Een week geleden stapten we op JFK Howard Beach voor het eerst een treinstel van de NYC Subway in. We voelden ons eigenlijk meteen erg onprettig en onveilig. Dat werd vooral veroorzaakt door de wat oudere treinen en schijnbaar slecht onderhouden station, maar bovenal door het volk op de trein. Nu, een week later, genieten we met volle teugen van een ritje met de ondergrondse. Hoe dit komt? We zijn de Hollandse angst en achterdocht kwijt en zijn in de verstreken tijd gewend geraakt aan de New Yorkse stijl van reizen.

NYC Subway facts

Het door MTA bereden en onderhouden Metro netwerk van New York City kent in totaal 656 mijl aan spoor, 35 verschillende routes (elk in twee richtingen), ruim 250 verschillende stations waarvan sommigen zelfs op 30 meter diepte liggen. De subway wordt in New York aangeduid als ‘train’. Optrekken en remmen gaat geheel in stijl: hard en ruw.

Een ritje met de ondergrondse kost slechts 1 dollar 50. Daarmee kan men dan heel New York door, mits men de stations niet verlaat. Het is mogelijk om met behulp van transfers elke lijn te berijden. Een ongelimiteerde 7 dagen kaart kost slechts 24 dollar.

De NYC Subway sluit aan de op de PATH, LIRR, Metro North en bovengrondse treinverbindingen. Het netwerk lijkt in eerste instantie ongelooflijk overzichtelijk, maar is vrij snel onder de knie te krijgen. Na een week bouw je dan ook steeds meer respect op voor dit enorme bouwwerk, dat eigenlijk gewoon enorm goed in elkaar zit.

De stations zijn voor ons Nederlanders even wennen. De subway in New York is vele malen ouder dan die we her en der in Nederland hebben, en dat is ook duidelijk te zien. De stations zijn opgebouwd uit langgerekte perrons met enkel tl-verlichting, met zowel op de perrons als tussen de sporen zware metalen steunpilaren. De pilaren zijn veelal geverfd in de kleuren van de lijnen die langs het betreffende station lopen. De stationsnamen zijn in mozaiek op de muren aangebracht en geven de stations een uniek uiterlijk. Een hoop stations hebben boven de sporen een zogenaamde Mezzanine, een soort stationshal tussen sporen en spoorlijnen, waarin men tickets en Metrocards kan kopen. In enkele stations zit zelfs een klein politiekantoortje.

De geluiden en berichten die we de laatste week regelmatig gehoord hebben en inmiddels dromen: “This is a Manhattan-bound L-train, the next station will be 14th Street Union Square. Please stand clear of the closing doors please.” Of: “This is a recorded broadcast from the New York Police Department. For your and our safety, please keep your belongings in sight at all times. If you see a suspicious package of activity at the train or platforms, tell a new York police officer or an MTA employee. Thank you for travelling with MTA. Have an alert and safe day.” We zullen ze missen.

JFK Airport. Gisteravond kregen op 42nd street nog een afscheidsoptreden van een straatmuziekant… De man speelde een heel droevig stuk op zijn keyboard op het perron tegenover ons. Toepasselijker kon het niet, want het afscheid valt zwaar…

MTA Subway treinstellen

De MTA rijdt met verschillende treinstellen. Al die treinstellen rijden altijd op een vaste route. De G-lijn rijdt met de oudere treinstellen, terwijl de L-lijn met de modernste types rijdt.

Alle treinstellen hebben zitplaatsen aan de zijkanten, en staanplaatsen in het midden. Het zijn eigenlijk allemaal plastic banken. In de hoeken van plafond en zijkant is overal een rij reclames aangebracht: van psychiaters tot advocaten, en van reisbureau’s tot The Institute of Humor.

Binnen de modernste treinstellen wordt ook aangegeven waar de trein zich nu bevindt en wat het volgende station wordt. Sommige van de oudere treinen geven die informatie niet. Men is dan aangewezen op het omroepen door het treinpersoneel. Helaas zijn die vaak niet eens te verstaan (vermoedelijk uit verveling en ongeinteresseerdheid).

Het is mogelijk om tussen de treinstellen te lopen, met behulp van deuren aan beide uiteinden van de treinen. Tussen de twee treinstellen is er echter alleen een klein plaatje, met een paar kettingen aan de zijkanten. Dat en de enorme vaart waar de treinen mee rijden en los van elkaar bewegen maakt het lopen tussen de treinstellen levensgevaarlijk. Desondanks hebben we dat toch regelmatig zien gebeuren, waaronder zelfs door een wat oudere vrouw.

Fotograferen in de Subway

De aanslagen van 11 september in New York, en 11 maart in Madrid zijn nog lang niet verdwenen. Dat wetende is fotograferen in de subway geen pretje: iedereen houdt je scherp in de gaten, ondanks het feit dat het wel gewoon toegestaan is mits men een zogenaamde ‘permit’ heeft.

Toen ik een wegrijdende trein wilde fotograferen, was de reactie van de machinist 5 sconde lang getoeter. Het getoeter van de Subway treinen is enorm hard en gaat echt door merg en been. Geen pretje dus en dat is erg jammer, want de Subway is een zeer fotogeniek bouwwerk. Het is dan ook niet gelukt echt goede foto’s van de Subway stations en treinen te maken…

NYC Subway 51st Street station

Daklozen in de Subway

Het verschil tussen rijk en arm is nergens zo extreem als in New York. Miljonairs lopen tussen de daklozen en 10-deurs limo’s rijden door arme wijken. Daklozen en minder bedeelden proberen in de subway op allerlei verschillende manieren aan geld te komen.

Zo kwam er op de Q lijn een Spanjaard met een gitaar binnen die tijdens de rit een liedje wist te spelen, hetgeen geen koud kunstje is in de hevig schommelende en schokkende treinstellen. De man kon wel degelijk in liedje zingen, maar wist in ons deel van de trein geen financiele ondersteuning te krijgen. Gek genoeg bedankt elke straatmuziekant en bedelaar wel voor de aandacht van de reiziger: “Thanks New York for listening.” en “Thank you so much people, thank you! Have a very nice day New York!” zijn enkele veelvoorkomende zinnen.

Een veel opvallendere verschijning was de vrouw die de coupe op dramatische kwam vertellen dat zed dakloos was, en niet om ons geld zou gaan vragen, maar ons in plaats daarvan zou vermaken. “I’m going to perform for you. I can fall! I can crumble! But I will do it again, and again, and again…” klonk het met schelle stem. We waren erg benieuwd naar het vervolg van dit goedkope vermaak. Ondertussen probeerde ik zo serieus als ik kon mijn Lonely Planet in te kijken, in de hoop zo niet in lachen uit te barsten. Ze wist de spanning in ieder geval leuk op te bouwen. En net nu we denken, nu komt het, remt de trein af en vraagt de vrouw alsnog om een kleine bijdrage voor haar act. Raar volk!

Op de L lijn komen we een Afro-American tegen die al luid klappend een ritme creeerd waarop hij vervolgens tussen twee stations een redemption song zingt. Hij krijgt een kleine bijdrage van wat lijkt een toeriste te zijn en loopt vervolgens naar het volgende treinstel.

Had de man wat zachter geklapt, dan was de act nog best aangenaam geweest, aangezien de zang lang niet slecht was.

Het wachten op de stations wordt regelmatig opgefleurd dankzij de vele straatartiesten. Alles van een jazz trompetist tot een trommelende Afro-Amerikaan. Al met al is het redelijk aangenaam vertoeven op de stations.

Swingen in de Subway

We stappen maandagavond om half 11 op 8th Avenue de Brooklyn-bound L-train in. De trein begint langzaamaan gezellig vol te raken. Naast Arjan een flink gelaafde local, naast mij een Amerikaanse reizigster en tegenover ons een Amerikaans stelletje. Een station verder,14th Street, stapt een donker kijkende en gekleurde Amerikaan in. Enkele dreadlocks, een rood petje, afgetrapte puma’s en op zijn schouder een ghettoblaster. ‘Don’t stop till you get enough’ van Michael Jackson staat op. Hij neemt plaats naast mijn buurvrouw, welke ondertussen een iPod beluisterd, de ghettoblaster naar hem toedraaiende, zodat de rest van het treinstel er geen last van heeft. De locals zijn over het algemeen erg beleefd.

Even later stapt er een blanke New Yorkse geek in, ondertussen een bakje frites etende. Hij neemt plaats naast het stelletje. Ondertussen is de coupe nog wat verder gevuld geraakt met alle mogelijke rassen en geloofsaanhangers. De geek zoekt even later oogcontact met onze muziekale vriend, gebarend dat de muziek hem erg goed bevalt. De ghettoblaster wordt omgedraaid zodat het hele treinstel van Michael z’n betere jaren kan genieten. De geek begint mee te swingen, en ook naast mij zie ik de iPod oordopjes uitgaan en een hand op het ritme meebewegen. Een zeldzaam gevoel van geluk neemt beslag van me, als ik om me heen kijkend zie dat menig reiziger een of meerdere lichaamsdelen op de maat van de muziek beweegt. Een station verder gaat het volume nog een stukje verder open en Arjan en ik zijn het met elkaar eens: dit is de mooiste Subway-ride tot nu toe. We doen nog een poging dit binnen een Nederlands perspectief te plaatsen, maar komen al snel tot de conclusie dat dit in het Nederlandse openbaar vervoer simpelweg niet getolereerd zou worden.

Met een lach op haar gezicht stapt de dame naast mij uit. Twee halters verder moeten ook wij eraan geloven: de mooie rit zit er weer op. Het liefst zouden we nog tot aan Canarsie meerijden, maar achter ons sluiten inmiddels de deuren en Michael’s sound verstomd… Op naar de G-lijn met een glimlach en de gedachte dat gelukkig zijn en genieten in de New Yorkse Subway geen sprookje is!

Update:

Alle foto’s die ik in New York gemaakt heb zijn in de gallery te zien: