Ik zal direct met de deur in huis vallen:

Ik ben een voorstander van het gebruik van foto bewerking programma’s zoals Photoshop in de fotografie kunstvorm.

Ik heb het hier bewust over ‘foto bewerking programma’s‘ en niet enkel over het Photoshop pakket van Adobe. Er zijn immers vele softwarepakketten waarmee men eenzelfde bewerkingen kan uitvoeren als met Adobe Photoshop; ‘photoshoppen’ is echter ingeburgerd als de verzamelnaam voor het grote scala aan digitale bewerkingen dat men op beeldmateriaal kan uitvoeren. Dit stuk is dus van toepassing op al die verschillende software oplossingen. Verder heb ik het expliciet over ‘de fotografie kunstvorm‘. De in dit stuk gepresenteerde opinie is daarom niet van toepassing op de fotojournalistiek.

De uitzondering: Journalistiek

Zonder in te gaan op de definitie van ‘kunst’, mag het duidelijk zijn dat er een duidelijke streep getrokken kan worden tussen fotografie als kunstvorm en fotografie als middel om een (journalistiek) verhaal te vertellen. In het laatste geval spelen ook belangrijke ethische belangen mee; de foto’s worden gebruikt als illustratie bij artikelen (in kranten, tijdschriften, etc.) en worden daardoor gebruikt om de lezer en kijker iets te vertellen. De context en invalshoek van de kijker bepaalt welk verhaal hij of zij daaruit put. De gevolgen daarvan kunnen vergaand zijn. Ik vind dat er binnen de fotojournalistiek niet op zodanige wijze van software gebruik gemaakt mag worden, dat het verhaal gemanipuleerd wordt. Dat betekent dat handelingen als het lichtelijk verhogen van contrast, of het aanpassen van de belichting nog wel in orde zijn, maar het kopiëren of verwijderen van elementen binnen de foto dus niet.

De oppositie

Ik heb zojuist al mijn eigen mening kort samengevat en kom daar zo nog uitgebreid op terug, maar wil eerst even schetsen wat de tegenstanders van ‘photoshoppen’ over het algemeen zeggen. Meestal gaat het over het feit dat beelden, en met name natuurlijke taferelen, zodanig gemanipuleerd worden, dat het eindresultaat er niet meer mee overeenkomt. De natuurlijke schoonheid zou zo ‘verloren gaan’. Vaak ziet men dergelijke foto’s daarom ook niet meer als foto’s, maar als de eindresultaten van een software pakket. Een fotograaf die zich aan photoshoppen schuldig maakt, is volgens sommigen geen ‘echte fotograaf’ of kunstenaar.

Kunstvorm

Fotografie is een bijzonder moderne kunstvorm, het bestaat immers nog geen 200 jaar. Maar het feit dat het voor velen bedreven wordt als kunst is een erg belangrijk uitgaanspunt in deze discussie. Bij kunst gaat het namelijk niet om een zo correct mogelijke representatie van de werkelijkheid, maar om een vorm van expressie, namelijk die van de eigen visie. Natuurlijk kan fotografie ook gebruikt worden om een tafereel uit ‘de werkelijkheid’ zo goed mogelijk vast te leggen, maar voor velen is dat niet het uitgangspunt.
Bij de creatie van kunst is het (meestal) zo, dat de maker zijn kunstwerk vormt naar het beeld dat hij zelf in zijn hoofd heeft. Een fotograaf zal dus vooral beelden creëren die hij zelf voor ogen heeft en voldoen aan zijn eigen smaak. Smaak is persoonlijk en de beoordeling van kunst is dus veelal subjectief. Of een willekeurige buitenstaander het eindresultaat ook mooi, interessant of acceptabel vindt, is niet relevant. Die buitenstaander zou de kunstenaar (c.q. fotograaf) echter nooit persoonlijk aan mogen vallen op basis van de subjectieve beoordeling van diens kunstwerken. Zo is het ook met Photoshop; in mijn optiek moet een fotograaf altijd vrij zijn om zijn eigen beelden te creëren, ook als hij daarbij van software gebruik maakt.

Manipulatie pur sang

De ‘kunst van het weglaten’ is een gevleugelde uitspraak in de fotografie. Het duidt op het feit dat beelden waarop slechts een of enkele objecten geïsoleerd zijn weergegeven vaak interessanter zijn dan beelden waarop het gehele omvattende tafereel eveneens te zien is. De beelden roepen dan immers vragen op en men kan gemakkelijker een boodschap overbrengen wanneer het beeld een duidelijk onderwerp heeft. Feitelijk gaat het hier dus al om een manipulatie van wat er in de werkelijkheid waarneembaar is.
Deze manipulatie is niet alleen van deze tijd, maar ligt eigenlijk verankerd in de kunstvorm fotografie zelf. In het ‘analoge tijdperk’ kon men immers al op een hoop manier het beeld manipuleren. Denk maar aan de keuze van het camerastandpunt, de brandpuntsafstand van de gebruikte lens of het gebruik van (kleuren-, polarisatie-, ster-) filters. Nog duidelijker wordt het als je ook de gebruikte film (zwart-wit, infrarood, kleur, kunstlicht, enzovoorts) en de techniek bij het ontwikkelen en afdrukken in ogenschouw neemt.
In die periode werd er niet geklaagd dat een infrarood-opname geen exacte weergave van de werkelijkheid was. Evenmin zag de mens toen landschappen in zwart-wit. Niemand klaagde over de zwart-wit en infrarood opnamen van Ansel Adams, maar vreemd genoeg wordt er nu wel geklaagd over het gebruik van photoshop om een foto een infrarood-look te geven. Het enige verschil is het middel waarmee het resultaat bewerkstelligd wordt: film versus software. De originele intentie is echter in beide gevallen gelijk, en dat is waar het om gaat: het creëren van een beeld, zoals de maker dat oorspronkelijk voor ogen had.

Eigen stijl

Elk van de oude meesters in de schilderkunst hadden een eigen, unieke stijl. Datzelfde geldt ook voor veel fotografen uit het film-tijdperk. Een aspect van digitale camera’s dat men vaak over het hoofd ziet, is dat de fotograaf niet langer een persoonlijke stijl aan zijn foto’s kan meegeven door een bepaalde filmsoort te kiezen, of zijn foto’s op een afwijkende manier te ontwikkelen en afdrukken. Voorheen had elke fotograaf wel een voorkeur voor bepaalde filmsoorten, terwijl vandaag de dag de sensors van digitale camera’s een veel beperktere variëteit aanbieden. Toch zijn er ook nu, in het digitale tijdperk, een hoop fotografen met een eigen, herkenbare stijl. Het antwoord op de vraag hoe dat komt is simpel: buiten een verschil in de techniek en wijze van fotograferen die gehanteerd wordt, gebruiken de meeste van hen ook een programma als Photoshop om hun foto’s een bepaalde uitstraling te geven.
Het hebben van een eigen stijl is bovendien essentieel om je als fotograaf te kunnen verkopen. Opdrachtgevers hebben immers ook verschillende opvattingen over wat mooi of interessant is en zullen de fotograaf kiezen die daar het beste bij aansluit of het meest geschikt voor is om die visie te verbeelden. Door een eigen stijl te hanteren, kan je je als fotograaf onderscheiden van ‘de rest’; doorgaans zal je publiek jou en jouw materiaal eerder onthouden dan het onbewerkte, stijl-loze materiaal van een willekeurige andere fotograaf.
Zou het niet enorm saai worden als alle fotografen ter wereld hier plotseling mee zouden stoppen, en enkel de onbewerkte foto’s zouden publiceren?

Waar men vroeger hulpmiddelen als filters, filmen en de werkwijze in de donkere kamer gebruikte om tot een bepaald eindresultaat te komen, is het nu de software waarmee men het beoogde eindresultaat tot stand brengt. Photoshop is in die zin niet meer dan verlengstuk van de digitale fotografie, zoals eerdergenoemde hulpmiddelen dat voor de analoge fotografie waren.

Digitale Kunst

Eerder in het artikel sprak ik bewust over het verbeteren van ‘goede foto’s‘. Er is immers een verschil tussen het gebruik van software als verlengstuk van fotografie en het gebruik van software als vervanging voor fotografie. In dat laatste geval is er mijns inziens geen sprake meer van fotografie, maar wellicht van een andere, nieuwere kunstvorm, welke ik voor het gemak even ‘digitale kunst’ (Digital Art) noem.
Wanneer er vergaande Photoshop-acties moeten worden uitgevoerd om een foto te verbeteren, dan is er mijns inziens sprake van technisch slechte foto. Ik heb natuurlijk geen bezwaar tegen het wegwerken van stukjes stof of een storend takje dat nog net het beeld inkruipt. Ook vind ik het prima als een foto van meer contrast wordt voorzien, de belichting iets wordt aangepast, of de kleuren wat bijgesteld. Bij het bewerken van mijn eigen materiaal hou ik me echter verre van het wegwerken van volledige gebouwen of personen, of het geheel vervangen van kleuren.

Tussen de ‘onbewerkte fotografie’ en ‘digitale kunst’ ligt natuurlijk een grijs gebied, waarbij de vraag wanneer een foto nog een foto is centraal staat. Het antwoord op die vraag is subjectief, maar eigenlijk doet het er helemaal niet toe. Zolang het geen product met enige journalistieke functie of ethische bezwaren betreft, is de kunstenaar wat mij betreft volledig vrij om het kunstwerk te creëren dat hij voor ogen heeft.

Om een lang verhaal kort te maken: ik creëer de foto’s die ik zelf wil maken. Ze hebben een stijl en uitstraling die mij zelf aanspreekt en dat is naast enkele esthetische of vertellende aspecten de rede dat ik dergelijke foto’s als eindresultaat produceer. Ik ben mij ervan bewust dat er mensen zijn die mijn stijl absoluut niet aan zullen spreken en er wellicht zelfs van walgen, om een recente criticus aan te halen. Dergelijke opmerkingen zullen me er echter nooit van weerhouden om de foto’s die ik nu maak te blijven maken. Natuurlijk gebruik ik wel input en kritiek om mijn fotografie verder te verbeteren, maar daarvoor heb ik een intrinsieke motivatie. Ik heb namelijk een eigen visie en beoog die zo goed mogelijk in beeld uit te drukken. Die visie verandert bovendien continu, en mijn stijl zal daarom ook mee veranderen. Het is en blijft echter altijd mijn eigen visie die aan de oorsprong ligt van de beelden die ik produceer en ja, daar gebruik ik software als Photoshop Lightroom voor.

Allereerst: de megapixels

Het zal het eerste zijn dat je over de camera leest en helaas zal het voor velen ook nog steeds het belangrijkste detail uit de specificaties zijn: het aantal pixels op de sensor. De Canon EOS 50D heeft er maar liefst 15 miljoen, hetgeen een forse stap omhoog is ten opzichte van de 10 miljoen beeldpunten die de EOS 40D produceert. Het wekt de indruk dat fabrikanten de megapixel nog altijd vooral als marketingmiddel zien en een groter aantal megapixels belangrijker vinden dan de uiteindelijke beeldkwaliteit.

Er is hier echter een grote ‘maar’ in het spel: de sensor van de EOS 50D maakt gebruik van zogenaamde ‘gapless microlenses’. Tot op heden was het nog niet mogelijk om al het licht dat op de sensor viel ook daadwerkelijk te registreren, doordat er ruimte zat tussen de kleine lenzen die boven de pixels hangen. Het is Canon nu gelukt om deze ruimte te elimineren, waardoor het aantal potentiële beeldpunten dat op een sensor verwerkt kan worden meteen omhoog gaat. Met hetzelfde formaat fotodiodes (de pixels) kunnen er nu dus meer beeldpunten op één sensor aangebracht worden, zonder daarbij meer ruis te produceren.

Meer pixels, minder ruis

‘Meer pixels, met minder ruis’ is wat Canon te melden heeft over de nieuwe sensor. Dankzij de nieuwe DIGIC-4 beeldverwerkingschip (waarmee de EOS 50D ook de primeur heeft) zou de camera minder ruis produceren dan zijn voorganger, bij dezelfde ISO waarden. Dat mag een forse stelling genoemd worden, met de verhoging van 10 naar 15 megapixels in acht nemende. Of dit in de praktijk ook daadwerkelijk het geval is, zal nog moeten blijken, maar de geschiedenis leert in ieder geval dat Canon hier zelden naast zit.

ISO 12800

Jawel, je leest het goed: ISO 12800. De Canon EOS 40D kwam niet verder dan ISO 1600 in de standaardmodus en 3200 in de High-ISO stand. De EOS 50D gaat hier flink overheen met ISO 3200 in de normale stand en ISO 6400 en 12800 in de standen H1 en H2 en dit is precies waar de kracht van deze nieuwe camera ligt. Canon geeft hiermee ook een duidelijk signaal af, namelijk dat het zich ten doel heeft gesteld om de ruisproductie van diens digitale camera’s fors te verlagen.

De mogelijkheid om bij weinig licht twee stops extra spelingsruimte te hebben is in mijn ogen een geweldige verbetering.

En verder?

Het LCD scherm aan de achterzijde van de camera heeft ook een flinke renovatie ondergaan: het aantal beeldpunten is opgeschroefd van 300.000 naar 900.000 met behoud van de beelddiagonaal van 3 inch.

Het aantal beelden per seconde is ondanks de extra megapixels nagenoeg gelijk gebleven (6,1), wat grotendeels te danken is aan de nieuwe DIGIC4 chip.

De ruisonderdrukking is vanaf nu instelbaar in meerdere niveaus. Een van die niveaus is ‘uit’, wat voor creatieve doeleinden (in zwart-wit bijvoorbeeld) gebruikt kan worden.

En de laatste van de belangrijkste vernieuwingen: de EOS 50D heeft een nieuwe versie van het Integrated Cleaning System, het mechanisme dat vuil en stof van de sensor weert.

De Canon EOS 50D is dus meer dan alleen een verbetering van zijn voorganger, de EOS 40D en volgens Canon zal de 40D dan ook nog niet direct vervangen worden, maar voorlopig nog naast de EOS 50D verkocht worden.

Inmiddels heeft Mr. Lee (bijnaam: the three eyed cat) ook al een prijs gewonnen: de Kleine Hans, The World’s Biggest Small Photo Award.

Mr. Lee’s baasje, Jürgen Perthold, heeft zelf een 1.3 megapixel camera gebouwd, die om de nek van de kat hangt en elke minuut een foto neemt.

Het persbericht van de Kleine Hans bevat nog de volgende interssante passages:

Kun je fotograaf zijn als je niet weet dat je een foto neemt? Als mr. Lee de fotograaf niet is, wie is de fotograaf dan wel? Zijn Baas Juergen Perthold? Juergen Perthold mag dan wel de camera hebben bedacht en het moment bepalen waarop de opnames genomen worden, maar het is onmiskenbaar mr. Lee die de camera naar het onderwerp brengt. Zou in dit speciale geval het onderwerp uiteindelijk de fotograaf zijn? Is het onderwerp eigenlijk niet altijd de fotograaf?

Dergelijke welhaast existentiele vragen horen bij de fotografie, en ze komen nergens zo sterk aan de orde als in het werk van mr. Lee. In een tijd waarin bescheidenheid langzamerhand gezien wordt als een kwaal, heeft de jury gemeend dat het passend is de KLEINE HANS toe te kennen aan een fotograaf die niet weet dat hij fotograaf is.

De KLEINE HANS, ’s werelds grootste kleine fotoprijs, wordt toegekend aan fotografisch werk dat zonder toeval, genade en bescheidenheid niet tot stand zou zijn gekomen.

De jury van de KLEINE HANS (Hans Eykelboom, Hans van der Meer, Hans Wolf, Hans Samsom en Hans Aarsman) dankt Nienke Denekamp die mr. Lee als kandidaat voor de Kleine Hans 2007 voordroeg.

Het duurt even voor de hele pagina gelaad is, het resultaat en de navigatie mag er echter wezen. Wat een geweldige wijze van exposeren, en wat een geweldig mooie fotografie!

Het motto van de dag zou iets in de trant van “Documenteer het moment niet, maar geniet ervan”. Iedereen wordt aangespoord om de fotocamera thuis te laten en eventuele fotoshoots te annuleren… Lees er meer over op de Non-photography Day website. Uw mening graag!

Originele informatie, afkomstig van de Non-photography Day website:

Photographing something interesting or beautiful has become a natural reflex. Non-Photography Day is a calendar sculpture, a day formed for action and awareness. Taking part in Non-Photography Day is simple, on the 17th July leave your camera or recording equipment at home and abandon your photo shoots. Whatever your activities that day, appreciate the life and dimesion of the moment you are in rather than documenting the appearance of it.

De presets voor Adobe Photoshop Lightroom zijn beschikbaar voor zowel Mac OS X 10.4 als Windows XP of nieuwer. De website bevat ook nog een aantal nuttige video tutorials waarin de toepassing van de presets wordt behandeld.

In “Opaco” heeft Martin Crespo geen gebruik gemaakt van professionele acteurs. De 2 minuten durende trailer (Spaans gesproken, met Engelse ondertiteling) van Opaco is hieronder te bekijken:

De film gaat over twee oud geliefden die een laatste dag samen doorbrengen, zoekende naar een specifieke plek. Wat er vervolgens zal gebeuren als ze daar aankomen is niet duidelijk. Gedurende de dag krijgt de kijker een blik in de eindigende relatie.

De twee acteurs in de film zijn Luis Aguirre en Cecilia Canillas.

Op de website van Martin Crespo is ook een verzameling stills uit de film te bekijken. Persoonlijk vind ik dat deze stills de film uniek maken: het zijn gewoon schitterende foto’s die Crespo gemaakt heeft!

Kortom, “Opaco”: 35 minuten lang fantastische foto’s bekijken!

Na 12 maanden lang beschikbaar te zijn geweest als betaversie is Lightroom nu officieel voltooid en beschikbaar. Na de laatste beta versie (4.1) heeft Adobe nog een aantal interessante features aan Lightroom toegevoegd.

Ruim 500.000 beta testers

In de 12 maanden dat Lightroom als publieke beta beschikbaar is gesteld, hebben ruim 500.000 gebruikers de software gedownload. Met behulp van hun ervaringen en wensen is Lightroom een zeer complete workflow tool geworden voor de digitale fotograaf. De software is in een scala van aspecten geoptimaliseerd voor het beoogde doel: het beheren, verwerken en delen van digitale fotografie.

Photoshop Lightroom is het eerste programma van Adobe dat als een dergelijke publieke beta versie is uitgegeven. Inmiddels is ook Photoshop CS3 als publieke beta beschikbaar.

Van beta 4.1 naar Photoshop Lightroom 1.0: nieuwe features

Adobe heeft sinds de laatste beta versie (4.1) nog een aantal features en veranderingen aangebracht. Een kort overzicht:

• Geavanceerdere ‘Preferences’
• De ‘Shoots’ in de library zijn vervangen door een map structuur
• Virtuele kopieën van dezelfde foto (meerdere bewerkingen tegelijkertijd bijhouden
• Snapshot tool: tussentijdse versies van bewerkingen bewaren
• Target tool: kleur en belichtingsbewerkingen uitvoeren aan de hand van een ‘proof’ van de foto
• Clone tool: delen op de foto kopieren
• Healing tool: voor het verwijderen van vlekken en stof (op 1 of meerdere foto’s)
• Labels: ’stars’, ‘color labels’ en ‘flags’ voor het markeren en waarderen van foto’s
• Stacks: gelijkwaardige foto’s als groep tonen.

Alle features zijn nogsteeds non-destructief, wat betekent dat Lightroom het originele bestand nooit wijzigt.

Adobe Photoshop Lightroom 1.0 beschikbaarheid

Lightroom 1.0 zal vanaf 19 februari beschikbaar zijn tegen een introductieprijs van $199. Na 30 april 2007 zal de prijs $299 zijn. De software zal bovendien als een 30-day trial beschikbaar komen.

De Nederlandse prijs komt bij de introductie vermoedelijk rond de 210 euro te liggen.

Public Beta 4.1 is nog te gebruiken tot 28 februari 2007. Hierna zal de software niet meer functioneren.

Enkele interessante links:

• Outback Photo, Lightroom 1.0 preview
• Adobe Photoshop Lightroom website

Ik heb nog behoorlijk wat foto’s van de laatste maanden in de wachtrij staan, dus ik kon Lightroom direct uitproberen op mijn RAW materiaal. Het programma is heel even wennen, maar dan heb je ook wat. Dankzij de visuele tutorials die te downloaden zijn op de Adobe Labs website, weet je meteen wat het programma te bieden heeft. En dat is veel, heel veel.

Ik zal hier even kort door alle features heen wandelen die mij zeer positief stemden. Over enkele weken zal ik overal nog dieper op in gaan, en het geheel verwerken in een artikel op deze website. Een vergelijking met Apple’s Aperture behoort dan ook tot de mogelijkheden.

Algemeen

Enkele interessante eigenschappen van Adobe Lightroom:

• Alle panelen zijn inklapbaar, zodat er meer ruimte voor de foto overblijft
• Ingeklapte panelen zijn tijdelijk terug te halen door de muis over de rand te laten glijden
• Mogelijkheid tot het benutten van het gehele scherm, met slechts een toets
• Snelkoppelingen met het keyboard naar de belangrijkste en meestgebruikte onderdelen en functies
• Lightroom is non-destructief: alle bestanden blijven intact, en bewerkingen worden in een apart bestand bijgehouden
• Lightroom is opgedeeld in vier duidelijke segmenten: Library, Develop, Slideshow en Print

De library

Een van de eerste opvallende onderdelen, is de zogenaamde library. De library geeft de fotograaf de mogelijkheid om snel door alle foto’s heen te bladeren, en collecties samen te stellen. Dankzij de mogelijkheid tot het ingeven van keywords, kan de library ook gebruikt worden om snel oude foto’s boven water te halen.

Enkele mooie features in de library van Adobe Lightroom:

• Snel browsen tussen alle foto’s
• Mogelijkheid tot het inzoomen naar pixelniveau
• Het vergelijken van geselecteerde foto’s side-by-side
• Een Quick-process optie om snel kleine bewerkingen uit te voeren
• Invoeren van keywords per foto en per shoot, om snel en makkelijk op te zoeken
• Beheren van foto’s in verschillende shoots en collecties

Develop

Hier vindt wat fotografie workflow betreft alle actie plaats. Alle onderdelen zijn afkomstig uit Adobe Camera RAW, dus een hoop ervan zal niet nieuw zijn.Een overzicht van de mogelijkheden en features:

• Basis bewerkingen: belichting, contrast, uiterste zwartwaarden, uiterste witwaarden, witbalans, kleurbalans en de verzadiging
• Tone curve: specialistische belichtingscorrecties met behulp van de curve. De curve is niet direct te manipuleren, maar wordt aangepast door het werken met verschillende sliders voor verschillende gradaties op de curve. Dit levert veel nauwkeurigere bewerkingen op dan het zelf manipuleren van de curve
• Crop & straighten: uitsnijden en draaien van de foto. Bij het draaien is het mogelijk om automatisch de standaarduitsnede aan te passen aan het beschikbare formaat (me de oorpronkelijke aspect ratio)
• Verscherpen en ruisonderdrukking
• Kleurbalans (hue, saturation en luminance) instellingen per kleurkanaal
• Kleurinstellingen per deel van de curve
• Grayscale conversie
• Lens correcties
• Calibratie van de camera
• Snel schakelen tussen de library en develop modus

Kortom: alles wat nodig is in een volledige fotografie workflow, behalve beeldmanipulatie waarbij delen van de foto bewerkt moeten worden.Voor dergelijke bewerkingen zal men aangewezen zijn op Adobe Photoshop.

Slideshow

Dit onderdeel van Adobe Lightroom biedt de gebruiker de mogelijkheid om de geselecteerde foto’s direct een slideshow samen te stellen, en deze te vertonen, of op te slaan. Zo kan de overgang tussen foto’s ingesteld worden, de positie van de foto veranderd worden, er een watermark toegevoegd worden en nog veel meer.

Print

Om de workflow helemaal af te ronden maakt Adobe Lightroom het mogelijk om direct te printen. De geselecteerde foto’s worden automatisch op het benodigde aantal pagina’s geplaatst. Daarbij kunnen de posities en formaten van de foto’s aangepast worden, kunnen papierinstellingen en afdrukvoorkeuren aangepast worden, noem het maar op. Wat ook erg mooi is, is dat er direct naar PDF bestanden geprint kan worden.

Al met al is Adobe Lightroom een uitstekend product voor de fotografie workflow. Het maakte voor mij zelfs het vergelijken van een lading vrijwel identieke foto’s een aangename bezigheid, waar het in het verleden juist het meest vervelende werk van de hele workflow was. naast alle mooie features is Lightroom ook voorzien van een mooie grafische interface, zodat het programma ook perfect aansluit bij een grafische bezigheid als fotograferen.

Over enkele weken zal ik een artikel wijden aan de vele opties en mogelijkheden van Adobe Lightroom. Tot die tijd raadt ik iedereen met een Apple computer aan het programma eens te proberen. De Windows gebruikers zullen nog even moeten wachten: een beta release van Lightroom voor Windows staat gepland, maar wanneer dit zal gebeuren is nog niet bekend.

De ontwikkeling van de software bevindt zich inmiddels in het beta stadium. Een beta versie van Adobe Lightroom voor de Mac OSX is te downloaden van de Adobe Labs Lightroom: website.

De nieuwe fotografie software van Adobe is duidelijk bedoeld om de strijd met fotografie workflow software zoals Apple’s Aperture aan te gaan. De software zal een complete fotografie workflow ondersteunen.

Tijdens de beta tests zullen de functionaliteiten en eigenschappen van Adobe Lightroom nog regelmatig gewijzigd worden om tegemoet te komen aan de wensen en opmerkingen van de beta testers uit de fotografie wereld.

Enkele voorbeelden van de functionaliteiten van deze nieuwe fotografie software:

• De interface stelt de foto centraal
• Alle panelen zijn met een klik op de achtergrond te plaatsen, waardoor de foto naar voren komt
• Fotografen kunnen de software hun een eigen uiterlijk geven voor presentatie van foto’s aan de buitenwereld
• Adobe Lightroom zal ruim 100 foto camera’s ondersteunen
• RAW conversie zal volledig in de software geintegreerd worden, waarbij er ook nieuwe parameters geintroduceerd worden
• Bestanden kunnen worden omgezet naar het Digital Negative format (DNG)

Om deze fotografie workflow software te kunnen testen worden er de volgende minimale systeemeisen gehanteerd: Macintosh OSX 10.4.3, 1 GHz PowerPC G4 processor, 768 MB RAM en een beeldscherm met een resolutie van 1024×768.

Het is nog onbekend wanneer de definitieve versie van Adobe Lightroom te koop zal zijn, en wat de prijs zal worden. Ook is er nog geen informatie beschikbaar omtrent de beschikbaarheid van een versie voor Microsoft Windows.

Update 30 september 2006:

Ik heb op deze website inmiddels ook een artikel over Adobe Lightroom gepubliceerd.

Ik moet zeggen: best indrukwekkend photoshop werk! Natuurlijk gebeurde dit vroeger deels ook al. In de donkere kamer was ook van alles mogelijk, en met behulp van bepaalde belichtings trucjes en camera standpunten kon en kan men ook een hoop aanpassen. Uiteraard is het bewerken van foto’s wel vele malen makkelijker geworden met de komst van de digitale fotografie. Weinig nieuws dus, wel interessant om eens te zien.

De test meldt dat digitale compactcamera’s veel goedkoper zijn dan hun spiegelreflex tegenhangers, maar kwa beeldkwaliteit toch vaak minstens even goed presteren. Alle camera’s zijn onder andere getest op beeld- en filmkwaliteit, gebruiksgemak en veelzijdigheid. Bij de spiegelreflexcamera’s heeft men ook nog metingen verricht naar onder andere de kleurweergave, resolutie en beeldruis.

Opmerkelijk genoeg raadt de consumentenbond een digitale spiegelreflexcamera alleen aan voor specifieke situaties waarbij extra voorzieningen nodig zijn. Bijvoorbeeld voor het fotograferen van wilde dieren in de natuur waarvoor een telelens nodig is.

Ik heb grote vraagtekens bij dit onderzoek. Dit om diverse redenen. Wat beeldkwaliteit betreft kunnen compactcamera’s niet tippen aan spiegelreflex camera’s, door het kleinere formaat sensor (en de extra hoeveelheid ruis die dit veroorzaakt). Daarnaast zijn er natuurlijk ook compactcamera’s zoals de Canon G5. Een vergelijking tussen foto’s een Canon EOS 10D en bijvoorbeeld een Canon Powershot A610, zal overduidelijk in het voordeel van de Canon EOS 10D uitvallen.

En wat te denken van de gebruikte lenzen? Heeft de consumentenbond wellicht getest en gefotografeerd met de standaard kitlenzen? Geen wonder dat de resultaten dan tegenvallen. Fotografeert men met behulp van hoogwaardige Canon L lenzen, of bijvoorbeeld de Sigma EX serie, dan is het direct een ander verhaal.

Ook de lichtomstandigheden zijn een enorme variabele in een dergelijk onderzoek. Op klaarlichte dag zullen de verschillen minder groot zijn, dan later op de avond. In het laatste geval zal de beperkte ISO gevoeligheid van de gangbare compactcamera’s een fikse bottleneck zijn. En verder valt nog te denken aan de kwaliteit van flitsers, afstandbedieningen, robuustheid, etc.

Als de consumentenbond mij ervan kan overtuigen dat hun conclusie ook geldt voor deze situaties (en meer), dan ruil ik direct al mijn apparatuur in voor één compactcamera. Ik zie het niet gebeuren.

Ook voor fotografen uit alle klassen is het een zeer interessant gebeuren, aangezien men zelf een bedrag kan kiezen, en de rechten van de foto’s bovendien behouden blijven aan de fotograaf.

Fotolia richt zich op de internationale markt. Ingestuurde foto’s worden eerst door een jury beoordeeld, waarna de fotograaf een prijs kan bepalen. Wordt de foto geweigerd, dan kan ervoor gekozen worden deze in de gratis sectie te plaatsen. Met deze sectie is vervolgens commissie te verdienen, door middel van reclame inkomsten.

Deelname in de fotografie database van Fotolia is vrijblijvend, en niet verbonden aan contracten voor langere tijd.

Door middel van een ranking systeem kunnen fotografen in de loop der tijd meer gaan verdienen wanneer hun ranking toeneemt. Het gallery systeem is bovendien voorzien van de mogelijkheid om feedback op foto’s en fotografen te geven, een weblog bij te houden en het bevat een forum.

Naast deze functionaliteiten bevat Fotolia nog een aantal bijzondere eigenschappen:

• Fotolia is uitgerust met de nieuwste Internet technologieen, zoals RSS,
• AJAX technologie zorgt ervoor dat gebruikers in kunnen zoomen op foto’s, en Digimarc zorgt voor de beveiliging van de foto’s,
• innovatieve kleurherkenning geeft gebruikers de mogelijkheid te zoeken naar foto’s binnen een zeker palet van kleuren.

De fotografie database van Fotolia bevat inmiddels 115.000 foto’s. Naar Fotolia.

De laatste generaties CCD sensors voor de digitale fotografie waren al niet denderend in hun ruisniveau’s en ISO waardes. Dit lijkt met de nieuwe generatie alleen maar erger te worden. Misschien wordt het eens tijd dat er een serieuze speler op de sensormarkt opstaat, en een 6 megapixel sensor ontwikkeld, met een sterkere ruisonderdrukking, en een hogere lichtgevoeligheid… Aan 10 megapixels heeft niemand iets, als de ruisniveau’s te hoog liggen, en je de camera alleen in lichte omstandigheden kunt gebruiken.

Verder is 6 megapixel ruim voldoende voor fotografie met digitale compactcamera’s. Mijn EOS 10D heeft 6,3 miljoen pixels, en ik vindt het nog altijd niet te weinig… Maarja, blijkbaar trapt men nog altijd in het fabeltje “hoe meer megapixels, hoe beter”. Jammer, want zo wordt er weinig technologische en functionele vooruitgang geboekt in de markt voor beeldsensors voor de digitale fotografie…

De voor- en nadelen worden uitgebreid behandeld, en het artikel is dan ook zeer informatief voor iedereen die twijfelt over een overstap naar bijvoorbeeld de Canon EOS 5D. Verder is het een boeiend artikel over digitale fotografie met de verschillende sensor formaten.

Ik zelf hou het nog altijd bij m’n Canon EOS 10D. Ik ben zelf erg benieuwd naar de opvolger van de EOS 20D, welke over een klein half jaart verwacht wordt. Het zou goed kunnen dat ik dan niet eens voor die nieuwe camera kies, maar een EOS 20D in de uitverkoop koop. Hoe dan ook: voorlopig doet mijn EOS 10D nog altijd wat hij moet doen, en voor mijn fotografie is dat op dit moment nog genoeg voor mij.