee weken vakantie zijn nog nooit zo snel voorbij gegaan en dat zegt natuurlijk genoeg!

Allereerst een stukje over de natuurlijke en koloniale geschiedenis van Curaçao, gevolgd door de vele tegenstellingen zoals ik die zelf ervaren heb in de twee weken op het eiland.

De geschiedenis van Curaçao

Van 5 kilometer diepte naar 375 meter hoogte

Bodemonderzoek heeft uitgewezen dat de lokatie van Curaçao zo’n 90 miljoen jaar geleden niet meer dan een 5 kilometer diepe oceaan herbergde. Door onderzeese vulkanische activiteit is de bodem beetje bij beetje omhoog gestuwd, met uiteindelijk het eiland Curaçao als gevolg. De ontwikkeling van het eiland is nog altijd gaande en in theorie zal Curaçao ooit verbonden kunnen raken met het vaste land van Venezuela. Hugo Chavez kijkt er ongetwijfeld al met spanning naar uit.

De oudste kern van het gesteente dat het eiland Curaçao gevormd heeft bestaat uit lava gesteente. Dit lava gesteente is echter al zo oud en aan zoveel invloeden blootgesteld, dat het niet direct herkenbaar is als zodanig. Onderzoek van dit gesteente heeft aangetoond dat het ontstaan is bij onderzeese vulkanische activiteit.

Op deze vulkanische ondergrond ligt een volgende laag van gesteente, de zogenaamde ‘Knip groep’. Opvallend aan dit gesteente zijn de diverse lagen die het in het landschap heeft aangebracht. Deze lagen zijn gevormd door stralendiertjes (‘radiolaria’); microscopische zeedieren, die een overwegend planktonisch bestaan leiden, wat inhoudt dat ze zich door zeestromen laten leiden. Deze radiolaria hebben een miniscuul scelet van silica, in tegenstelling tot de calciumverbindingen waar de skeletten van de meeste zeedieren uit opgebouwd zijn. Silica is een zeer hard materiaal, een stuk harder dan calciumverbindingen, hetgeen tot het zeer harde gesteente in de hoogste regionen van het eiland geleid heeft. De hardheid van deze rotsen heeft er ook voor gezorgd dat de rotsen van de Knip formatie een stuk minder snel eroderen dan die van het zachtere lava gesteente.

De verschillende lagen van de Knip formatie zijn feitelijk de overblijfselen van de verschillende generaties van de genoemde stralendiertjes. Gedurende de vulkanische activiteit kwamen er zoveel minerale vrij dat de stralendiertjes zich in hoog tempo konden vermenigvuldigen; zoveel zelfs dat al de mineralen in hoog tempo werden opgebruikt en de diertjes plotseling in grote getalen stierven, wat een immens dikke laag van skeletten tot gevolg had. Dit proces herhaalde zich verschillende malen, met het huidige gelaagde als gevolg.

De buitenzijde van het eiland bestaat voor het grootste deel uit koraalkalk; kalk dat gevormd is door de overblijfselen van koraal, wat opgebouwd is uit de eerder genoemde calciumverbindingen. In de loop der tijd heeft de zee verschillende grote inhammen in dit koraalkalk aangebrach. Daarvan is het Schottegat, waar Willemstad omheen gevormd is, de grootste van het eiland en volgens velen zelfs van de wereld.

Van indianen tot kolonie en politieke autonomie

De eerste sporen van menselijke activiteit op het eiland stammen af van de periode tussen 3480 en 2325 voor Christus. Het gaat daarbij om kleine artefacten die wijzen op de aanwezigheid van zogenaamde meso-indianen. Daarnaast zijn er nog resten van aardewerk uit de periode tussen 450 en 1405 na Christus gevonden. De indianen die tegen het einde van de 15de eeuw op Curaçao leefden worden gerekend tot de Taino. Zij leefden in kleine dorpen tot ongeveer 40 inwoners, welke vooral rond de zuid- en westkust te vinden waren.

Curaçao werd in 1499 ontdekt door de Spanjaard Alonso de Ojeda. De Taino werden vervolgens als slaven afgevoerd naar Hispaniola en de Spanjaarden vestigden zich vervolgens definitief in 1527, waarbij ze veel uitheemse flora en fauna naar het eiland brachten. Uiteindelijk nam het aantal Spanjaarden op Curacao weer geleidelijk af en het aantal Taino weer langzaam toe. De Spanjaarden gebruikten Curaçao vanaf dat moment vooral als grote veehouderij en zij woonden vooral rond Santa Barbara en Santa Ana, waar de Taino verspreid over het hele eiland leefden.

In 1634 tekende de West-Indische Compagnie (WIC) de overgave met de Spanjaarden bij San Juan. Het grootste deel van de aanwezige bevolking werd door de Nederlanders naar Venezuela gebracht en slechts zo’n 30 Taino-gezinnen mochten op het eiland blijven wonen. Curaçao was door de West-Indische Compagnie gekozen vanwege de gunstige positie als uitvalsbasis voor handel en koopvaart en het feit dat het de beste haven van het Caraïbisch gebied had. Naast dat alles werden Curaçao en Bonaire ook gebruikt als bron voor zout, middels de zoutpannen op de eilanden.

Vanaf 1634 begon men met de bouw van forten rond de Sint Annabaai, waaronder de bouw van het Fort Amsterdam op Punda, van 1635 tot 1636. De Spanjaarden hebben nog een poging ondernomen om Curaçao terug te winnen, maar hun (sterkere) vloot dreef door een storm af en heeft Curaçao nooit weten te bereiken.

De West-Indische Compagnie stelde Curaçao uiteindelijk ook open voor Europeanen die zich hier wilden vestigen om landbouw te bedrijven. Rond 1650 werden op Curaçao de eerste plantages aangelegd, waaronder Hato, Savonet, Santa Barbara, Santa Maria en Piscadera. Een deel van de gevormde plantages bleef in het bezit van de West-Indische Compagnie.

De slavenhandel van de WIC begon in 1665. De West-Afrikaanse slaven werden op Curaçao aan land gebracht. Na verloop van tijd werd Curaçao een van de grootste regionale slavenmarkten. De Afrikanen die achterbleven kwamen veelal terecht op de plantages.

In de tweede helft van de 17e eeuw ontstond de stad Willemstad naast het Fort Amsterdam, op wat nu Punda heet. In de 18e eeuw werden er vervolgens pakhuizen gebouwd in de wijk die nu Otrobanda (‘andere kant’) heet.

In 1674 werd Curaçao door de West-Indische Compagnie tot vrijhaven benoemd, waardoor het een sleutelpositie in de internationale handelswereld verwierf. In de 17e eeuw groeide Curaçao dan ook uit tot een van de meest welvarende eilanden in het gehele Caraïbisch gebied. Uiteindelijk bleef de slavenhandel de belangrijkste bron van inkomsten voor Curaçao.

Curaçao werd een echte Nederlandse kolonie na het faillissement van de West-Indische Compagnie in 1791. In 1795 kwamen de slaven op Curacao in opstand. Dit gebeurde onder leiding van Tula, een slaaf die een sleutelrol speelt in de geschiedenis van het eiland. De opstand was slechts van korte duur en werd a snel neergeslagen. De Engelsen hebben het eiland in 1800 en 1807 weten te veroveren, maar werden beiden keren door de plaatselijke bevolking weer verdreven. Het eiland valt sinds 1816 onder Nederlands bestuur.

Na het Engelse verbod op internationale handel in slaven werd de slavenhandel minder aantrekkelijk en deze werd op Curaçao uiteindelijk in 1863 afgeschaft. Hiermee raakte de economie van Curaçao al snel in het slopt. Tot aan het begin van de 20e eeuw draaide de Curaçaose economie vooral op handel, landbouw en visserij. In 1914, na de ontdekking van grote aardoliereserves in Venezuela, vestigde Shell zich met een olieraffinaderij op het eiland. Gedurende de Tweede Wereldoorlog was het eiland een belangrijke spil in de levering van olie aan de geallieerde troepen.

Curaçao verkreeg in 1954 samen met de andere Nederlandse Antillen politieke autonomie. De ongelijke verdeling van de welvaart die volgde leidde op 30 mei 1969 tot een opstanding van de Curaçaose arbeidersklasse voor de poort van de Shel raffinaderij. Tijdens de opmars naar de binnenstad werd vakbondsleider Wilson Godett neegeschoten en werden in Punda en Otrobanda diverse huizen in brand gestoken door de woedende arbeiders. Uiteindelijk werd de orde hersteld door de ingevlogen Nederlandse mariniers en werd er hard gewerkt aan het ‘Antillianiseren’ van de de lokale overheid. Koninklijke Shell verliet Curaçao vervolgens in de jaren tachtig, waarmee de olieraffinaderij werd verhuurd aan het Venezolaanse PDVSA.

Hedendaags Curaçao: vol met tegenstellingen

Natuur

Curaçao kent een zeer diverse natuur, in verhouding tot de afmetingen van het eiland. De Noordelijke en Oostelijke zijde zijn overwegend woest en dor. De Zuidelijke en Westelijke zijde zijn over het algemeen een stuk rustiger en groener.Dit is vooral goed te merken wanneer je vanaf Hato Airport richting Barber, of een van de dorpen langs de zuidkust rijdt.

Ook valt het al snel op dat de fauna aan de Noordelijke zijde uit niet veel meer dan geiten, hagedisse en leguanen bestaat, waar je rond de Zuidelijke kustgebieden en stranden ook een hoop vogels tegenkomt. De diversiteit van de natuur en ondergrond van het eiland heeft ertoe geleidt dat bepaalde diersoorten alleen in specifieke gebieden van het eiland te zien zijn. Zo zijn er in het Christoffelpark bijvoorbeeld herten te zien.

Kusten

De Noordelijke en Zuidelijke kustlijnen van Curaçao zijn haast een verschil van dag en nacht. De strakke Noordelijke kustlijn is extreem ruw, met de grote kliffen van kalksteen en de weerbarstige golven van de zee, welke honderden kilometers lang door de onophoudelijke passaatwind worden opgestuwd tot ze met groot geweld te pletter slaan op de kust. Zelfs een geoefende zwemmer zou het in deze ruwe wateren niet lang overleven.

De Zuidelijke kant heeft een grote diversiteit aan zandstranden en natuurlijke baaien, waar de zee rustig naar binnen kabbelt en er prima kan worden gezwommen en gesnorkeld. Deze kustlijn van Curaçao wordt vooral benut door de groeiende toeristische industrie.

Bevolking

De wijken Punda en Scharloo zijn samen met Otrobanda de historische wijken van Curaçao en staan vol met grote en prachtige handelaarshuizen. Het bedrijfsleven heeft inmiddels de meeste van deze panden in het bezit. Ten Oosten van Willemstad worden de nieuwe villawijken in hoog tempo uit de grond gestampt en is goed te zien dat men de zaakjes hier prima op orde heeft.

Dit alles staat in schril contrast met de woonwijken die je aan de Westelijke zijde van Willemstad aantreft. Deze wijken, die recht onder de rook van de raffinaderijen liggen, herbergen de meest armoedige huizen waar complete families (inclusief opa’s en oma’s) in wonen. Om een idee te krijgen van de erbarmelijke omstandigheden waar men hier in leeft, is het al genoeg om even met de ramen open door de wijk te rijden. Na een paar maal ademen zal het je niet verbazen dat men hier in deze gebieden doorgaans niet erg oud wordt.

De Antillen kennen geen sociaal verzekeringsstelsel, wat betekent dat men hier zelf voor de bijvoorbeeld de oudedagsvoorziening moet zorgen. Een ander gevolg hiervan is dat het haast onmogelijk is om uit de armoedespiraal te ontsnappen. Men blijft in dezelfde vicieuze cirkel hangen en kinderen hebben maar zelden voldoende geld om het huis uit te gaan, waardoor complete gezinnen op dezelfde plek blijven wonen en met z’n allen maar rond moeten zien te komen van het weinige geld dat er nog binnenkomt. Ter illustratie: veel huishoudens hebben simpelweg geen geld om de vuilafhandeling te betalen en brengen hun afval ’s avonds naar de meest afgelegen plekken van het eiland om het daar langs de weg te dumpen.

Voor veel mensen biedt de criminaliteit, zoals bijvoorbeeld het drugscircuit, de enige uitweg uit deze ellende en het ergste is misschien nog dat daar eigenlijk best wat voor valt te zeggen…

Ook loterijen maken dankbaar gebruik van de armoedespiraal van Curaçao en waar je ook komt, overal zie je wel de kleine kiosken van de verschillende loterijen.

Hieraan kan nog toegevoegd worden dat het op de Antillen niet de gewoonte is om je levensstandaard te ‘verraden’. Vrijwel iedereen loopt er altijd prima verzorgd bij en aan het uiterlijk valt dus ook niet af te lezen tot welke ‘klasse’ iemand behoort.

Toerisme onder de rook van de raffinaderij

Voor Curaçao lag de oorspronkelijke bron van inkomsten in de handelshaven van Willemstad, die zich naderhand heeft ontwikkeld tot overslaghaven en oliehaven, met de vele raffinaderijen.

De zware industrie, welke bij de eerste tocht langs Willemstad al niet te missen is, is haast het tegenovergestelde van die andere bron van inkomsten; het toerisme. Laatstgenoemde industrie is pas de laatste jaren in hoog tempo aan het onwikkelen. Inmiddels worden er overal op het eiland nieuwe bungalowparken en hotels uit de grond gestampt. De bouwgrond rond Willemstad begint daardoor ook in hoog tempo op te raken, wat de woningnood onder de lokale bevolking weer verder omhoog stuwt.

Willemstad is ondertussen ook een populaire tussenstop op Caraïbische cruisen. Regelmatig liggen er in en buiten de haven enorme cruiseschepen aangemeerd om de passagiers ‘een dagje Willemstad’ te bieden, wat natuurlijk schier onmogelijk is – Willemstad, of Curaçao kan je niet in één dag bekijken. De grootste schepen liggen ter hoogte van het Riffort, en dus buiten de haven, aangemeerd; de schepen die wel de stad in kunnen liggen aangemeerd bij de cruisehaven onder de Koningin Julianabrug. Tijdens ons verblijf lag onder andere de RMS Queen Mary 2, het op een-na-grootste cruiseschip ter wereld, voor één dag aangemeerd in Willemstad. Het schip torende als een enorm flatgebouw hoog boven alle bebouwing in Willemstad uit, en was absoluut niet te missen. Buiten dat was het aan de aanwezigheid van de grote hoeveelheid Amerikanen wel te merken dat er weer een cruiseschip aangemeerd lag.

Van volle wijken tot onbewoonde gebieden

Grote delen van Curaçao worden beetje bij beetje helemaal volgebouwd, maar het eiland bevat ook een hoop delen die nagnoeg onbewoond zijn gebleven en dat vermoedelijk ook nog lang zullen blijven door de ontoegankelijkheid van deze gebieden. Vooral het Oostelijke deel van het eiland is daar een mooi voorbeeld van. Na het dorpje Fuik houdt de bewoonde wereld feitelijk op te bestaan en lopen er geen officiële wegen meer naar de Oostpunt van het eiland, aangezien dit deel van het eiland particulier bezit is.

Curaçao heeft bovendien een klein zustereiland, te weten: Klein Curaçao. Dit onbewoonde eilandje ligt een kilometer of 30 ten Oosten van Curaçao. Het eilandje bevat niet meer dan een oude (maar nog altijd in gebruik zijnde) vuurtoren en een scheepswrak dat in tweeën geslagen op de kust ligt. Het eilandje wordt vooral gebruikt door de vele dagjesmensen die er met een boottocht naartoe gaan om er te genieten van de unieke witte zandstranden.

Helaas hebben wij het uitstapje naar Klein Curaçao niet kunnen maken, maar die gaat dus op de ‘to-do list’ voor een volgend bezoek aan het eiland.

En verder…

Natuurlijk valt er nog veel meer over dit prachtige eiland te vertellen, zoals bijvoorbeeld de lokale prijzen versus de toeristenprijzen. Overal ter wereld waar het toerisme groeit en bloeit, wordt je als toerist net een beetje extra uitgemolken, zo ook op Curaçao.

Of wat te denken van de vriendelijkheid en gastvrijheid van de bevolking, wanneer je ze zelf respectvol in hun eigen taal (papiamentu) benaderd met bijvoorbeeld ‘Bon dia’ (goedemorgen), of ‘Bon tardi’ (goedemiddag), tegenover de botte benadering wanneer je je overduidelijk als toerist opstelt. Wanneer je plaatsneemt in een van de ‘Sightseeing’-busjes, omdat zelf rondrijden te gevaarlijk zou zijn, dan vraag je er simpelweg om om ook als zodanig benaderd te worden. Ga je er zelf op uit en gedraag je je gewoon vriendelijk, dan zul je pas echt merken hoe aangenaam de omgang met de plaatselijke bevolking is.

Ik zou hier nog wel even door kunnen gaan, maar uiteindelijk is Curaçao vooral een eiland dat je moet ervaren en beleven.

Willemstad in het kort

Wilemstad, de hoofdstad van de Nederlandse Antillen, heeft een kort maar rijk verleden, waar in de stad zelf nog een hoop van terug te vinden is. De stad huisvest momenteel ongeveer 125.000 mensen en is gelegen aan de zuidwestzijde van Band’ariba (het oostelijke deel van het eiland). Willemstad heeft zich in de loop der eeuwen langszaam gevormd om de natuurlijke haven, ‘Schottegat’, welke vanaf de Caraïbische zee te bereiken is via de Sint Annabaai. Aan weerzijde van de Sint Annabaai liggen de stadsdelen Punda en Otrabanda, welke in 1886 met elkaar zijn verbonden door middel van de Koningin Emmabrug, beter bekend als de ‘pontjesbrug’ (en ook wel ‘the swinging old lady’). Inmiddels wordt al het verkeer over de Koningin Julianabrug geleid.

De Spanjaarden zijn in 1499 vermoedelijk op 26 juli, de naamdag van Sint Anna, bij Willemstad aan land gegaan, hetgeen de naam van de Sint Annabaai zou verklaren. In 1634 werd Willemstad door de Nederlanders veroverd. Het oostelijke deel ten opzichte van de Sint Annabaai werd toen ‘De Punt’ genoemd, of ‘Punta’ in het Papiaments, wat later verbasterde tot ‘Punda’. In 1635 werd hier Fort Amsterdam gebouwd, dat ter verdediging van de haveningang moest dienen. Vervolgens werd achter het fort de de stad opgebouwd. Punda is daarmee de oudste wijk van Willemstad. In 1707 begon met de bouw van een nieuwe wijk aan de andere kant van de baai; de wijk werd dan ook Otrabanda genoemd, wat ‘andere oever’ betekent.

De binnenstad van Willemstad staat sinds 1997 op de UNESCO-lijst van werelderfgoederen. Grote delen van Punda, Otrabanda en Scharloo behoren tot dit werelderfgoed. Een bekend voorbeeld is Berg Altena, de heuvel met de strook van kleine arbeiderswoningen in vele verschillende kleuren.

Willemstad werd in de 17e eeuw een vrijhaven, wat er onder andere in resulteerde dat Willemstad het epicentrum van de regionale slavenmarkt werd. Deze handel vond voornamelijk plaats in ‘Asiento’. In de 20e eeuw vestigde Shell hier één van ’s werelds grootste olieraffinaderijen. Hier wordt sindsdien ruwe olie uit Venezuela verwerkt. De raffinaderij werd in de Tweede Wereldoorlog ingezet voor de productie van kerosine voor Amerikaanse bommenwerpers.

Sinds de jaren zestig is het toerisme in Willemstad eveneens een zeer belangrijke bron van inkomsten geworden.

De hoogtepunten van Willemstad

De meest bijzondere bezienswaardigheden van Willemstad concentreren zich rond de eerder genoemde wijken in het centrum van de stad. In Punda vind men de eerdergenoemde Koningin Emmabrug, een 168 meter lange houten draaibrug die uit een groot aantal pontons is opgebouwd. De brug kan in zijn geheel 90 graden zwenken om doorgang te bieden aan de grote zeeschepen die de Sint Annabaai moeten doorkruisen. De brug was oorspronkelijk bedoeld voor alle verkeer maar is sinds de oplevering van de Koningin Julianabrug in 1974 alleen nog toegankelijk voor voetgangers. Voetgangers kunnen meestal gewoon op de brug blijven lopen wanneer deze open staat, men sluit dan enkel één ingang af. Gaat de brug echter helemaal open, dan dient iedereen de brug te verlaten. De brug is ook een mooi voorbeeld van Antilliaanse veiligheid. Het scharnierende deel van de brug komt tijdens het openen namelijk los van de kant en met behulp van een hek wordt voorkomen dat voetgangers over het ontstane gat springen. Vreemd genoeg is het dan nog wel mogelijk om vanaf de brug naar de kant te springen…

Afhankelijk van de windrichting en de windkracht kan de brug nog een flinke deining hebben en dat geeft vaak een erg leuk beeld tijdens de voettocht over het dek. Het doet ook erg bevreemdend aan om over de brug te lopen, terwijl deze net opent of sluit. Je krijgt dan namelijk al snel de neiging om schuin te lopen, doordat je richtpunt (de huizen langs de kade) zich lijkt te verplaatsen.

Andere interessante delen van Punda zijn natuurlijk het Fort Amsterdam, de handelskade, de oudste Synagoge van de Nederlandse Antillen – de Snoa – en de drijvende Venezolaanse markt. Op de Venezolaanse markt bieden kooplui uit Venezuela hun groente en fruit te koop vanaf hun boten, waar ze gedurende hun verblijf op Curaçao ook slapen. Wanneer alles verkocht is keren ze terug naar Venezuela om later weer terug te komen met een nieuwe voorraad etenswaar. Voorheen werd al het eten ook daadwerkelijk vanuit de boten verkocht, maar uit hygiënisch oogpunt is dit niet meer toegestaan en wordt alles vanuit de standjes langs de kade aangeboden.

In Otrabanda zijn het Riffort en de vele oude woonhuizen de belangrijkste bzienswaardigheden. Het Riffort, een 19e eeuws fort, is enkele jaren geleden in zijn geheel gerestaureerd en huisvest nu een groot horeca-centrum. Het fort zelf is enkel nog terug te zien in de buitenwanden van het Riffort, maar dat maakt het centrum niet minder aantrekkelijk. We hebben bovendien zelf ervaren dat hier prima valt te eten.

In Scharloo vind je vooral veel oude koopmanshuizen die nog stammen uit het koloniale verleden van Willemstad. Vrijwel al deze huizen zijn nu monumentale panden en de meeste huizen in Scharloo verkeren dan ook in uitstekende staat. De meeste panden huisvesten nu bedrijven, organisatie en overheidsinstellingen, waaronder ook ambassades.

Tenslotte is een bezoekje aan het uitkijkpunt van Fort Nassau een echte aanrader. Het tot restaurant omgebouwde fort bevindt zich bovenop een heuvel in de nabijheid van de Koningin Julianabrug en biedt een fenomenaal uitzicht over het centrum van Willemstad aan de ene kant en de havens en olieraffinaderij aan de andere kant.

De schaduwzijde van Willemstad

Wij hebben het centrum van Willemstad keer op keer als erg aantrekkelijk ervaren en liepen er met veel plezier rond, althans tot een zeker tijdstip. Na een gezellig etentje bij het Pleincafé Wilhelminaplein, waar we regelmatig wat gegeten of gedronken hebben, kwamen we plotseling tot de conclusie dat het gezellige plein binnen enkele uren was veranderd in een hangplek van junkies en andere louche figuren. Bij het instappen werden we ook enigszins lastig gevallen en kostte het uiteindelijk heel veel moeite om de bedelaar te doen omkeren. Enkele dagen later hadden we soortgelijke situatie op de parkeerplaats bij het Waaigat. En al mag de parkeerplaats van de nodige bewaking voorzien zijn, erg veilig is het er niet, want er wordt maar weinig bewaakt, zo werd ons verteld.

Op en in de buurt van de pontjesbrug werd ons meerdere keren drugs aangeboden, maar dat wil in Amsterdam ook nog wel eens voorkomen. Echter was het wel erg opvallend dat de drugs ’s avonds ook open en bloot verhandeld werden op een openbare plek als het winkelcentrum van Punda. ’s Avonds is het dus wel even oppassen en je kan dan bepaalde buurten, zoals delen van Otrabanda, ook beter mijden.

Overigens zijn er nog wel wat meer buurten waar je sowieso op je hoede moet zijn. Vooral de wijken die recht onder de rook van de raffinaderij liggen zijn enigszins risicovol om als eenzame toerist te bezoeken. Ben je met een groep dan zal er niet snel iets gebeuren. Maar je moet je natuurlijk wel realiseren dat je je dan in een buurt bevindt waar mensen simpelweg niets hebben en maar met moeite aan voldoende eten komen. Het is dan ook niet verstandig en al helemaal niet ethisch verantwoord om hier de welvarende toerist uit te hangen.

Een dagje Willemstad

Regelmatig meren er in Willemstad enorme cruiseschepen aan, die de passagiers dan een dagje Willemstad aanbieden. Het feit dat de meeste bezienswaardigheden van het historische hart van de stad op loopafstand van elkaar liggen zou de indruk kunnen wekken dat Willemstad inderdaad in een dagje te zien is. Na een verblijf van twee weken kunnen we echter concluderen dat dat niet het geval is. Afhankelijk van het moment van de dag (of de week) dat je je in Willemstad begeeft zul je er namelijk een heel andere sfeer aantreffen en wat dat betreft is het echt een stad die ‘leeft’. En ook na twee volle weken hebben we nog lang niet alle hoofdattracties aan gedaan. Ik heb ergens wel te doen met de onwetende cruisegangers…

Update:

De foto’s van Willemstad zijn hier te vinden: Willemstad, Curaçao

1600 Kilometer

Op Curaçao wordt praktisch alles met de auto gedaan. Dat wil natuurlijk niet zeggen dat er geen fietsen zijn, maar het er zijn er maar weinig die voor hun dagelijkse ritten de auto laten staan. Ook wij hebben voor elk uitstapje of elk bezoek aan een supermarkt de auto genomen en het blijkt dan ook niet heel moeilijk om in twee weken tijd 1600 kilometer af te leggen op een eiland dat in totaal nog geen 150 kilometer breed is.

Natuurlijk zijn de meeste kilometers het gevolg van de vele uitstapjes, waaronder ook de ritten in de vroege ochtenduren die ik in mijn eentje maakte om zo rustig het een en ander te kunnen fotograferen. Tijdens die 1600 kilometers maak je natuurlijk wel het nodige mee en leer je zelf ook ‘op z’n Antilliaans’ te rijden.

Het wegennet op Curaçao

De wegen op Curaçao zijn niet super, maar er valt doorgaans prima op te rijden. Vooral de wegen rond Willemstad zijn afdoende. Wel is het bij een nat wegdek verstandig om wat voorzichtiger en rustiger te remmen; veel auto’s op het eiland verliezen olie en dat maakt het wegdek bij regenval spekglad.

In de dunner bevolkte gebieden is de kwaliteit van het wegdek al een heel stuk minder en hier zijn een hoop lokale wegen ook niet verhard. Veel onverharde wegen zijn dan ook een integraal onderdeel van het officiële wegennet. Gek genoeg staat er in de voorwaarden van de huurauto wel vermeld dat het rijden op onverharde wegen geheel op eigen risico is en dat de aanspraak op de verzekering in een dergelijke situatie komt te vervallen. Ook het rijden op de (verharde) wegen van het Christoffelpark viel niet onder de dekking van de verzekering.

Na het berijden van de Vlakte van Hato, alwaar de onverharde wegen dwars door los rood zand lopen, was zowel de binnen- als buitenzijde van de auto van een mooie laag rood stof voorzien. Voor het inleveren van de Yaris hebben we ‘m dus nog maar even in het sop gezet, om zo in ieder geval de schijn op te houden. Natuurlijk zou een enkele blik onder de motorkap ons al ontmaskeren, maar het ging om het idee.

Verkeersregels

In principe hanteren de Antillen dezelfde verkeersregels als er in Nederland van toepassing zijn. Het grote verschil zit ‘m echter in de naleving en de controles hierop, maar daar zal ik straks nog het een en ander over vertellen.

Op Curaçao heeft verkeer van rechts niet noodzakelijk voorrang. In plaats daarvan heeft de doorgaande weg voorrang. Op een t-splitsing heeft dus al het verkeer op de recht doorgaande weg voorrang en op een kruising geldt dit doorgaans voor de grootste weg. Op de grotere kruisingen wordt dit overigens ook prima aangegeven met een voorrangsbod.

Rotondes worden ook anders gezien dan in Nederland; een rotonde is gewoon een variant van een kruising, wat betekent dat er voor en op de rotonde ook een doorgaande weg is, waarop men standaard voorrang dient te krijgen. Tussen de wijken Saliña en Punda ligt een mooi voorbeeld van een dergelijke rotonde. Het is hier zeker de eerste paar keren goed opletten, want de situatie is erg verwarrend. Dat er hier regelmatig ongelukken gebeuren is niet erg verwonderlijk.

Officieel moet men op de Antillen rechts aanhouden, maar in de praktijk komt het meer neer op het Amerikaanse ‘keep you lane’ principe. Van rechts inhalen is men ook niet vies en als een auto ergens af moet slaan, dan wordt deze zonder enkele moeite via de berm ingehaald.

Maximum snelheid: een rekbaar begrip

Op het eiland geldt standaard een maximum snelheid van 50 kilometer per uur en op enkele plaatsen is deze opgerekt tot 60 of 80 kilometer per uur. Na een paar minuten rijden kom je er echter al achter dat men het hier niet zo nauw neemt met die opgelegde maxima; wanneer je 20 kilometer per uur bij de maximum snelheid optelt kom je uit op de daadwerkelijk gehanteerde snelheden.

Snelheidscontroles zijn op Curaçao een onbekend begrip en komen dan ook niet voor. Er rijdt natuurlijk wel politie rond, maar daarvan werd ons al snel verteld dat ze je niet snel zullen aanhouden op basis van een snelheidsovertreding.

Wie graag lekker door rijdt kan zich op Curaçao prima uitleven op de wegen ten westen van Willemstad. De Weg naar Westpunt is na het plaatsje Barber lekker rustig en heeft een hoop aangename bochten. Verder zijn de vele kustwegen aan de zuidwestelijke zijde vaak een prima parcours. Kijk dan wel even uit rond de heuvels in de weg; tegenliggers die plotseling in het midden van de weg opduiken zijn geen uitzondering.

Wil je nog meer snelheid, dan kan je altijd nog even langs de oude dragstrip om daar het maximale vermogen van je auto te testen…

Flitspalen en rood licht

Er zijn een aantal kruispunten waar je in de veronderstelling zou kunnen zijn dat er wel degelijk gecontroleerd wordt op snelheid of tenminste het door rood licht rijden, hier staan namelijk flitspalen opgesteld. De palen zijn gedoneerd door Nederland en hebben inmiddels een meer decoratieve functie. Wat blijkt: men kwam er na plaatsing achter dat het filmmateriaal door de zware hitte oplost. De filmrolletjes zouden bovendien terug naar Nederland moeten om ze daar te laten ontwikkelen, aangezien Curaçao een dergelijke faciliteit niet heeft. De hoge kosten hiervan maakten dit eveneens onhaalbaar, waardoor de palen het sinds hun plaatsing al niet doen.

Rood licht wordt door de Antillianen bijna net zo hard genegeerd als de officiële maximumsnelheid. Overigens is dat hier ook een stuk minder gevaarlijk dan in Nederland: na het verschijnen van het rode licht duurt het nog een hele poos voor het andere verkeer gaat rijden.

Verkeersborden

Zo nu en dan lijkt het wel alsof men verkeersborden geplaatst heeft om ze er maar te hebben staan, zonder dat ze echt nuttig zijn. Op diverse punten tref je bijvoorbeeld stopborden aan waar dat totaal overbodig.

Borden worden ook vaak hergebruikt; bij een hoop oude borden zie je onder de huidige verflaag nog de contouren van het oude verkeersbord. Sommige borden zijn ogenschijnlijk zelfs vervaardigd van de top van een olievat. Zolang het werkt, dan kan het, lijkt de insteek.

Op het eiland zijn een paar bijzondere exemplaren van de borden voor een inhaalverbod te vinden: de rode en de zwarte auto staan hier namelijk verkeerd om… Ook nu lijkt het allemaal prima te zijn, zolang maar duidelijk is wat er bedoeld wordt..

Als het rijdt en remt dan mag het de weg op…

Op de Antillen bestaat er niet zoiets als een APK-keuring. Over het algemeen mag een auto de weg op wanneer ermee gereden en geremd kan worden. Het gevolg daarvan is dat je regelmatig auto’s zonder werkende remlichten tegenkomt, of nog erger: zonder werkende lichten. Doorgaans krijgen dergelijke auto’s wel een avondverbod, maar zoals inmiddels wel duidelijk mag zijn, wordt dat verbod niet altijd nageleefd.

Als de lichten van de auto wel werken, is dat overigens nog geen garantie voor het gebruik van de lichten. Niet zelden kom je ’s avonds auto’s tegen die enkel met stadslicht rondrijden. Zeker wanneer men vanuit de schemering de donkerte inrijdt blijven de lichten vaak nog lange tijd uit; iets waar je tijdens het rijden in de avond en nacht dus echt even rekening moet houden.

Tenslotte valt nog wel op te merken dat Antillianen over het algemeen niet bepaald ’s werelds beste bestuurders zijn. Het feit dat een rijbewijs hier binnen enkele lessen te behalen is, is goed terug te zien aan het verkeers-inzicht van de gemiddelde Antilliaan.

Prima rijden op Curaçao!

Ondanks alle eigenaardigheden is het rijden op Curaçao me erg goed bevallen. Het duurde ook niet al te lang, of ik reed minstens 20 kilometer per uur te hard, negeerde rode lichten, haalde rechts in, en scheurde over de onverharde wegen. En die borg, die hebben we gewoon teruggekregen. Helemaal niets aan de hand dus!

Voor de liefhebber nog een overzichtje met enkele leuke routes:

• Weg naar Westpunt, vanaf Barber tot Westpunt
• Vlakte van Hato, vanaf het vliegveld tot aan de Bron van San Pedro
• De Koningin Julianabrug in Willemstad
• De kustwegen tussen St. Willibrordus en Lagun
• De weg richting de Ostrich farm, nabij Koraal Tabak
• De onverharde wegen rond de windmolens en de oude dragstrip op de Noordkant

De Vlakte van Hato

De Vlakte van Hato loopt vanaf de zogenaamde ‘Noordkant’ van Curaçao tot aan de Bron van San Pedro. De uitgestrekte vlakte ligt direct langs de kust en eindigt met rotsen en ruwe kliffen van kalksteen langs de kust. Een deel van de vlakte is gebruikt voor de bouw van Hato Airport, waarbij men dankbaar gebruik gemaakt heeft van de vlakke ondergrond, iets dat op Curaçao redelijk zeldzaam is.

Aan de westzijde van het vliegveld ligt een militaire basis. Vlak voor de daadwerkelijke ingang van de basis loopt een onverharde weg richting de Vlakte van Hato. Het eerste deel van de route kent enkele zeer ruwe stukken, maar zelfs onze kleine Toyota Yaris kwam hier zonder al teveel moeite overheen. De sterkte afdaling op de rotsen hoeft niet noodzakelijk ook weer omhoog gereden te worden, aangezien er een ook een uitgang aan het uiteinde van de vlakte ligt, maar daarover later meer.

De route naar de vlakte loopt bovendien rakelings langs het begin van de startbaan van Hato Airport, wat een leuk uitzicht biedt op de binnenvliegende toestellen. Enige moed is daarbij wel vereist, want de zwaardere toestellen komen bijzonder laag over vliegen.

Eenmaal op de vlakte is de weg een stuk beter te berijden en zijn er de nodige zijwegen die je naar de uithoeken van de vlakte kunnen brengen. Na een tijdje wordt de vlakte ook steeds kaler en gaat de begroeiing steeds meer over in woestijnvegetatie, waaronder dus ook veel cactussen. De ondergrond verandert gaandeweg eveneens en begint steeds meer te bestaan uit los rood zand, dat zich na afloop door het hele interieur van de auto manifesteert.

Even na het vliegveld zijn de Grotten van Hato te vinden; een zeer toeristische attractie, compleet met gids. De tocht door de grotten schijnt niet erg authentiek meer te zijn, maar leidt je wel langs een hoop stalactieten en stalagmieten en een ondergronds meer. Wij hebben dit toeristische uitje echter aan ons voorbij laten gaan.

Op tweederde van de vlakte staat een reeks windmolens die voorzien in de plaatselijke energiebehoefte. De windmolens staan niet afgeschermd en kunnen gewoon van dichtbij bekeken worden. Tussen de eerste en tweede windmolen wijken een aantal wegen af van de hoofdweg, naar links. Via een of meerdere van deze wegen is een relatief onbekende grot te vinden, waar je zelf naar binnen kan. Je hoeft daar maar een paar meter de grot in te wandelen om de vele vleermuizen al te zien vliegen. Loop je dan nog wat verder, dan vliegen de beesten echt rakelings langs je hoofd, wat natuurlijk een unieke ervaring is (als je er tegen kan). Het moet wel gezegd: het zijn erg neurotische beesten; ze zitten haast geen moment stil en als ze dan even ergens hangen is het vaak voor korte duur. De vleermuizen vliegen vooral veel in en uit de openingen in het ‘plafond’ van de grot.

Ter hoogte van de eerste windmolen hebben we ook nog de rotsen en de ruwe zee bij de kust bekeken. Een inschattingsfout zorgde daarbij voor de nodige angstige momenten. De golven en fonteinen vielen al een tijd erg mee, maar de ondergrond waar we op stonden was natuurlijk niet voor niets zo nat. Tijdens het maken van een foto zie ik plotseling een muur van water richting de kust snellen en los spatten op de rotsen, eindigend in een lichte spray van water. Echter, op datzelfde moment verscheen daarachter een nog veel hogere golf. Zonder na te denken zet ik het op een lopen en haal ik mijn enkel open. Ik kijk nog even om en zie wat een muur van water de golf tijdens de aanvaring met de kust veroorzaakt heeft. Enkele tienden later voel ik de muur met water zich volledig over mij en m’n camera heen storten. In een kortstondige reactie wist ik meteen mijn camera uit de zwaarste waterval te houden en direct af te drogen met de laatste drogen delen van m’n t-shirt. Zelfs Vincent z’n t-shirt moest eraan te pas komen om de camera voldoende droog te krijgen. Na een aantal grondige checks blijken zowel de camera als de lens nog volledig in orde. M’n enkel was er echter wat minder prettig aan toe en bloedde stevig. Al met al liep het daarmee nog prima af, want met die ruwe zee had het allemaal nog veel heftiger en erger af kunnen lopen…

We hebben na dit incident de route maar meteen weer vervolgd; hier waren we wel weer even klaar.

Wanneer je de route over de vlakte weer verder vervolgd kom je uiteindelijk uit op een privé-terrein. Overigens zijn de meningen over dit terrein verdeeld; volgens velen is het terrein helemaal geen eigendom van de boer die dit beweert, maar eigendom van de Antilliaanse overheid.

Bij de ingang van het terrein heeft de zelfverklaarde eigenaar een bord geplaatst met de melding dat het passeren van het terrein een boete (cq. donatie) van 5 gulden inhoudt. Bij de uitgang staat dan ook een slagboom die door de eigenaar geopend wordt (en als deze er even niet is, dan is een keer toeteren voldoende). Na het openen wordt je geacht de boete van 5 gulden direct te betalen.

Overigens gebruikt de man het gebied als boerderij, met onder andere een hoop koeien en geiten. Tijdens de tocht over de vlakte hadden we nog een verrassende aanvaring met het vee in kwestie; een klein lammetje kwam recht op onze rijdende auto afrennen en leek vastberaden ons rechtsomkeert te doen maken. Na een noodstop deinsde het dier net op tijd opzij, maar na het optrekken rende het aan de andere zijde van de wagen gewoon weer hard mee op.

Shete Boka

Shete Boka is een van de laatste interessante stops langs de Weg naar Westpunt. Het gratis toegankelijke park heeft een aantal wandelroutes langs en over het oude lavagesteente en een hoop mooie panorama’s. De vele boka’s (inhammen) laten mooi zien met wat een extreem geweld de zee hier te keer gaat. De onophoudelijke passaatwind is de oorzaak van dit alles.

Vooral het uitzichtpunt van de Boka Tabla is de moeite waard. Vanaf de 6 meter hoge steiger is goed te zien hoe hoog het water omhoog spuit. Zo nu en dan schiet het water wel 15 tot 20 meter hoog de lucht in wanneer het op de rotsen knalt, of zelfs wanneer de terug bewegende golven een tegemoet komende golf kruisen. Dan zie je 30 meter voor je opeens een waterbom ontploffen en is de kans dat je het helemaal droog houdt erg klein.

Wat je ook doet, zorg ervoor dat je op geen enkele manier te water kan raken. De ruwe zee en de zware stroming zorgen er namelijk voor dat zelfs een zeer geoefend zwemmer niet meer levend uit het water vandaan komt.

Naast het panorama over de zee, ligt er bij de Boka Tabla ook een lager uitzichtpunt bij de inham. Dit punt zelf is een stuk minder spectaculair, maar vanaf daar kan je wel de grot van de Boka Tabla binnen gaan. Via een trappetje komt je uit in een grot onder de klif, waar het zeewater regelmatig naar binnen stroomt. Vooral ’s ochtends levert dit in combinatie met het binnen vallende zonlicht een mooi tafereel op.

Het betreden van de grot is echter niet zonder gevaar: al kan het nog zo rustig lijken, het wil nog wel eens gebeuren dat het water plotseling met forse snelheid tot diep in de grot stroomt. Tijdens ons bezoek was het water helaas veel te wild, waardoor het niet mogelijk was om binnen de grot foto’s van het instromende water te maken. Die gaat dus op m’n ‘to-do lijst’ voor een volgend bezoek aan Curaçao.

Via de wandelroutes in Shete Boka is ook de Boka Pistol te bereiken. Hier stroomt het zeewater met hoge snelheid in een nauwe inham, waar het in het midden als een fontein omhoog spuit. Dit gaat daarbij ook gepaard met een bulderend geluid, als ware het een schot van een geweer.

Christoffelpark

Het Christoffelpark bestaat uit twee delen: het deel rond de Christoffelberg en het deel aan de kust. De toegang kost 17,50 gulden per persoon. Het park is met de auto te verkennen en bevat nog een hoop wandelroutes, zoals de beklimming van de Christoffelberg.

Door de vele regenval van de afgelopen weken was het park tijdens ons bezoek erg groen. De doorgaans zo verdorde en haast dood lijkende planten stonden er nu erg groen bij. De autoroute door het park heeft een hoop stopplaatsen alwaar je een wandelroute kan nemen, van het uitzicht kan genieten of waar je enkele oude ruïnes of een oude kopermijn kan bekijken. In het deel aan de kust is onder andere ook een oude indianengrot te vinden, waar je met enige moeite enkele rotstekeningen kan zien.

Het park herbergt ook een enorme verscheidenheid aan diersoorten: van enorme leguanen tot adelaren en herten. Tijdens onze rondrit vloog er een adelaar voor onze auto uit en de hoeveelheid leguanen en hagedissen die we hebben moeten ontwijken was enorm.

Het figuurlijke en letterlijke hoogtepunt van het park is toch wel de Christoffelberg, welke met 375 meter het hoogste punt van Curaçao is. De wandelroute naar de top zou volgens de informatie aan de voet ongeveer een uur moeten duren. Wij deden er echter slechts 40 minuten over, ondanks ons rustige tempo en het meeslepen van alle camera apparatuur.

De beklimming is redelijk pittig, maar over het algemeen gewoon goed te doen. Het is wel verstandig om de tocht in de ochtenduren te maken, om het heetst van de dag te mijden en om voldoende water mee te nemen. Tegen het einde zitten er nog enkele relatief gevaarlijke stukken, waaronder een stuk waar je langs een hele smalle riggel binnen 10 meter opeens 15 meter omhoog moet klimmen, met naast je een afgrond van een meter of 50.

Normaliter biedt de top van de berg een prachtig uitzicht op niet alleen heel Curaçao, maar ook Bonaire, Aruba en Venezuela. Wij hadden echter de pech dat het wat heiig was, waardoor we niet het hele eiland konden zien. Wel was Venezuela heel af en toe wel zichtbaar, maar het was dan ook niet meer dan een wazige schim.

Je hebt vanaf de berg ook een heel mooi uitzicht op de vlakke en kale strook van de noordkant van het eiland, waar je in een strook van 50 tot 60 kilometer overal de waterfonteinen de lucht in ziet schieten.

Kortom, wie denkt dat Curaçao niet veel meer te bieden heeft dan alleen zon, zee en strand, zit er goed naast!

De dragstrip staat nergens vermeld, maar is te bereiken via de plantage Koral Tabak. De doorgaande weg eindigt hier bij een roze gekleurd wachtershuisje en daalt dan nog even af om daar over te gaan in een (officiëel afgesloten) brede onverharde weg. Ter hoogte van het zwaar gehavende landhuis Koral Tabak ligt een t-splitsing waar je linksaf moet slaan. Vanaf dat moment komt de weg vanzelf uit bij de dragstrip.

De baan is in feite niet meer dan een lange lap asfalt met vangrails langs de zijkanten. Het gebruik van de dragstrip is eigenlijk altijd illegaal geweest, maar er is nooit tegenop getreden. Hoe en door wie de strip ooit aangelegd is, is dan ook een goede vraag. Wel heeft Curaçao sinds enkele jaren ook een officiële dragstrip, te weten: de International Raceway bij Ronde Klip. Deze strip is niet vrij toegankelijk en buiten de wedstrijden om ook niet te betreden.

Wagens zoals die te zien zijn in de film ‘The Fast and the Furious’ zul je nu niet snel meer tegenkomen op de oude dragstrip. Vroeger werd er wel met dergelijke auto’s gesport op de oude dragstrip en je kan je wederom afvragen hoe men dan de verlaagde wagens over de onverharde wegen naar de strip reed.

De dragstrip bezoeken

Overdag kan het in principe geen kwaad om de dragstrip te bezoeken, maar het is wel verstandig om dit niet alleen te doen, gezien de afgelegen ligging. ’s Avonds is de dragstrip een absolute no-go. De baan wordt regelmatig gebruikt voor drugsvluchten met kleine vliegtuigen en het is dan ook alom bekend dat de drugshandel hier flink huishoudt.

Wie niet bang is om uit de toon te vallen kan de wekelijkse dragrace bezoeken. Elke zondag wordt er van 17:30 tot ongeveer 19:00 uur gereden met alles wat wielen heeft. Als blanke toerist wordt je er zo nu en dan wel vreemd aangekeken, maar dat went vanzelf.

Bij het eerder genoemde wachtershuisje wordt een toegangsprijs van 5 gulden gevraagd. Hetgeen natuurlijk vreemd is, aangezien het hier geen privé terrein betreft. Het blijft wederom gissen waar het geld naartoe gaat.

Iedereen parkeert z’n auto langs de vangrail, of ergens op het wat hoger gelegen plateau dat een prima uitzicht over de baan biedt. Als je dan nog niet hoog genoeg zit, dan biedt het dak van de auto uitkomst.

Opvallend genoeg worden de illegale races ook bezocht door de autoriteiten, zoals de douane en de kustwacht. Die laatste nemen daarbij regelmatig een EHBO-wagen mee.

Dragraces

Tijdens de dragraces scheurt er van alles voorbij: dragmotoren (eigenhandig verlengde motoren), brommers, auto’s en quads. De motoren zijn daarbij het indrukwekkendst; op de baan worden er door hen snelheden van tegen de 250 kilometer per uur gehaald. En alsof dat nog niet genoeg is, gaan de races ook nog gepaard met de meest idiote capriolen zoals honderden meters lange wheelies met een snelheid van 150 tot 200 kilometer per uur. Bizar genoeg hebben de motorrijders nooit meer bescherming dan een helm en ook die ontbreekt nog wel eens.

Als toeschouwer vraag je je zo nu en dan af of deze Antilliaanse waaghalzen soms een doodswens hebben. Zo kwam er ook regelmatig een quad voorbij, die met iemand achterop een forse wheelie over de gehele lengte van de baan wist te maken. De ‘passagier’ hield zich daarbij gewoon vast aan de bestuurder.

Het was ook niet al te verrassend toen we te horen kregen dat er een paar weken eerder nog een ongeluk gebeurd was met een motorrijder die op volle snelheid onderuit ging tijdens het maken van een wheelie. De bestuurder was zo lang en hard over het asfalt geschoven dat zijn complete huid weggeschuurd was. Hij bleek echter zo zwaar onder invloed dat hij vrolijk weer bij iemand anders op de motor sprong en weg reed. Een mooi voorbeeld van de uitdrukking ‘de kater komt later’ dus.

De races van de auto’s stellen niet heel veel voor, totdat er een afgetrapte auto verschijnt die geen ander doel heeft dan het kapot rijden van z’n banden. De wagen wordt al slippend over de baan gereden en mist daarbij soms maar net de vangrail en het daarop zittende publiek. Na een paar minuten heeft een van de banden het al begeven en rijdt hij op z’n velg(en) weer van de baan af.

Als Hollandse toerist moet je wel weten waar je aan begint. Tussen de toeschouwers was ook niet meer dan een handvol blanken te ontdekken. En toen ik met mijn camera naar het startpunt van de baan liep, voelde ik me voor het eerst ongewenst en onveilig. De blikken werden steeds meer op mijn camera gericht, zonder mij daar ook maar even bij aan te kijken en de blikken die ik wel kreeg waren niet al te vriendelijk. Uiteindelijk is er niets gebeurt, mede doordat ik samen met iemand op liep, maar prettig was het allerminst.

Ondanks dat was het wel weer erg leuk om mee te maken. Er blijven echter wel een hoop vragen onbeantwoord. Wie heeft de strip ooit aangelegd? Waar wordt de opbrengst voor gebruikt? Waar haalt men het geld voor de omgebouwde motoren vandaan?

Misschien is het maar beter om de antwoorden niet te weten…

Curaçao kent twee totaal verschillende kustlijnen; aan de onderzijde van het eiland ligt de rustige kust met zandstranden en de bovenzijde bestaat grotendeels uit kliffen en rotsen waar de woeste zee lustig op los beukt.

Bij een hoop stranden wordt een toegangsprijs gehanteerd. De prijzzen variéren van 10 gulden per auto tot ruim 5 gulden per persoon. Omgerekend is dat natuurlijk nogsteeds niet al teveel geld voor een paar uur plezier aan het strand.

Er zijn ook enkele stranden waar er geen toegang betaald hoeft te worden. Als je naar dat soort stranden op zoek bent, dan kan je het beste een kaart van Curaçao kopen waar de gratis stranden op staan aangegeven. Overigens zegt de toegangsprijs niets over de kwaliteiit van het strand, zo hebben we gemerkt.

Voor het gebruik van de geplaatste ligbedden wordt altijd een prijs van rond de 5 gulden gehanteerd. Soms kan je dit vooraf betalen, andere keren wordt het gedurende de dag gecollecteerd.

Jan Thiel baai

Gedurende de vakantie verblijven we op een steenworp afstand van de Jan Thiel Baai, die ten oosten van Willemstad te vinden is. De toegang bedraagt 5 gulden per persoon. In de baai is een prima strandtent te vinden.

Het strand van Jan Thiel is erg netjes en voor kinderen is er een leuke waterspeeltuin. Binnen de baai is het zeewater erg rustig. Wanneer het water ook buiten de baai niet al te fors golft kan er mooi gesnorkeld worden rond de monding van de baai. Daar groeit een hoop klein koraal met een aardige diversiteit aan vis.

Mambo Beach – Gezellig maar saai

Mambo Beach ligt eveneens aan de oostzijde van Willemstad. De toegangsprijs bedraagt hier nafl 5,25 per persoon. Naast een strand is Mambo Beach ook een bruisend uitgaansgebied, met de strandclubs Mambo en Wet & Wild. Rond en tijdens het weekend worden er de nodige feesten gegeven op het strand, compleet met happy hours.

Het strand zelf is mooi en erg gezellig, maar de baai is in zijn geheel afgesloten door een rotslijn. De zee beweegt dan ook nauwelijks en het water is er relatief troebel. Als je wilt snorkelen moet je aan de andere kant van de rotslijn zijn en ook daar valt het nog flink tegen.

Blauwbaai – Luxe en gezellig

Om het strand van Blauwbaai te bereiken moet je eerst een vakantiepark doorkruisen. Aan het eind van de rit staat een prachtig zandstrand te wachten, alwaar je (indien gewenst) op je wenken bediend wordt door het personeel van de strandtent. Kwa onderwater fauna is de baai niet super, maar de gezellige en luxe ambiance maakt een hoop goed.

Vaersenbaai – Duikstrand bij uitstek

Het strand van de Vaersenbaai is alleen de moeite waard als je zo min mogelijk op het strand wil liggen en zoveel mogelijk onder water. De Vaersenbaai bevat namelijk ver uit het meest uitbundige onderwater-leven van alle stranden en baaien die wij bezocht hebben. Zodra je het water in loopt bevind je je al temidden van een enorme schol kleine vissen. Op het hoogste plateau van de baai zwemmen een hoop verschillende soorten vissen. Na ongeveer 50 meter schiet de bodem omlaag en komen er diverse grote scholen omhoog uit de donkerblauwe diepte.

De duikschool van deze baai biedt je de mogelijkheid om af te dalen naar het diepere deel om daar een nog diversere onderwaterwereld te bewonderen.

Naast de fauna en de duikschool heeft de Vaersenbaai niet veel meer te bieden dan een hollandse snack op het ruime en overdekte terras. Wel kwamen we nog enkele leguanen tegen op de rotsen van de naastgelegen klif.

Daaibooibaai – Prachtige baai

Waar de stranden aan de oostzijde van Willemstad vooral in een rustig landschap liggen, zijn de stranden aan de westkant van Willemstad veelal omringd met rotspartijen en prachtige kliffen.

Het vrij toegankelijke strand van Daaibooibaai is daar een mooi voorbeeld van. Het relatief kleine strand is aan weerszijde omringd door de nodige rotsen. De oostelijke rotspartij is te bklimmen via een smal pad aan de rand van het strand. De route loopt langs de rand van de klif en biedt een prachtig uitzicht over de baai. De hagedissen en leguanen die rond de cactussen van de zon liggen te genieten schieten alle kanten op. Heel even hadden we zelfs uitzicht op een leguaan van ruim een halve meter, totdat die zich via de stijle rotswand naar beneden snelde en uit ons zicht verdween.

Het strand wordt door vissers ook gebruikt voor de te water lating van boten; aan de westelijke zijde van het strand zijn dan ook een aantal van zulke bootjes op het strand te vinden.

In de Daaibooibaai zwemt niet bijzonder veel vis, dus snorkelen is hier geen groot succes.

Playa Cas Abao – Het mooiste strand van Curaçao

Het strand van Cas Abao (of Cas Abou) was het decor van de tv-serie Bon Bini Beach. Overigens is ‘bon bini’ papiaments voor ‘welkom’. De toegang tot het strand verloopt via een onverharde weg en kost 10 gulden per auto.

Cas Abao heeft een hoop te bieden: gezelligheid, een prima strandtent en een prachtige baai. Naast dit alles is er onder water ook voldoende te beleven: in de baai van Cas Abao zwemt namelijk een hoop vis. Om die onderwater fauna te kunnen aanschouwen moet je wel een meter of 50 de zee op. Vanaf daar kan je al snorkelend genieten van het leven op een diepte van 3 tot 5 meter.

Porto-Marie – Inclusief snorkelroute

Om bij de baai van Porto-Marie te komen moet je een lange en gevarieerde route afleggen. Deze brengt je tevens langs het binnenmeer van de baai. Het strand van Porto-Marie is gratis toegankelijk, maar niet bijzonder gezellig. Wel ligt er een snorkelroute die je langs enkele koraalriffen en een vliegtuigwrak brengt. Vanwege het matige weer zijn we hier direct weer verttrokken en hebben we de op dat moment onze route richting Westpunt voortgezet. Of de snorkelroute wat voorstelt kan ik dan ook niet vertellen.

Grote Knip – Eenvoudig

De twee stranden van de Knip-plantage, Kleine Knip en Grote Knip, zijn vrij toegankelijk maar hebben niet bijzonder veel te bieden. Grote Knip is nog de leukste van de twee; het strand is gezellig en de baai ziet er fraai uit, maar daar houdt het wel op. Onder water is er zo goed als niets te zien.

Playa Canou – Vissersstrand op de Noordkant

Aan de noordzijde van Curaçao ligt nog een aardig strandje: Playa Canou. Het betreft hier eigenlijk een vissershaventje, dat afgeschermd ligt van de anders zo ruige golven aan de Noordkant. Het haventje is te bereiken via Ronde Klip, middels verharde (maar slecht onderhoude), wegen.

Vanaf Playa Canou is de strip van windmolens prima te bereiken door middel van de onverharde zandwegen. Daarna kan de toch eventueel nog verder naar de nabij gelegen (oude) dragstrip.

De top-5

Samenvattend zijn de 5 beste of leukste stranden die we bezocht hebben de volgende:

1. Playa Cas Abao
2. Blauwbaai
3. Daaibooibaai
4. Vaerserbaai
5. Jan Thiel-baai

Curaçao heeft natuurlijk nog veel meer stranden en we hebben er ook meer bezocht dan enkel de stranden die hierboven vermeld staan. Ik heb hier alleen de grootste en meest interessante van die stranden besproken.

Het loont absoluut de moeite om her en der langs de kust te rijden en zelf een strand te zoeken, of een kleiner strand op de kaart aan te doen. Op Curaçao kan je op dat soort momenten aardig verrast worden met een prachtig maar rustig strand.

Een goed begin is het halve werk…

De dag dat we op het eiland aankwamen vielen de vele voorbereidingswerkzaamheden voor het carnaval al op. Langs de route van het vliegveld naar onze verblijfplaats werd er in de berm druk gebouwd en geknutseld aan de vele tribunes, stands en tenten. Deze zijn allemaal van particulieren, die een plekje in de berm reserveren of huren van de rechtmatige eigenaar. Daar zetten ze dan vervolgens een aantal stoelen neer, of een aantal banken, of ze bouwen een complete bus om tot feestelijke tribune. Veel van die tribunes en stands worden van top tot teen beplakt met reclame. Vooral de biermerken Amstel en Polar zijn niet te missen.

Deze voorbereidingen beginnen al direct na nieuwjaar. Dan staan de eerste stoeltjes en bankjes al in de berm geparkeerd en verankerd met behulp van kettingen.

In de dagen na onze aankomst was goed te zien hoe de opleggers langzaam in complete horeca gelegenheden veranderden. En dat alles met behulp van wat timmerwerk en noeste huisvlijt.

Grote parade

Vrijdag zijn de festiviteiten van start gegaan met de kinderparade, waarbij de schoolgaande jeugd de carnavalsroute loopt. Een dag later, op zaterdag, is er in de wijk Punda een festival gehouden, met Antilliaanse carnavalsmuziek. Daar hebben we meteen kennis gemaakt met het themanummer van het carnaval van 2008. Dit werd live door een bandje gespeeld en ging rustig een kwartier door. Dat laatste was overigens geen straf, want het was gewoon een sfeervol en lekker nummer.

De grote optocht, waar iedereen al lang tijd reikhalzend naar uit keek werd gisteren, zondag, gehouden.

Rond 11 uur zijn we richting de route gegaan en daar hebben we een paar vrienden opgezocht. We hebben de auto op de ringweg geparkeerd en moesten vanaf daar ongeveer een kwartiertje langs de route lopen om op het gewenste punt aan te komen. Langs die route werd er op veel plaatsen uitgebreid gebarbecued en vrijwel overal was muziek te horen, waarop her en der ook al gedanst werd. Nog voordat de parade begon was het er dus al erg gezellig!

Voor eten of drinken kan je gedurende de dag gewoon terecht bij particulieren. Zo stond er achter ons een stelletje te barbecuen op een tot barbecue omgebouwd olievat. Daar hebben we voor 15 gulden (6 euro) een bak rijst en 4 flinke stukken vlees weten te bemachtigen. Ruim voldoende om er een middag tegenaan te kunnen dus. Het gaat er bovendien zeer vriendelijk aan toe; toen de karbonades op een gegeven moment niet op tijd klaar waren, werden er ter compensatie vier extra stukken spare-ribs aangeboden.

Om 12 uur kwam de eerst praalwagen langs. De wagens bleven vervolgens komen tot iets na drieën. Sommige praalwagens waren werkelijk enorme trucks; anderen waren slechts borden op wielen. Overal was echter zichtbaar veel tijd een aandacht in gestoken. De praalwagens waren vrijwel allemaal voorzien van een forse geluidsinstallatie en op een hoop wagens stonden bandjes te spelen. Het eerder genoemde themalied kwam daarbij vaak langs.

Achter de praalwagens liepen de uitbundig in het thema van de wagen uitgedoste dansers en danseressen, die onafgebroken bediend werden door de catering-wagen. De passerende kostuums en attributen waren zeer divers en vaak schitterend om te zien. In combinatie met het enorme enthousiasme dat de dansers lieten zien was het een geweldig tafereel om te aanschouwen. Het was haast onmogelijk om niet mee te dansen en te bewegen. Al kwam dat laatste niet in de laatste plaats door het extreme volume van de muziek die van de praalwagens afkwam.

De sfeer rond en tijdens de optocht was werkelijk uniek. Zo’n gezellig en gemoedelijk feest heb ik echt nog nergens meegemaakt. Ondanks de grote hoeveelheid drank zie je nergens ongeregeldheden, of wat dan ook. Ook de politie wordt met veel respect behandeld en niemand gaat er tegenin als er gevraagd wordt of ze aan de kant willen gaan, iets dat je in Nederland niet snel mee zal maken.

Over Nederland gesproken; we hebben ook nog wat Nederlands carnaval mee weten te pakken. De karavaan bevatte namelijk ook een Nederlandse delegatie. En natuurlijk werd daar niet het themanummer gespeeld of gedraaid, maar kregen we Frans Bauer voorgeschoteld… Gelukkig reed de karavaan toen net even iets harder door dan de rest van de dag!

Na afloop bleven een hele hoop mensen gewoon langs de route staan om te feesten bij de stands, podia en tenten van de toeschouwers. Op het terreintje waar wij stonden ging de muziek hard aan en werd er vervolgens goed geswingd.

Avondparade

Carnaval 2008 werd afgesloten met de avondparade op dinsdagavond. In die parade rijden dezelfde wagens als tijdens de grote parade. Ditmaal zijn ze echter voorzien van een flinke dosis verlichting, variërend van kerstlampjes tot disco-lichten en van een kleine spots tot installaties met meerdere bouwlampen. Ook de deelnemers lopen bij de avondparade met aangepast (verlichte) kostuums.

De stoet vertrok rond 6 uur ’s avonds in de buurt van Hato Airport en zou vervolgens dezelfde route als afgelopen zondag afleggen, richting Otrobanda. Wij waren rond 8 uur ’s avonds in de wijk Otrobanda, waar de karavaan rond die tijd zou moeten passeren. Echter, door regenval aan het begin van de route was de parade een tijd stil gelegd. Ook nu kon dat de sfeer niet verpesten: de stands om ons heen zorgden voor voldoende muzikale omlijsting en er werd dan ook weer veel geswingd en gedanst.

Uiteindelijk kwam de eerste wagen pas na 10 uur langs en kon het feest weer echt van start. De carnavalsparade leek dit keer nog wat uitbundiger dan afgelopen zondag.

Hoe groter de camera…

Tijdens de optocht gebeurt het regelmatig dat de wagens van de karavaan een tijdje stilstaan. Er wordt dan uitgebreid op die plek gedanst en ook het publiek mengt zich dan met de parade. De dansers en danseressen hebben bovendien veel aandacht voor de toeschouwers en wijzen een dansje of een foto met een toeschouwer niet af. Vooral de wat grotere camera’s trekken al snel de aandacht van de dansers. Je hoeft de camera maar even op ze te richten, of er wordt extra uitbundig in de richting van de lens gedanst. En de wet ‘des te groter de camera, des te meer aandacht’ gaat hier duidelijk op. Ik kwam dus niks tekort.

Tijdens de avondparade werd mooi getoond hoe belangrijk die camera’s voor de deelnemers zijn: bij het fotograferen van een danseres bleef een kleinere deelneemster in beeld staan, waardoor ik uiteindelijk een foto van haar na, in plaats van de ander. Het gevolg: de kleinste kreeg een fikser uitbrander van de eerstgenoemde. Het leek op iets als: “Als er een foto van mij gemaakt wordt blijf je voor m’n neus weg! “

Het gebeurt overigens ook vaak dat iemand in de karavaan een bekende langs de kant ziet staan, wat vrijwel altijd leidt tot het schudden van handen, een omhelzing of een kort gesprek. En aangezien Curaçao niet zoveel inwoners telt, is de kans dat dat gebeurt erg groot. Het is dan ook niet verrassend dat de karavaan steeds langzamer voorbij rolt.

Het mag duidelijk zijn: we hebben een geweldige dag en avond gehad en zijn weer een erg mooie ervaring rijker. Als je ooit de kans krijgt om het Antilliaans (of het Braziliaans) carnaval mee te maken, dan moet je die zeker aangrijpen!

Na een prima verlopen vlucht, van zo’n 10 uur zijn we afgelopen dinsdag iets na 5 uur plaatselijke tijd op Hato Airport aangekomen. Inmiddels zijn we twee dagen verder en hebben we al lekker kunnen acclimatiseren. We praten Nederlands, eten Venz hagelslag en betalen weer met guldens, kortom: het is net of we thuis zijn.

Het is voor mij de eerste keer dat ik zo midden in de winter op vakantie ga en dat heb ik de dagen voorafgaand aan de reis wel gemerkt. Ook al wist ik dat alles geregeld was en dat ik geen zaken open had staan, toch werd ik continu getroffen door een vlaag van zenuwen. Ben ik niks vergeten? Moet ik echt niks meer doen? Uiteindelijk kwam het er elke keer op neer dat ‘t wel goed kwam. Maar toch…

Dat beklemmende gevoel was echter direct verdwenen op het moment dat de bagage was afgegeven. Enkel een 10-uur durende vlucht scheidde ons nog van een heerlijke vakantie op de Nederlandse Antillen.

De vlucht verliep prima en had eigenlijk nauwelijks vertraging; een zeldzaamheid, zo hebben we vernomen. Ook het weer was lang niet zo drukkend als we verwacht hadden. Vervolgens stond de huurauto, een Toyota Yaris, binnen een kwartier rijklaar voor onze neus. Al met al een paar prettige meevallers dus.

Vanaf Hato Airport zijn we onze gastheer gevolgd naar hun huis dat is gelegen in de omgeving van de Jan Thiel baai. De eerste avond hebben we meteen een mooie introductie tot het eiland gekregen, compleet met een etentje op het Wilhelminaplein in Willemstad, alwaar we genoten hebben van een ‘Maxima’ of een ‘Pieter van Vollenhoven’. En ook nu weer een meevaller: een zeer smakelijke en vullende kip-teriyaki kost hier slechts 15 Antilliaanse gulden, wat omgerekend slechts 6 euro is. Het dagmenu kost er zelfs maar 10 gulden…

Tijdens de rit richting Willemstad vielen de prachtig uitgelichte gebouwen goed op. Reden genoeg om de komende twee weken een avondje wat nachtfoto’s te gaan maken!

De tweede dag hebben we eerst een bezoekje gebracht aan supermarkt Vreugdehil. Overigens kun je op Curacao zo’n beetje alle Hollandse producten in de supermarkt vinden. Voor het ultieme vakantie-gevoel moet je hier dus niet te lang blijven, want met al die Venz hagelslag, Honig mie en Brinta doet het wel erg Nederlands aan.

Na de super zijn we richting het strand van de Jan Thiel Baai gereden en hebben we voor het eerst genoten van de sterke zon. Tussen al het bakken zijn we nog het hemelsblauwe water ingedoken, waar we meteen al konden genieten van een hele verzameling vissen in alle kleuren. Helaas hadden we onze camera thuis laten liggen, dus die onderwater foto’s moeten nog even wachten.

’s Middags hebben we nog een sightseeing tocht gemaakt richting de vlakte van Hato. Door de regenval die we onderweg troffen hebben we er toen maar voor gekozen om dat uitstapje tot later te bewaren, aangezien we weinig zin hadden om vast te zitten in een modderpoel, of iets dergelijks.

Plan B bracht ons toen naar de Flamingo Area. De Flamingo Area bestaat uit een gebied met zoutpannen, waar geregeld grote groepen flamingo’s te vinden zijn. Het uitstapje was echter geen enorm succes, want dit keer kwamen we niet veel meer dan 15 van de roze vogels tegen. Bovendien grepen de beesten de eerste de beste gelegenheid aan om er vandoor te gaan, waardoor er ook weinig te fotograferen viel.

De zoutpannen leverden uiteindelijk nog wel een aantal leuke foto’s op, zoals deze van een van de paden rond de pannen.

De derde dag ben ik ’s ochtends vroeg nog wat rond gaan rijden, in de hoop wat leuke foto’s te kunnen maken. Uiteindelijk vertrok ik rond half 8, wat duidelijk te laat was: het verkeer stond al goed vast en er was weinig gelegenheid om er echt wat van te maken. Uiteindelijk kwam ik uit bij Koral Tabak, waar ik nog een aantal losse foto’s gemaakt heb. Bij Koral Tabak houdt de doorgaande weg ook plotseling op. Het asfalt stopt gewoon in de middle-of-nowhere.

Het was hoe dan ook wel een nuttige tocht; het rijden wordt al een stuk prettiger en ook mijn richtingsgevoel is er weer mee op vooruitgegaan. Handig voor de komende dagen. Koral Tabak zal ik ongetwijfeld nog een keer bezoeken om dan door te rijden tot aan de dragstrip en de windmolens.

Die middag hebben we het strand waar ook de opnames van Bon Bini Beach gemaakt zijn en worden bezocht. Het was er een stuk gezelliger dan bij de Jan Thiel Baai, maar de onderwater-fauna liet te wensen over en het water was ook lang niet zo helder.

We hebben de dag afgesloten met een training bij de plaatselijke zwemvereniging. Zonder de leek te vervelen kan ik wel melden dat we in ieder geval niet stil hebben gezeten en ons goed hebben kunnen inspannen. We kunnen dus weer even vooruit.

De hoeveelheid foto’s valt tot nu toe nog erg tegen, maar ik ga er vanuit dat daar de komende dagen wel verandering in gaat komen. Verzoekjes kunnen hieronder geplaatst worden.

Uiteindelijk hebben we dus voor de Grotte de la Cocalière gekozen en we hebben een benauwde en deels bewolkte dag benut voor het bezoek. Na een rit van een half uur (vanaf Ruoms) betaling van 7,50 euro konden we een klein uur later met de gids de grot bezichtigen.

De rondleiding door de grot duurde een goed uur en was absoluut prachtig. Naast de vele stalagtieten, stalagmieten en zogenaamde gordijnen, had de grot ook nog enkele bijzonderheden als een heuse parel en ondergrondse meren. De parel lag in een natuurlijk gevormd bakje en stuiterde op en neer bij elke druppel die er in het bakje viel. Door de vochtafzettingen op de kern en het vele bewegen is deze in de loop der jaren gepolijst tot een mooie ronde parel. De ondergrondse meren hebben een diepte die variëert van enkele decimeters tot ruim twee meter. In een deel van de grot liggen deze meren in de vorm een trap in de grot, waarbij het helderblauwe water voor een prachtig effect zorgt.

De Grotte de la Cocalière is bovendien een nog ‘levende grot’, wat zoveel wil zeggen als dat de afzettingen op de druipstenen nog zeer jong zijn en nog altijd verder ontwikkelen. Dit jonge karakter van de grot uit zich in de schitterende kristalachtige glinstering die op de druipstenen te zien is, iets dat ik zelf nog nooit gezien had.

Naast deze natuurlijke aspecten zijn er in de loop van de jaren ook vele ontdekkingen en opgravingen gedaan, welke eveneens in de grot te zien zijn.

De terugweg van de uitgang naar het parkeerterrein ging per ‘petit train’, wat voor alle aanwezige kinderen het hoogtepunt leek. Buiten de grot zelf zijn nog een groot aantal historische opgravingen en ontdekkingen te bezichtigen, waaronder dolmen en oude huizen.

De grot is dus een absolute aanrader voor wie zich in deze regio bevindt en graag een grot wil bezoeken. Enige minpunt: je mag er niet fotograferen of filmen.

Nederlanders op vakantie

Tijdens het bezoek aan de Grotte de la Cocalière hebben we ons nog wel behoorlijk geschaamd voor onze afkomst. Het merendeel van de groep toeristen was Nederlands en een hoop van hen vonden het nodig om tijdens de uitleg van de Franse gids de hele tijd “Wat zegt ‘ie nou?” te roepen. Dat is natuurlijk best één keer grappig, maar daarna wordt het erg irritant voor diegene die nog wel een paar woorden Frans begrijpen.

Ook het aanraken van de diverse druipsteenformaties was ronduit asociaal. Ik kan me herinneren dat ik het als klein kind niet hoefde te proberen om de druipstenen aan te raken en dat als ik het wel deed ik een reprimande van m’n ouders kon verwachten. Wij zagen het tegenovergestelde gebeuren: een vader die z’n dochtertje optilt om haar een stalagtiet aan te laten raken. Of nog erger: een stel Hagenezen die het nodig vonden om hun namen in het druipsteen te krijten toen de gids even niet keek, maar vervolgens wel de filmende bezoeker verraden…

Zoals ik al zei is Grotte de la Cocalière een nog levende grot en het aanraken van de glinsterende formaties kan duizenden jaren aan ontwikkeling vernietigen. Ik kan er persoonlijk echt niet bij dat mensen zo stom en asociaal kunnen zijn. Ik weet neit wat het is met Nederlanders als ze op vakantie zijn. Men lijkt dan plotseling de instelling te hebben dat als iets niet van hen is, ze er ook niet voorzichtig mee hoeven te zijn.

We hebben ons er in ieder geval goed aan geërgerd en een goede poging gedaan om onze komaf niet te laten blijken.

Een aantal landgenoten hebben het bezoek aan de grot wel enigszins weten te verpesten, maar als we dat buiten beschouwing laten, dan hebben we gewoon een prima dag gehad en een erg mooie grot bezocht. En de volgende keer gaan we nog beter ons best doen op de Franse taal om onder het stempel ‘asociale hollander’ uit te komen.

Ruoms als ideale uitvalsbasis

Voor wie de Ardeche wil verkennen is het toeristische plaatsje Ruoms een ideale uitvalsbasis. Het dorp ligt aan de rivier de l’Ardeche, aan het uiteinde van de beroemde Gorges de l’Ardeche, waar de rivier in een ruige kloof door het landschap kronkelt. Vanaf Ruoms zijn de prachtige plaatsjes Balazuc en Labeaume makkelijk te bereiken, als ook de overgewaardeerde Pont d’Arc, maar daarover later meer.

Ruoms heeft zelf ook een klein ‘vieille ville’, een oud dorpscentrum, wat toch wel de moeite waard is om even doorheen te wandelen.

Op de route naar Ruoms kwamen we bij het verlaten van de ringwegen van Nimes al snel op de route national die ons de Ardeche in zou voeren. In de Ardeche werden we meteen getrakteerd op de schitterende ruige landschappen die zo karakteristiek zijn voor de regio. Daarbij was niet alleen de natuur indrukwekkend; ook de vele oude bruggen die vaak niet meer in gebruik waren mochten er wezen. We wisten meteen: het verblijf hier zou wel goed gaan komen!

Op de camping De Peyroche konden we onze tent kwijt op de plaats van m’n oom en tante, wat het verblijf extra gezellig maakte. De camping zelf was een aparte ervaring an sich: een hoop campingplaatsen leken geïmproviseerd en waren zo groot dat er makkelijk drie caravans op kwijt konden. Daarnaast liepen er overal kabels over de grindpaden, wegens een tekort aan electriciteitspalen. Verder had de camping een interessant verhuurbeleid: schijnbaar worden bezoekers voor enkele nachten (of mensen die enkele nachten willen bijboeken) afgeslagen in de hoop bezoekers voor een week of langer te kunnen binnenhalen. Zo konden wij, na het vertrek van mijn oom en tante, uiteindelijk ook geen twee nachten bijboeken, terwijl de plek ernaast maar leeg bleef. Waarschijnlijk hoopte men op Fransen die voor een week zouden inchecken. Financieel gezien is daar niets mis mee, maar erg netjes is een dergelijke manier van zaken doen niet. Ach, uiteindelijk konden we onze laatste twee extra nachten nog doorbrengen op de plaats van een bijzonder aardige Nederlands stel, zodat we niet nogmaals hoefden te verkassen, waarvoor nogmaals bedankt!

Op en rond de Gorges de l’Ardeche

De rivier de l’Ardeche staat vooral bekend om de zogenaamde Gorges, de stijle rotswanden, waartussen de rivier zich een weg baant. De Pont d’Arc bij het dorpje Vallon Pont d’Arc is een van de bekendste en meest bezochte delen van de Gorges de l’Ardeche. Iedereen die de Ardeche ooit bezocht heeft, heeft dan ook van de Pont d’Arc gehoord.

De tweede dag in de Ardeche hebben we ’s middags de route touristique langs de Gorges gereden, door eerst via Saint Remèze richting Saint Just (nabij Saint Martin de l’Ardeche) te rijden en vervolgens over de bergwegen langs de stijle rotswanden te rijden.

In het voorjaar kan men op de hogergelegen plateaus boven de l’Ardeche genieten van uitgestrekte lavendel velden. Vooral rond St. Remèze bloeit de op lavendel gebaseerde olie-industrie hevig. Helaas waren de anders zo paarse velden nu niet meer dan een grauwe vertoning, maar het is een mooie tip voor het voorjaar. St. Remèze zelf is een knus dorpje, waar een korte stop zeker de moeite waard is. Het regionale lavendel-museum schijnt ook de moeite waard te zijn, maar dit hebben we zelf overgeslagen.

Na St. Remèze hebben we ook nog een korte stop in Bourgsaint-Andeol gemaakt, om daar nog wat fraaie foto’s te maken van de oude smalle straatjes die je in elk dorpje aantreft. Het is wel prettig om in dorpen als St. Remèze of Bourgsaint-Andeol rond te lopen, aangezien dit gewoon nog authentieke dorpen zijn die nog niet vervuild zijn door het oprukkende toerisme.

Vanaf St. Just hebben we de toeristische route langs de Gorges de l’Ardeche genomen. We reden daar over bergwegen die een gelijk verloop hadden als die in de Pyreneeën, met als bijkomend voordeel dat de bermen wat breder waren en het gevaar om de afgrond in te storten dus een stuk kleiner was.

Op de route kom je van alles tegen: van ruwe rotswanden tot natuurlijke tunnels en grotten.

Langs de route liggen diverse parkeerplaatsen waar jue vervolgens kan genieten van het uitzicht op de Gorges met daaronder het helderblauwe water van de kronkelende l’Ardeche. Het is absoluut de moeite om op de uitkijkpunten rond de Madeleine (een van de grotere Gorges) en vooral de Cirque de Madeleine is een aanrader. Hier kronkelt de rivier zo hevig dat het net lijkt alsof er meerdere rivieren samenkomen.

Overigens is het vooral ’s ochtends vroeg, als het nog rustig is op de weg, erg leuk scheuren over de bochtige wegen langs de l’Ardeche.

Pont d’Arc

Tien tegen één dat iemand de Pont d’Arc zal noemen als je het hebt over de Gorges de l’Ardeche. De natuurlijke stenen boog over het water is dan ook veruit het meest bekende en bezochte punt van de hele toeristische route. Het is inderdaad een mooi stukje natuurschoon om te zien, maar wij waren er op dat moment nou niet dermate van onder de indruk dat we bereid waren de enorme drukte te trotseren en er langer dan 10 minuten te blijven. Gelukkig konden we wel meteen de auto kwijt, want ook dat is er midden op de dag een flinke uitdaging. In de namiddag zou het erg mooi moeten zijn om het laatste zonlicht onder de Pont door te zien reflecteren, terwijl de zon achter de rotsen zakt. Wij hadden het echter al snel gehad met de drukte en besloten hier niet op te wachten.

Toen ik enkele dagen later de Pont d’Arc ’s ochtends nogmaals bezocht was het een stuk aangenamere vertoning. Slechts enkele kanoërs begaven zich op het water en er was nog geen spoor van de vele toeristen die de rotsstranden enkele dagen terug bevolkten. Op zo’n moment wordt goed duidelijk hoe toerisme dergelijke natuurlijke schoonheid kan verpesten.

Kanoën over de l’Ardeche

De derde dag hebben we grotendeels op het water doorgebracht met een kano-tocht van Balazuc naar Ruoms. Over de 14 kilometer lange tocht deden we ruim 4 uur. Het was een bijzondere ervaring en erg leuk om te doen, maar 14 kilometer was toch wel wat teveel van het goede. Dat laatste kwam waarschijnlijk vooral doordat het water zo laag stond dat we bij bijna elk watervalletje vast kwamen te zitten en weer uit de boot moesten. Dat is een paar keer leuk, maar daarna wordt het vervelend.

Ik had m’n camera wel meegenomen in de waterdichte ton van de kano, maar heb er uiteindelijk weinig mee gedaan, bang dat hij nat zou worden.

Labeaume en Balazuc

Het ten noorden van Ruoms gelegen Balazuc draagt het etiket ‘één van de mooiste dorpen van Frankrijk’ en de Lonely Planet was het daar bovendien mee eens, hetgeen voor ons rede genoeg was om het dorpje te bezoeken. Achteraf was het niet zo handig om dat ’s middags op de tot dan toe warmste dag te doen. We hebben het er ’s middags maar kort gehouden en ik ben ’s avonds nog teruggaan om wat foto’s te maken.

Balazuc is al meer dan een millennium oud en er is dan ook een hoop historie in de stad terug te vinden. Zo heeft het plaatsje een Romaanse kerk uit de 12e eeuw, die bovendien nog volledig overeind staat. Vanaf de andere kant van de Ardeche krijg je een schitterend uitzicht op het dorp dat tot aan de uiterste rand van de rotswanden gebouwd is. Binnen het dorp is het knap lastig om een straat te vinden die niet omhoog of omlaag loopt.

Labeaume is minstens zo mooi als Balazuc, maar wat minder toeristisch, wat het dorp tot een aantrekkelijk alternatief maakt. Ook Labeaume heeft zich grotendeels op de top van een rotswand gevestigd. De geschiedenis leek hier zelfs nog verder terug te gaan: de onnatuurlijke grotten in de rotsen deden dat vermoeden. Enkele huizen zijn weer op deze grotten doorgebouwd, wat opzich al een bijzonder plaatje opleverde. De oude grotten zijn door de gehele stad te zien en bij sommigen kan je zelfs zomaar naar binnen wandelen. Of dat verstandig, dan wel gewenst is, is natuurlijk wel de vraag.

Naast de genoemde steden hebben we in de Ardeche ook nog de Grotte de la Cocalière bezocht. Daarover meer in het volgende weblog: Grotte de la Cocalière en asociale hollanders.

Hitte

We hebben eigenlijk de hele vakantie prima weer gehad en ons verblijf in Ruoms was daar geen uitzondering op. De hitte was zelfs zo drukkend en extreem (zo’n 40 graden) dat we één dag genoodzaakt waren om onze stoelen in de rivier te zetten om zo nog wat verkoeling te vinden tijdens het zonnen. Door een handdoek op het van keien gebouwde dammetje te leggen konden we zelfs ook op onze buik in het water liggen. Prima en goed genieten dus. Vervolgens kregen we nog te horen dat het er voor de tijd van het jaar eigenlijk helemaal niet zo heet was. We waren blij toe…

Helaas hebben we de laatste dag nog wel matig weer gehad en heeft het de laatste nacht nog flink geregend. Maar goed, na 3 weken prima weer mochten we daar natuurlijk niet over klagen.

Nachtelijke terugreis

Na ’s avonds laat afscheid te hebben genomen van onze plaatsgenoten zijn we begonnen aan de terugreis van Ruoms naar Zeeland, waar we op woensdag de laatste dag door zouden brengen op de camping van Arjan z’n ouders. Het was oorspronkelijk de bedoeling om Normandië nog aan te doen, maar we hadden al eerder besloten dit niet te doen, wegens het matige weer in de noordelijke provincies. De paar extra dagen in de Ardeche waren dus een veel betere optie.

De nachtelijke reis verloopt soepel en we arriveren rond 11 uur ’s ochtends in Stellendam in Zeeland, wetende dat de gave reis door Frankrijk nu écht voorbij is…

Het was voor mij niet de eerste keer dat ik Lourdes bezocht; een jaar of tien geleden heb ik de stad al eens met mijn ouders aangedaan. Toch herkende ik nog maar weinig van alles wat ik ter plekke te zien kreeg. Of dat komt door de vele vernieuwingen die her en der zijn aangebracht, het korte verblijf van tien jaar terug, of het feit dat mijn geheugen me simpelweg in de steek laat, weet ik niet.

Commercie

Je kan er in heel Lourdes niet omheen: de commercie heeft hier goed toegeslagen. Waar je ook komt in de stad, overal vind je de winkeltjes en kraampjes waar je religieuze waar kan kopen, om maar niet te spreken over de vele hotels die de stad rijk is. En dat terwijl de stad voor het wonder van 1858 op het punt stond in de vergetelheid te raken.

Het is een vreemde combinatie: religie en commercie, maar ze gaan duidelijk prima hand in hand door het leven. Een hoop van de pelgrims zijn in Lourdes opzoek naar genezing en je kan je afvragen of een dergelijke mate van commercie geen afbreuk doet aan dat standpunt. Wordt er zo niet geprofiteerd van de gelovigen die hun heil in Lourdes vinden? Een goede vraag.

Onze Lonely Planet weet er nog wel een interessant standpunt in aan te nemen: velen investeren hun laatste spaargeld om de reis naar Lourdes te kunnen maken. Was het niet voor de commercie, dan zouden deze mensen ook geen gelegenheid hebben tot het kopen van iets tastbaars als blijvende herinnering aan het bezoek aan het bedevaartsoord.

Zeker een goed punt, maar wanneer het aantal souvenirwinkeltjes (welke allemaal een identiek aanbod hebben) vervolgens in de honderdtallen loopt, vind ik het weer net een stap te ver gaan. Het krijgt hiermee een te hoog pretpark gehalte, iets dat we de rest van het bezoek nog vaker zouden opmerken.

Disney in Lourdes

Om maar meteen in te haken op dat hoge pretpark gehalte: de gelijkenis tussen de Basiliek van Lourdes en het kasteel van Disney (zoals dat in Parijs) is onmiskenbaar. Net als bij het Disney-kasteel brengen twee ronde paden je omhoog naar de tweede verdieping van het immense bouwwerk. De kerk is gebouwd in Romeins-Byzantijnse stijl in de vorm van een groot Grieks kruis.

Het interieur van de Basiliek is al even indrukwekkend en overdreven als de buitenzijde. De 15 kapellen zijn vrijwel volledig voorzien van mozaïeken waar zelfs Gaudi niet gelukkig van zou worden. Elke kapel vertegenwoordigt een scene van de mysteries van de Rozenkrans.

De gouden relikwieën die in de basiliek staan uitgestald zijn ook al niet te tellen en ook de buitenzijde van de koepel is met een gouden kroon afgewerkt.

Het is moeilijk om te geloven dat een dergelijk opzichtig pretentieus bouwwerk nog zo’n aantrekkingskracht op de pelgrims uit kan oefenen. Voor ons was het zeer zeker indrukwekkend om te zien, maar we hebben de afgelopen weken absoluut veel mooiere kathedralen en kerken gezien.

De enorme basiliek was overigens niet het enige inspiratie loze bouwwerk van het religieuze hart. Onder de vele kapellen bevonden zich ook enkele bouwwerken die zowel van buiten als binnen niet anders omschreven kunnen worden dan een sporthal of hangar.

In de basiliek, welke gewijd is aan Onze Lieve Vrouw van de Rozenkrans, was het niet al te moeilijk om de pelgrims van de toeristen te onderscheiden. Zo waren er ook diverse pelgrims die al knielend met een rozenkransje in hun handen naar het altaar kropen. Bij elke rij banken deden ze dan een gebed om daarna weer door te kruipen naar de volgende rij banken.

Industrieel en massaal

Tijdens het verblijf hebben we ook de optocht naar de eucharistieviering kunnen aanschouwen. Dit was toch wel erg indrukwekkend: de immense lading rolstoelen en zieken in de meest verschrikkelijke toestanden. Er werden mensen op bedden vooruit geduwd, mensen die in een houding lagen waar je een gezond mens nooit in aan zou treffen. Van velen kon je met zekerheid zeggen dat dit het laatste is wat ze in hun leven wilden doen.

In de kokende hitte werden zij langzaam vooruit geduwd, onder begeleiding van kerkgezang uit de Basiliek Pius X. Het was erg kwalijk om te moeten zien hoe enkele gezonde priesters met bladen en dergelijke uit de zon gehouden werden, terwijl zeer ernstig zieken verderop in de stoet in de brandende zon lagen. Dat heeft simpelweg niets met geloof te maken.

De mensen die zich in deze stoet bevonden zijn eerder op de dag ondergedompeld in de heilige baden. Alsof het een industrieel proces betreft, worden ze (soms zelfs ernstig zieken met open wonden) hier achter elkaar ondergedompeld in het Lourdes water. Een bijzonder onhygiënische en al even verkeerde gang van zaken dus.

De eucharistieviering (om 17:00 uur) in de Basiliek Pius X was eveneens een bijzondere ervaring. De basiliek is in 1958 afgerond en is grotendeels onder de grond gebouwd. Het moderne bouwwerk is 201 meter lang en 81 meter breed en biedt ruimte aan 20 tot 30.000 mensen. Het betonnen bouwwerk lijkt nog het meest op het decor van de serie Battlestar Galactica. Op het altaar bevindt zich een wel zeer modern Christus-beeld van chroom.

De mis werd in vijf talen uitgevoerd: Frans, Engels, Spaans, Duits en Nederlands, welke steeds achter elkaar aan bod kwamen. Na een kleine 45 minuten was de mis voorbij en zo georganiseerd en protocollair als de binnenkomst was, zo chaotisch verliep de terugreis: vlaggen werden simpelweg niet meer omhoog gehouden en iedereen liep maar gewoon achter elkaar aan.

Hopend op een wonder

Lourdes trekt jaarlijks meer dan 6 miljoen pelgrims, die ieder hopen dat zij de volgende wonderbaarlijke genezing zullen ontvangen. Het laatste geregistreerde wonder dateert inmiddels uit 1987 en de wonderbaarlijke genezingen worden dan ook steeds schaarser. Aan de ene kant is het iets om moedeloos van te worden, wanneer je al die pelgrims in zo’n optocht ziet. Zoveel mensen die allemaal hetzelfde willen of hopen en het allemaal niet ontvangen. Aan de andere kant heeft het ook weer iets vredigs en moois, het feit dat Lourdes voor zovelen een bron van hoop is. Hoop die hun pijn of lijden wellicht kan verzachten en de levensomstandigheden indirect kan verbeteren. Het levert je een hoop gemengde gevoelens op.

Datzelfde geldt ook voor het water dat men in Lourdes kan tappen. Hele jerrycans worden er gevuld met het ‘heilige water’ dat uit de nabij gelegen bron stroomt. Je vraagt je af hoe hygiënisch het is om water te tappen waar miljoenen mensen je al voor zijn geweest en uit de kraan hebben gedronken. Heeft dat niet eerder een averechtse werking?

La Grotte de Lourdes

Ook bijzonder: ruime tijd in de rij staan om even kort door de beroemde grot te kunnen lopen, de grot waar Maria in 1858 voor het eerst aan Bernadette verschenen zou zijn. Op de plek waar Maria toentertijd verschenen is, staat nu een Maria-beeld, dat gevormd is op basis van de beschrijvingen van Bernadette zelf. De grot zelf stelt helemaal niets voor en de ooit ruwe wanden zijn inmiddels glad gepolijst door de miljoenen handen die er overheen gegaan zijn.

Ik kan maar niet begrijpen dat er dan nog mensen zijn die de rotswand kussen, of een zakdoekje erlangs wrijven, en dat vervolgens over hun gezicht smeren, om het daarna in een doosje te bewaren. Voor mij is het niets anders dan kudde gedrag en een vreemd soort massa hysterie… Aan de ene kant lichtelijk beangstigend, maar anderzijds eveneens weer mooi, daar het mensen wel hoop en steun lijkt te geven.

We hebben het allemaal maar vanaf een afstandje gade geslagen.

Na een aantal uur in het religieuze hart van Lourdes te hebben doorgebracht vonden we het wel weer mooi geweest en zijn we richting huis gekeerd. Het was allemaal sowieso niet echt ons ding, maar we wilden het toch graag even meemaken en beleven en het is toch een zeer indrukwekkende namiddag en avond geworden, iets dat we hoe dan ook niet hadden willen missen.

Een volgende keer wil ik de lampionnenprocessie die ’s avonds gehouden wordt ook nog meemaken, maar dat komt tegen die tijd wel. Voor nu was dit meer dan genoeg.

De 13e vakantiedag zijn we om kwart voor 11 ’s ochtends richting de Pyreneeën gereden, via Pau en Lourdes. We hoopten zo vroeg genoeg rond Argelès te zijn om nog een goede trekkersplaats te kunnen vinden. Na tweeëneenhalf uur rijden kwamen we aan in Lourdes, waar bij het langsrijden al onze ogen uit konden kijken. Het was er tamelijk bewolkt en van de bergen was geen spoor te bekennen. Op de korte weg richting Argelès-Gazost trok het wolkendek langzaam maar zeker open en uiteindelijk reden we alsnog in de zon onder een blauwe hemel. Bij het passereen van dit front voorbij Lourdes konden we ook meteen de vele nabij gelegen bergtoppen zien. Het is bijzonder hoe de vele bergen van dit deel van de pyreneeën plotseling de hoogte inschieten.

Uiteindelijk komen we even na 1 uur in Argelès-Gazost aan en bij het binnenrijden van de stad treffen we 3-sterren camping Les Trois Vallees aan. We doen meteen maar een poging en wat blijkt: er is nog één plaats vrij voor de vier nachten die we willen blijven. Nog geen uur later staat onze tent weer overeind en dit keer wederom beter dan de vorige keer, maar met meer scheerlijnen om de zo nu en dan straffe wind te kunnen weerstaan.

Col d’Aubisque

Omdat we nog een hele middag over hebben, besluiten we om rond 4 uur maar een tocht te gaan maken. De Col d’Aubisque, welke enkele dagen geleden nog het decor was van een pittige touretappe, ligt om de hoek en we besluiten de Twingo hier voor het eerst echt op de proef te gaan stellen. De route naar boven is een bijzonder fraaie, met de passage van de nodige schilderachtige dorpjes en hellingen. Onderweg komen we vooral bijzonder veel koeien, geiten en schapen tegen. De dieren lopen vrij over de groene hellingen en dragen nagenoeg allemaal een bel, waardoor ze tot ver in de omtrek nog te horen zijn. Het geklingel van de honderden bellen van de koeien die op de omliggende hellingen rondlopen is dan ook bijna oorverdovend en zorgt voor een sfeervolle ambiance; alleen de paarse Milka-koe ontbrak.

Naast de vele koeien, geiten en schapen lopen er ook nog een aantal wilde ezels rond en op de top van de Aubisque treffen we een kudde paarden aan, die net als de koeien op de route, totaal niet onder de indruk zijn van de toeristen en de auto’s op het parkeerterrein of de weg. Als je wilt passeren moet je gewoon netjes op je beurt wachten en als het dier er dan even geen zin in heeft, kan dat best even duren. Het is ook vertederend om te zien hoe twee ezels de koelte opzochten door in de schaduw van een auto te gaan zitten.

Het weer in de bergen blijft ook een fascinerend iets. Op de Col d’Aubisque krijgen we hier weer een mooie demonstratie van: aan de ene zijde van de berg is het prachtig weer, terwijl we aan de andere kant de weg in de mist van het dikke wolkenpak zien verdwijnen. Een verschil van dag en nacht op slechts enkele honderden meters afstand van elkaar.

Vanwege de zware bewolking aan de westelijke zijde van de Aubisque nemen we dezelfde route terug, wat ons weer langs hetzelfde landschap brengt. Door het lagere standpunt van de zon lijkt het landschap echter totaal veranderd en het is nu nog sfeervoller dan het op de heenweg was.

Cirque de Gavarnie

De tweede dag in de Pyreneeën willen we de Cirque de Gavarnie gaan bekijken. De Cirque de Gavarnie is, zoals de naam al enigszins aangeeft, een rotswand met een hoogte van 1500 meter en een omtrek van 4 kilometer in de vorm van een halve cirkel. De cirque en het nabijgelegen dorpje Gavarnie zijn opgenomen op de werelderfgoedlijst van Unesco.

Om de drukte en ergste hitte een beetje te vermijden vertrekken we rond 9 uur naar Gavarnie, dat vanaf Argelès-Gazost prima te bereiken is. Na een klein uur rijden langs prachtige rotswanden en afgronden (dit is een van de mooiste routes die je in de Pyreneeën kan rijden) komen we aan in Gavarnie, alwaar we de auto makkelijk kwijt kunnen in het centrum van het dorpje. Vanaf Gavarnie is het tenslotte nog twee uur lopen om tot de voet van de Cirque te komen. Het is een fors eind lopen, maar de wandelroute zelf is het meer dan waard. De route loopt langs de rivier die afkomstig is van de diverse watervallen van de Cirque de Gavarnie en biedt diverse prachtige uitkijkpunten en panorama’s op de Cirque en diens omgeving.

Na de lange wandeling klimmen we de steile helling met de losliggende rotsblokken verder omhoog, om tot de Grande Cascade te komen. Hier klettert smeltwater in drie etappes meer dan 1200 meter naar beneden. De combinatie van dit frisse (en verstuivende) water en de schaduw van de rotswanden zorgen ervoor dat het hier toch nog behoorlijk fris is. Na even bijgekomen te zijn aan de voet van de waterval, beginnen we aan de uitdagende afdaling. Schoenen met een goed profiel zijn hier een echte aanrader!

Op de route terug hebben we zo’n dorst gekregen dat we het plaatselijke smeltwater maar eens proberen. Het water uit de rivier smaakt uitstekend, niet in de laatste plaats omdat het nog zo koud is.

Dankzij de vele afdalingen verloopt de terugweg aanzienlijk sneller dan de heenweg en na de diverse stops voor het maken van foto’s komen we bij onze (inmiddels van binnen kokende) auto aan. We zetten alles even open en rijden daarna langzaamaan terug, In Gavarnie ontvangen we een hoop vreemde blikken, waaronder ook van de politie en de vrijwilligers die mensen de parkeerterreinen op begeleiden. Een meisje probeert ons nog iets uit te leggen (iets met ‘derrière’), maar wij geven aan dat we niet het parkeerterrein op willen omdat we juist weg gaan. Een paar honderd meter verderop komen we er vervolgens achter dat onze achterklep nog steeds openstaat… Zouden ze dat soms bedoeld hebben?

Waterkrachtcentrale van Pragnères

Op de terugweg van Gavarnie maken we nog twee tussenstops. De eerste maken we in Pragnères, een klein dorpje dat beroemd is om de waterkrachtcentrale die hier staat. Bij de waterkrachtcentrale van EDF (Electricité de France) staat een klein informatiecentrum waar je gratis een rondleiding door en uitleg over de waterkrachtcentrale kan krijgen.

Ter plekke leren we hoe de centrale van Pragnères gebruik maakt van het in het stuwmeer van het Lac de Cap-de-Long opgevangen water. Het Lac de Cap-de-Long is het grootste stuwmeer in de Pyreneeën. Het water wordt hier gedurende de zomer en herfst opgespaard, waarna het in de winter gebruikt wordt voor de opwekking van elektriciteit. Overcapaciteit van elektriciteit wordt gebruikt om het water naar dit hoger gelegen stuwmeer te pompen en de pompen en generatoren van Pragnères staan dus nooit stil.

We slaan de verdere rondleiding door de centrale over, vooral omdat we al gezien hadden dat dat weinig om het lijf had. Bovendien was de rondleiding volledig in het Frans, waar we wel het een en ander van kunnen verstaan, maar niet genoeg om de tijd die het kost te rechtvaardigen.

De tweede stop maken we in Luz-St-Sauveur, vooral omdat we moeten tanken. Door het vele klimmen en dalen is de sensor in de tank een beetje van slag geraakt, waardoor deze een tijd lang de verkeerde waarde doorgaf. Bij het starten van de motor in Pragnères komen we erachter dat we op reserve rijden. Gelukkig loopt de weg vooral omlaag, zodat we weinig brandstof nodig hebben om tot het volgende dorp met tankstation te komen. In Luz-St-Sauveur vinden we een station waar we ook nog eens goedkoop kunnen tanken.

Na het tanken doen we nog de boodschappen voor het avondeten en maken we een wandeling door het dorpje dat vooral te boek staat als ski-oord.

’s Avonds genieten we van onze pannenkoeken uit crepes-beslag en ik trek naderhand nog even Argelès in om daar wat foto’s te maken.

Lourdes

De volgende dag doen we het vooral rustig aan: ’s ochtends ga ik opzoek naar een internetmogelijkheid en Arjan gaat een stukje hardlopen. Later in de middag zouden we dan het bedevaartsoord Lourdes bezoeken.

Uiteindelijk zijn we rond 1 uur ’s middags klaar met het versturen van alle e-mails, Wishou’s en het plaatsen van de weblogs en beginnen we aan de lunch: crepes! Rond half 4 vertrekken we tenslotte naar Lourdes.

Het verslag van het bezoek aan Lourdes was een apart weblog waard; het is hier te lezen: In Lourdes gaan religie en commercie hand in hand.

De dag van de ramp

Op de derde volledige dag in de Pyreneeën wilden we het stuwmeer Lac de Cap-de-Long bezoeken, hetgeen een pittige en lange autorit zou worden. Het loopt allemaal echter wat anders: de avond tevoren vertoonde mijn laptop al wat kleine kuren en nu start deze plotseling niet meer op. Doordat mijn mobiele harde schijf het al eerder tijdens de vakantie begeven heeft en ik nog geen nieuwe backup mogelijkheid gevonden heb, staan alle foto’s van de eerste 2 weken op de laptop. Een groot probleem dus! De ochtend wordt vervolgens voornamelijk gevuld met telefoontjes en dergelijke. Uiteindelijk wordt de laptop de rest van de vakantie niet meer opgestart, in de hoop dat de data later nog te recoveren is. Meer over de harde schijf en de verloren foto’s is hier te lezen: Nachtmerrie op vakantie: 2000 foto’s verloren.

Uiteindelijk stappen we rond 12 uur ’s middags alsnog in de auto om de geplande rit te maken. Tijdens de beklimming van de Tourmalet komen we er echter achter dat we Lac de Cap-de-Long niet meer gaan redden, het zou namelijk nog ruim anderhalf uur rijden zijn en de Twingo begon het op deze top warme dag goed heet te krijgen. Uiteindelijk doen we het wat rustiger aan en bekijken we de watervalletjes op en rond de Col du Tourmalet en rijden we via het dorpje Campan weer richting het Noorden om dan via Bagneres en Lourdes terug naar de camping te rijden.

Op de route zelf zie ik zoveel mooie beelden om te fotograferen, maar ik heb simpelweg geen zin om het ook daadwerkelijk vast te leggen. Na het potentiële verlies van de 2000 foto’s voel ik me zo moedeloos dat ik het fotograferen even zat ben.

Mounaques in Campan

Uiteindelijk weet ik mezelf nog wel te herpakken en schiet in de diverse dorpjes toch nog de nodige foto’s. Vooral in het dorpje Campan weet ik me goed uit te leven. Campan heeft namelijk een lange traditie rond de zogenaamde ‘mounaques’, poppen die het straatbeeld opfleuren en verlevendigen en je zo nu en dan de stuipen op het lijf kunnen jagen. De poppen zien er van een afstand en in een flits levensecht uit en ze zijn overal in het dorp terug te vinden. Elk winkeltje of huis heeft wel een eigen mounaque, geheel in de stijl van de betreffende lokatie.

Reizen met matig weer

Het is ons de hele vakantie al gelukt: elke keer dat we gingen verkassen was het op de plaats van vertrek matig weer en reden we vervolgens het goede weer in. Zo ook nu weer: de dag van vertrek was het stevig bewolkt, maar na drieëneenhalf uur rijden kwamen we in Carcasonne aan, alwaar we in een stralend zonnetje een mooie tussenstop hebben gehouden. Het is een gave.

In Carcasonne hebben we de oude stad (La Cité) bezocht. Carcasonne staat van oudsher bekend om deze middeleeuwse stad met de immense stadswal, burcht en torens. De oude stad zelf is nog in een prima staat, maar het toerisme heeft er zijn slag goed geslagen en men verkoopt er alles: van Samoerai-zwaarden tot waterpistooltjes. Het heeft weinig meer met de stad zelf te maken. Wie daar doorheen weet te kijken ziet echter wel een prachtige middeleeuwse stad dat door de jaren heen goed bewaard is gebleven.

De kathedraal in het centrum van La cite de Carcasonne is een absolute aanrader. De oorsprong van de kathedraal stamt nog uit de 12e eeuw en het is van binnen dan ook een indrukwekkende stenen kolos.

Vanuit Carcasonne vervolgen we onze reis richting Ruoms in de Ardeche, alwaar we mijn oom en tante zullen opzoeken. De route van Carcasonne naar Ruoms (via Montpellier) leidt ons langs prachtige landschappen, waar ieder dorpje wel een enorme burcht op een heuvel lijkt te hebben en na nogmaals drie uur rijden zijn we er dan eindelijk. Tijd voor een aantal dagen zon en hitte in een van de warmste en mooiste streken van Frankrijk.

De meeste foto’s die bij dit verslag horen staan op de bewuste gecrashte harde schijf. Als de foto’s nog terug te halen zijn, dan zullen ze vanzelfsprekend t.z.t. hier verschijnen.

Visite des caves

Vanuit Cap-Ferret zijn we in eerste instantie weer noordelijk gereden, in de richting Bordeaux. Saint-Emilion ligt namelijk zo’n 20 kilometer ten oosten van Bordeaux en ten noorden van de uitgestrekte pijnbossen van les Landes. Ondanks de intentie om richting Biarritz te reizen wilden we Saint-Emilion toch nog even mee pakken; een bezoek aan dit deel van Frankrijk was immers niet compleet geweest als we geen wijnstad of -streek bezocht hadden.

Na het passeren van Bordeaux reden we al tussen een prachtig landschap dat bezaaid was met wijngaarden. Bij het binnen wandelen van Saint-Emilion liepen we al vrij snel tegen een wijnzaakje aan waar het bord ‘Visite des caves’ en ‘Entree gratuite’ op stond. Een bezoek aan een heuse wijnkelder leek ons sowieso al wat, dus dit was een prima binnenkomer.

Bij het binnenwandelen van het zaakje kregen we van de gastvrouw te horen dat we voor de wijnkelder de trap konden afdalen. Na een etage gezakt te zijn treffen we een flinke hoeveelheid wijnflessen aan. ‘Aardig keldertje’, dachten we, totdat we de volgende trap vonden. Deze trap leidde naar de daadwerkelijke wijnkelder en bij een 10 graden lagere temperatuur vielen we van de verbazing in de andere. De flessen waren werkelijk niet te tellen en lagen opgeslagen in tientallen hoeken van de kelder. Ter indicatie: het zal een duizendtal geweest zijn. Naast de flessen stonden er een 30-tal forse vaten opgesteld. Bij elke selectie wijn stond een bordje met de wijnsoort en het jaartal, welke varieerden van 1960 tot 2006. Een dergelijke variatie was overigens ook terug te zien in de prijzen in het bovenliggende winkeltje: van 50 tot ruim 700 euro per fles. Een souvenirtje konden we hier in ieder geval wel vergeten. Overigens gold dat voor heel Saint-Emilion: een karaf van 1500 euro leek ons wat teveel van het goede…

Minstens zo opvallend was de smerigheid die we in de wijnkelder aantroffen: lege wanden zaten onder een dik tapijt groene schimmel en de bovenste flessen van enkele stapels zaten onder de troep die duidelijk van het plafond afkomstig was. Een schril contrast met de netjes geëtiketteerde flessen die we boven aantroffen.

Het fotograferen in de kelder zelf viel door het gebrek aan licht niet mee, maar uiteindelijk heb ik toch nog een aantal foto’s weten te maken.

In het bovenliggende winkeltje konden we nog wijnproeven, maar met een flinke toch voor de boeg hebben we dat maar laten zitten.

Steltenlopers

De rest van de middag hebben we door het oude en sfeervolle centrum van de oude stad (al is dorpje een betere verwoording) en de omliggende wijngaarden gelopen. Saint-Emilion heeft overigens ook meer te bieden dan druiven en wijn. Zo herbergt de stad enkele monumentale ruïnes en is de indrukwekkende kerk bijna volledig uit de rotsen gehouwen; enkel de klokkentoren en enkele wanden zijn erbij gebouwd. We hadden graag ook het interieur van de kerk bekeken, maar dat was op dat moment helaas niet mogelijk.

We hadden wel een ander mazzeltje: het weekend van 21 en 22 juli werd het ‘fete de Madeleine’ gevierd en aangezien wij de stad op de 22e bezochten kwam dat goed uit. De plaatselijke fanfare die kris kras door de stad trok was nou niet bepaald om over naar huis te schrijven, maar de act van steltenlopers op het plein voor de kerk zeker wel. Onder muzikale begeleiding werd er eerst een volksdans in lokale klederdracht opgevoerd, waarna de steltenlopers aan de beurt waren. Al vastgebonden op de lange houten stelten begonnen ze met een gezamenlijke individuele dans met de nodige sprongen. Het klapstuk van het optreden was de paren-dans, waarbij ieder paar van steltenlopers elkaar met beiden armen vasthield en vervolgens in hoog tempo rond dansten. En dat alles op een ondergrond van kasseien… Als je een bezoek aan een stad aan de Atlantische kust van Frankrijk een keer kan combineren met een plaatselijk feest met steltenlopers, dan is dat zeker de moeite waard om te aanschouwen!

Al met al was ons bezoek aan Saint-Emilion zeer geslaagd en we kunnen iedereen aanraden de stad een keertje te bezoeken!

Even voor 6 uur ’s avonds hebben we de TomTom ingesteld op de bestemming ‘Bayonne’ met ales extra eis ‘Snelwegen vermijden’. Zo hebben we vervolgens de vele routes national door, in eerste instantie, de wijnstreek van Saint-Emilion en verderop de uitgestrekte bossen van Les Landes. We zijn zo door een hoop mooie landschappen en gezellige dorpjes gereden, die we op de autoroutes gemist zouden hebben.

Uiteindelijk waren we rond half 10 in Bayonne en hebben we gezocht naar mogelijke campings in Bidart en Biarritz. Helaas waren de campings of vol, of al gesloten. Uiteindelijk hebben we de nacht noodgedwongen doorgebracht op de parkeerplaats van camping Le Ruisseau in Bidart. Zo konden we in ieder geval nog van het sanitairblok gebruik maken… De volgende dag hebben we onze camping-zoektocht voortgezet en ditmaal met meer succes: camping La Mer in Labenne-Océan (ten noorden van Bayonne en Biarritz) had nog een prima plaats voor ons. Zo bevonden we ons bovendien meteen op loopafstand van Marcel en Maaike, die een paar campings verderop verblijven. De planning: een week zon, zee, strand en ruige golven met de nodige uitstapjes naar Biarritz en San Sebastian…

De rit van La Rochelle naar Cap-Ferret nam slechts 3 uur in beslag, doordat we zelfs bij Bordeaux nog prima door konden rijden. Eenmaal aangekomen was het nog even flink zoeken naar de camping, maar met wat telefonische hulp van Alex arriveren we rond kwart over 8 op Camping du Truc Vert, waar we onze tent op de plaats van Alex, Thomas en Lars kwijt kunnen. We maken nog even kennis met de hollandse ‘buren’ en brengen de avond al pokerend door.

Voor de vakantie hadden we al besloten dat ik samen met Lars wat interessante plekken in de buurt zou gaan bekijken, terwijl Arjan met Alex en Thomas op het strand zou gaan optrekken.

De Atlantikwall en Phare du Cap-Ferret

De eerste dag op Cap-Ferret besluiten we de punt van het schiereiland, La Pointe, en de vuurtoren te bekijken om dan langs de baai omhoog te rijden. Eenmaal aangekomen bij La Pointe lopen we het fijne witte zandstrand op en hebben we een mooi uitzicht op de uitgestrekte zee en Arcachon met z’n enorme zandduinen. We lopen wat verder langs de houten golfbrekers en zien in de verte wat gebouwtjes staan. Nieuwsgierig als we zijn lopen we erop af en al gauw blijkt dat het de half verzonken bunkers van de Duitse Atlantikwall te zijn. De bunkers zijn op vele plaatsen langs de atlantische kust te vinden, maar hier waren ze toch wel erg bijzonder om te zien. Dat kwam niet zozeer door de bunkers zelf, maar wel door de kunstige graffiti die op nagenoeg alle bunkers was aangebracht. Het heeft een aantal leuke foto’s opgeleverd en Lars had meteen geschikt beeldmateriaal voor een schoolopdracht over de Tweede Wereldoorlog (voor zijn leerlingen).

We stappen nog bij een bunker naar binnen, maar veel verder dan twee tot drie hoeken gaan we maar niet, aangezien het daar plotseling wel erg donker wordt.

Na een uurtje lopen we terug naar de auto om de verderop gelegen vuurtoren te bekijken, terwijl het langzaam wat bewolkter begint te worden.

Bij de 57 meter hoge vuurtoren is het een behoorlijke drukte. Logisch, want vuurtorens doen het toeristisch gezien altijd goed. De toren ligt in een klein parkje waar wat oppervlakkige informatie over de regio gegeven wordt. We besluiten de 5 euro die het kost om in de toren naar boven te mogen maar voor onszelf te houden en stappen weer in de auto.

Oesterkweek en drooggevallen bootjes in het Bassin d’Arcachon

Vanaf de vuurtoren rijden we naar het dorpje Le Canon, ter hoogte van het midden van het schiereiland, waar we in een typisch oesterhaventje uitkomen. Een wandeling langs het strandje toont de vele verschillende oesterkwekerijen en in het dorpje zelf is ‘huitres’ het meest voorkomende woord. Op het moment dat we daar rondlopen is het bijna eb, waardoor alle oesterbanken aan de rand van het Bassin droog staan en de oesters her en der ook daadwerkelijk geoogst worden. We zien dan ook twee mannen in het water staan die bezig zijn de oesters los te slaan en te vervoeren.

We waren eigenlijk opzoek naar een deel van het meer waar de vele plezier- en vissersbootjes op het droge lagen en besluiten nog iets verder noordelijk te rijden. Iets buiten Le Canon komen we een punt tegen waarbij er een hoop bootjes droog liggen en we nemen weer een kijkje. Al snel komen we tot de conclusie dat dit geen makkelijke wandeling wordt: om bij die bootjes te komen moet je flinke stukken drassige bodem van klei en zacht zand trotseren. Geen pretje met een camera in je hand en een tas vol apparatuur op je rug. Eigenwijs als we zijn proberen we het gewoon en na een paar passen in de klei zijn we maar uit onze slippers gestapt, om deze met onze handen uit de klei te trekken. Op de voet verder dus… Terwijl we her en der tientallen centimeters ver de blubber in zakken loopt er een visser op laarzen langs die in het Frans wat naar ons mompelt. Terwijl ik doorloop probeert Lars erachter te komen wat de man bedoelde en even later hoor ik van achteren dat het gevaarlijk is om op blote voeten door de klei te lopen, omdat je er goed in vastgezogen kan worden. Ik doe nog een paar passen en ben dan eindelijk bij de zandbanken aangekomen, maar Lars besluit toch maar even om te lopen via een veiligere route.

Helaas liet het weer wat te wensen over en het was net wat te grauw om echt goede foto’s te maken. Na er een half uurtje rond te hebben gelopen begint het water plotseling in rap tempo te stijgen. Boten die enkele minuten geleden nog droog lagen drijven plotseling weer en onze ‘veilige route’ staat inmiddels geheel onder water. We haasten ons terug naar de kant en rijden even later weer richting de camping.

’s Avonds ga ik nog even terug naar La Pointe, in de hoop wat mooie foto’s rond de zonsondergang te kunnen maken, maar helaas draaide het uit op een erg fletse vertoning. De vuurtoren stond er wel mooi verlicht bij in het donkere avondlicht en dat heeft uiteindelijk nog wel wat mooie foto’s opgeleverd.

Het moeras van Arès

De volgende dag rijden Lars en ik wat verder noordelijk, om de dorpen Arès en Andernos te bekijken. Beide liggen aan de noordelijke zijde van de baai en waren volgens de receptioniste van de camping wel de moeite waard om te bekijken. Vergezeld van de muziek van Queen en prachtig weer scheuren we met de raampjes naar beneden over de route national. Met een grote grijns op ons gezicht genieten we er goed van; dit is vakantie!

Bij Arès hebben we een lange wandeling gemaakt die ons langs het strandje naar een klein privé haventje leidde. Hier stonden diverse huisjes en schuurtjes in de karakteristieke palletkleurtjes die gebruikt werden voor de oesterkweek. Voor de huisjes lagen dan ook vaak een hoop gebruikte netten en achter de schuurtjes lag het haventje. Bij een van de schuurtjes kwamen we ook nog een minstens 60 jaar oude Renault truc tegen waarvan we vermoeden dat hij niet meer rijdt, maar zeker weten doen we dat niet.

Het kleine haventje wordt beschermd door de godin Pios, die in de vorm van een houten standbeeld uitkijkt over de baai.

Vanaf hier zijn we doorgelopen naar een klein zandweggetje door een afgelegen stuk moeras. De resulterende wandeling was een wel erg mooie: her en der lagen kleine bootjes los tussen het zand en de moeras-achtige delen van het Bassin d’Arcachon. Het was absoluut het hoogtepunt van de dag.

Het Bassin d’Arcachon staat ook bekend om het Ile d’Oisseaux (een vogeleiland in het midden van het bassin) en de twee op palen gebouwde huisjes die hierop te vinden zijn. Met name de huisjes zijn geliefde foto objecten in deze regio. Ze waren echter alleen per boot te bereiken en die boottocht kostte maar liefst 16 euro, wat ik persoonlijk wel wat veel vond om een aantal cliché foto’s te kunnen maken. We hebben daar dus maar vanaf gezien.

Na Arès zijn we doorgereden naar Andernos, dat weliswaar een gezellig centrum te bieden heeft, maar kwa omgeving niet op kan tegen alles wat we bij Arès gezien hebben. Na een klein tochtje door de haven, het centrum en langs de boulevard geloven we het wel en maken we weer rechtsomkeert.

’s Avonds probeer ik nog een keer de zonsondergang te benutten en ditmaal met meer succes: de golfbrekers en de Atlantikwall maken een mooi decor voor een reeks foto’s.

Genieten in het zand van de Dune du Pilat

De laatste dag dat Alex, Lars en Thomas nog in Cap-Ferret verblijven wordt door Lars en mij benut met een bezoek aan Arcachon en de Dune du Pilat, welke beiden aan de andere kant van de baai liggen. We zijn om 8 uur ’s ochtends vertrokken, om zo de ergste drukte voor te zijn en arriveerden rond half 10 bij de Dune du Pilat, Europa’s hoogste en grootste duin; de Dune du Pilat is 117 meter hoog, 500 meter breed en 2,5 kilometer lang.

We hebben de trap omhoog genomen en bovenaan was het meteen genieten geblazen. De term ‘adembenemend’ was hier meer dan op zijn plaats te noemen! Vanaf de Dune du Pilat kijk je aan de ene zijde uit over het Bassin d’Arcachon en aan de andere kant over de enorme dennenbossen van Les Landes. Aan de voet van de duin worden de bomen letterlijk opgeslokt door het zand, aangezien de duin met gemiddeld vier meter per jaar landinwaarts trekt. Enkele campings worden daar ook flink door bedreigd door het oprukkende zand.

Na de Dune du Pilat beklommen te hebben zijn we weer richting Cap-Ferret gegaan om daar de laatste middag met de groep samen op het strand door te brengen. De golven waren helaas niet geschikt om te surfen, maar de felle zon maakte desondanks een hoop goed. Na een afscheidsetentje op het terras van de camping zijn Alex, Thomas en Lars huiswaarts gereden. Met nog een paar weken voor de boeg zijn wij de volgende dag naar het wijnstadje Saint-Emilion gereden, om vervolgens via Les Landes richting Biarritz te ‘cruisen’.

Meer foto’s:

De foto’s van de Atlantikwall rond Cap-Ferret zijn hier te vinden: Atlantikwall Bunkers

Een nieuw record voor de Twingo

De reis van Zoetermeer naar La Rochelle verliep voorspoedig, ondanks dat de Twingo tot de nok toe was volgeladen. De verzwaring had overigens wel het nodige effect op het rijden: bergaf kwam de 150 nog wel op de teller, maar wanneer eenzelfde heuvel beklommen moest worden zakte deze vaak al snel naar 100 kilometer per uur. We weten het niet zeker, maar we vermoeden dat de reis van vandaag toch wel een kilometer-record voor de paarse Twingo gaat worden. Ook al merken we onderweg dat we niet de enige zijn die op vakantie gaan met een Twingo, het is tenslotte maar een stadsauto.

Eenmaal voorbij Parijs begint het weer ook de gewenste vorm aan te nemen: voornamelijk zonnig en aangename temperaturen. Op een ‘aire’ in de buurt van Tours relaxen we nog even op een zonnig grasveldje, met als gevolg dat het vakantiegevoel bij ons beiden een flinke impuls krijgt.

Benon: een blik in het verleden

Op 150 kilometer afstand van La Rochelle zijn we opzoek gegaan naar campings in de twee meegebrachte campinggidsen. Uiteindelijk leek een simpele Camping Municipal (een gemeentelijke camping) in het plaatsje Benon de beste optie. Benon ligt namelijk slechts op 25 km afstand van La Rochelle, zodat we daar de volgende dag goed rond konden lopen. Bij het binnenrijden van Benon wisten we niet wat we zagen: het leek wel alsof dit dorpje in de 15e eeuw gebouwd was en sindsdien niet meer onderhouden is. Het doet dan ook een beetje aan als een spookstadje, met al die oude vervallen huizen, en de middeleeuwse klokkentoren in het midden van het dorp. De Camping Municipal ligt overigens op de grond van het voormalige kasteel van Benon dat dateert uit 1096 en waarvan slechts één toren de vele oorlogen overleefd heeft. De kasteeltoren is rond 2000 nog helemaal gerestaureerd en staat er nu prima bij. Verder ligt Benon temidden van enkel uitgestrekte velden zonnebloemen en tarwe.

Overigens moeten we wel opmerken dat de meeste huizen er dan wel zeer vervallen uit mogen zien, er staan veelal wel prijzige bolides voor de deur. Het gaat dus zeker niet slecht met de bevolking van Benon.

Eenmaal aangekomen op de camping konden we overal kamperen waar we wilden, en hoefden we pas de volgende dag te betalen, prima dus. De simpele camping had tegen alle verwachtingen in nog een uitstekend sanitairblok ook. De splinternieuwe tent was in een half uurtje opgezet en rond acht uur zijn we opzoek gegaan naar een eetgelegenheid, waarna we al snel tot de conclusie kwamen dat we die in Benon niet zouden vinden. In Courcon, een dorpje verderop, vonden we die wel in de vorm van een kleine afhaal pizzeria. We moeten ongeveer een half uur op onze pizza’s wachten en doden de tijd door wat in het dorpje rond te lopen en te fotograferen. Courcon heeft een wat mediterraanse uitstraling en staat vol met typisch Franse huisjes met de bekende luiken voor de ramen. Prima beeldvermaak dus.

Na het avondeten heb ik het prachtige avondlicht nog benut om wat foto’s van de oude klokkentoren te maken. De rest van het dorpje was de volgende ochtend aan de beurt. Zo kon Arjan zijn ding doen (uitslapen) en ik het mijne. Al fotograferende blijk ik een unicum te zijn: auto’s remmen af en ik word uitgebreid en argwanend door de locale bevolking aangekeken. Een toerist? Hier in Benon? Jawel!

’s Ochtends hebben we de 9 euro voor de nacht afgerekend met de beheerder van de camping en rond 11 uur was de auto weer volledig ingeladen (en dit keer een stuk efficienter) en zijn we vertrokken naar La Rochelle.

La Rochelle: de parel van Charente-Maritime

Vele kenners bestempelen La Rochelle als één van de mooiste steden van de Franse Atlantische kust en na een 4 uur durende wandeling door de oude binnenstad en haven kunnen wij ons dit ook goed voorstellen. Het neveneffect van deze status is natuurlijk dat de stad bol staat van het toerisme. Even goedkoop ergens wat eten en drinken is niet te doen.

Na een tevergeefse zoektocht naar een supermarkt parkeren we de auto gratis op de Esplanade de Verdun, vanwaar we binnen enkele minuten bij de kathedraal Saint-Louis arriveren. De kathedraal is van buiten niet heel bijzonder, maar het interieur is dat wel: je kijkt er je ogen uit naar de vele kunst, het enorme orgel en de vele prachtige details. Zo staan er twee enorme (unieke) schelpen met wijwater voor de ingang van de aparte gebedsruimte.

We zijn vervolgens verder gelopen in de richting van de oude haven, waar we de oude stadswal en z’n drie torens bekeken hebben. De Tour de St Nicolas, Tour de la Lanterne en de Tour de la Chaine zijn één van de vele pronkstukken van La Rochelle. Op het moment dat we rond de oude haven lopen staat deze door het lage tij op een paar vaargeulen en aanmeerplekken na helemaal droog.

Bij het binnenrijden van het oude centrum kwamen we ook langs het station van La Rochelle, wat direct een imposant gebouw om te zien was. Het heeft een enorm hoge en klassieke facade, maar bij nadere kennismaking blijkt dat het ook niet heel veel meer dan een facade is. De stationshal is erg klein en het grote gebouw is niet meer dan 15 meter diep. Achter de facade lopen alle sporen en daar is enkel een metalen overkapping (maar onder dakbedekking) verbonden met de grote voorzijde van het station. Jammer, want we hadden gehoopt hier een spectaculaire stationshal aan te treffen.

De oude en klassieke sfeer van La Rochelle is nog het mooiste onderdeel van ons bezoek. Het oude centrum is bezaait met winkels en restaurants in monumentale panden, dus eenieder die leuk en gezellig wil winkelen kan zijn hart ophalen in La Rochelle.

Meevaller

Bij het vertrek uit de stad vinden we eindelijk onze supermarkt, zodat we de reis kunnen voortzetten met een nieuwe voorraad etenswaar. We gooien ook meteen de bijna lege tank van de Twingo vol: 26 liter tegen een prijs van 1,28 euro per liter; een forse meevaller dus! We rekenen ook meteen het verbruik uit en komen tot de conclusie dat het paarse beestje nog een stuk zuiniger rijdt dan we verwacht hadden. De reis naar La Rochelle leverde een gemiddeld verbruik van 1 op 16 op. Met deze meevaller in ons achterhoofd zetten we koers naar Cap-Ferret, waar we enkele dagen met Alex, Thomas en Lars zullen optrekken rond het Bassin d’Arcachon.

Sidenote:

Voor de nieuwsgierige bezoekers die niet kunnen wachten op updates en reisverslagen: het zal jullie niet ontgaan zijn dat het plaatsen van weblogs en dergelijken niet echt wil vlotten. Dat heeft enerzijds te maken met het drukke reisschema en anderszijds met een chronisch gebrek aan internet cafe’s op onze route. Ik blijf de verslagen wel gewoon schrijven, maar het kan dus zijn dat ze wat later geplaatst worden…

Meer foto’s:

De foto’s van Benon, Courcon en la Rochelle zijn hier te vinden: Foto’s La Rochelle e.o. (Charente-Maritime, Frankrijk)