27 februari 2006
Zelf ontwikkelen van kleurenfilm (C-41)
Ook al heeft de digitale revolutie in de fotografie hard en sterk toegeslagen er wordt nog altijd veel met het ‘ouderwetse’ filmmateriaal gefotografeerd.
Met de huidige snelle fotocentrales die in een uur voor weinig geld je film ontwikkelen, kun je je afvragen waarom je je kleurenfilm nog zelf zou ontwikkelen. Toch zijn er een aantal goede redenen voor.
- Sneller dan naar het lab rijden, afgeven en een uur later weer terug komen.
- Goedkoper (ongeveer 1 euro per film).
- Geen afdrukken van foto’s die je niet hebben wilt.
- Geen risico op strepen of vingers op je negatieven.
- Lagere kans op fouten.
- Altijd verse chemicalien (soms komen negatieven “dun” terug van een lab).
- “Pushen” en “pullen” zelf onder controle.
Het C-41 proces is verbazingwekkend eenvoudig, net zo simpel als het ontwikkelen van zwart wit. Heb je daar ervaring mee, dan zal het maar een heel kleine stap zijn om kleurenfilm te ontwikkelen.
Diverse leveranciers zoals Tetenal en Amaloco leveren paketten waar alle nodig chemo in zit en waarmee je meteen aan de slag kan. Zorg er alleen wel voor een 2-bads ontwikkelaar te nemen. Dit is hetzelfde principe als zwartwit: bad 1 is de ontwikkelaar, bad 2 de fixeer. Het enige verschil is dat je werkt met een temperatuur van 38 graden Celcius in plaats van rond de 20 graden Celcius. De exacte temperatuur luistert overigens niet zo ontzettend nauw. De schrijver elf giet de chemo op 40 graden in de tank en compenseert daarmee temperatuurdalingen tijdens het ontwikkelen. Je kunt de tank ook in warm water (van 40 graden Celcius) zetten om temperatuurverlies te voorkomen.
Verdere kosten zijn minimaal. Een ontwikkeltankje van een tiental euro’s, een “wetting agent” voor het afspoelen, en een stukje natuurzeem om de film af te drogen (eerst vochtig maken in het water met “wetting agent”) is alles wat je no nodig hebt.
Het C-41 proces is razendsnel: met enige ervaring en het opschrijven van standaard verhoudingen kun je binnen een half uur klaar zijn. Per bad ontwikkel je drie minuten en 15 seconden, tussendoor spoel je 1 minuut en na afloop spoel je 5 minuten en 1 minuut met de wetting agent. Dat is totaal dus een kleine 14 minuten.
Dit geeft je dan nog 16 minuten voor het klaarzetten van de spullen, inspoelen van de film, aanmaken van de chemo en het opruimen. Veel van deze dingen kunnen ook gelijktijdig. Zo kun je bv tijdens het ontwikkelen de fixeer aanmaken (wel regelmatig het tankje bewegen, het zogenaamde ‘agiteren’) en tijdens het fixeren alvast wat spullen schoonmaken en weer opbergen (ook nu weer agiteren).
Als je de beschikking hebt over een droogkast of je met een fohn in een stofarme ruimte (zoals een douche) de film kunt drogen, dan duurt dit ook nog eens 5 minuten. Met behulp van een negatiefscanner kun je dan 45 minuten na thuiskomst al foto’s op het web hebben staan.
Amaloco levert de volgende paketten voor kleur ontwikkeling die vrij goed verkrijgbaar/bestelbaar zijn bij fotospeciaal zaken:
- Monocolor: Bevat ontwikkelaar en fixeer, aanmaken met water.
- Negacolor 1 liter K70: bevat ontwikkelaar en fixeer (allblix), per bad twee flesjea (A en B) die in een bepaalde verhouding moeten worden gemengd met water. Een heel klein beetje meer werk, maar langer houdbaar.
- Negacolor kit in 1 of 5 liter (K791): gebruiken met Allblix 1 of 5 liter (K773); vergelijkbaar met K70, maar dan 1 chemo per verpakking
Ik zou zeggen, probeer het eens en laat je verbazen over de eenvoud van het proces.
Met dank aan Reinier de Vlaam voor de toestemming om zijn artikel hier te mogen plaatsen.

Reacties
31 juli 2007
Avineshwar zegt:
Beste Martijn,
Wil mij verdiepen in het zelf ontwikkelen van fotofilmrollen.
Kun jij mij helpen daarbij?
Bij voorbaat dank,
Mvg,
Avineshwar Paltantewari.
4 april 2008
Esra zegt:
Hallo,
Ik wil graag zelf foto’s ontwikkelen met een Camera Obscura. Wat voor ontwikkelingsmateriaal moet ik daarvoor kopen. Het is voor een project op school.
Groetjes,
Esra
10 november 2008
Francois Clemens zegt:
Hoi Martijn,
ik heb net zelf getracht fuji vlakfilm te ontwikkelen in kodak chemicalien. Met een wisselend effect: er is namelijk sprake van een groenzweem. De film is 3 maanden oud en al min vorige foto;s heb ik laten ontwikkelen bij het beeldgebouw (met altijd een perfect resultaat). Dus ik heb iets fout gedaan… Ik gebruik een tank en heb het volgende proces gevolgd:
alle op 38 graden brengen; 3minuut 15 ontwikkelen, tank leeg laten lopen, spoelen met water van 38 graden gedurende 1 minuut, dan bleek op 38 graden gedurdne 6 minuut 30 spoelen op 38 graden en tenslotte fixeer gedurende 6 minuut 30 (ook op 38 graden), dan spoelen (met demiwater om droogvlekken te voorkomen).
Misschien weet jij wat er is mis gegaan ??
alvast dank !
groet
Francois
2 december 2009
Moris zegt:
Beste,
na 10 jaar of meer digitaal ben ik dat harstikke beu en wil terug naar vroeger, vroeger ongeveer een halve eeuw, ontwikkelde ik zelf, vergroten afdrukken enz, maar alleen zw/w. Ik heb nog wat gerief zoals paterson tankje enz. Ik heb nog enkele analoge camera’s en heb al enkele rolletjes volgeschoten en laten ontwiklelen in de winkel, na een halve week terug thuis scan ik de strookjes in met mij scannerke de Reflecta Crystalscan 7200. Maar film + ontwikkelen komt al snel op een bedrag van 8€
De bedoeling is om de135 films per driepak te kopen en zelf te gaan ontwikkelen en aangezien ik gewoon inscan kan ik dus ook kleurfilm gaan ontwikkelen. Ik ga nu onderzoeken hier in mijn omgeving ‘ Hasselt ‘ waar ik chemo kan bekomen alsook de nodige informatie.
Groetjes
Moris
9 december 2009
Moris zegt:
Heb even nagevraagd bij de fotozaak in Hasselt, veel chemo hebben ze er niet en het zelf ontwikkelen van kleurfilm werd mij afgeraden, ik zou mij dus moeten beperken tot monofilm.
Enige reactie is meer dan welkom.
Het toppunt, ik heb ongeveer een halve eeuw mijn patersson tankje veilig weggeborgen en vorige week zoek ik het ding terug op en laat het meteen uit de handen vallen, deksel is in drie stukken, de tank zelf is ok, ofwel moet ik proberen het bakelite deksel te lijmen ofwel een nieuw kopen.
Met beste groeten
Moris
9 december 2009
Moris zegt:
Is het C-41 produkt in België verkrijgbaar..?
Moris