De Aletschgletsjer is de grootste gletsjer in de Zwitserse Alpen, met een lengte van zo’n 23 kilometer. De Aletschgletsjer en diens omgeving zijn onderdeel van de UNESCO werelderfgoed lijst.

Het gebied rond deze prachtige gletsjer herbergt vele prachtige wandelroutes, waarvan het autovrije alpendorpje Bettmeralp meestal het startpunt is. Met name de 15 kilometer lange wandelroute die vanaf Bettmeralp via de berg Bettmerhorn en langs de Aletschgletsjer en de Marjelensee naar Fiescheralp loopt is zeer de moeite waard! De hier getoonde foto is langs deze route gemaakt.

Een zwart-wit registratie van een van de vele ijsbergen in het gletsjermeer Jökulsárlón, in het zuiden van IJsland.

Een detail van de ijsgrot in de Virkisjökull gletsjer die enkele dagen eerder hier ook al voorbij kwam. Interessant detail is het hoopje as en gesteente dat zich binnenin de grot heeft verzameld door een van de vele stroompjes in en rond de grot. Over de hele gletsjer zijn overal wel stroompjes en zelfs aardig forse rivieren te vinden die langzaam een route door het ijs uitkerven. Op sommige punten vind het water dan een zwak punt waar het weer een weg naar beneden kan banen, hetgeen tientallen meters diepe waterallen en gaten kan genereren. Achterin deze grot bevond zich ook zo’n waterval. Het verraderlijke ijs liet het niet toe om nog veel verder de grot in te gaan.

Een kleine ijsgrot, midden op de Virkisjökull gletsjer (een gletsjertong van de Vatnajökull). Tijdens een bijna vijf uur durende ‘glacier hike’ kwamen we langs deze grot, waarbij we eerst zo’n 10 meter moesten abseilen om de grot te kunnen bekijken. De vele regen van die dag (en de dagen ervoor) had ervoor gezorgd dat het ijs op een hoop plaatsen prachtig blauw was. Het regende tijdens onze gletsjer tocht echter zo veel en hard, dat iedereen erachter kwam dat zijn waterdichte kleding niet echt waterdicht was. Gecombineerd met de steeds verder dalende temperatuur was het dus een erg zware tocht.

Na afloop wist een van de twee gidsen ons zelfs te vertellen dat dit van alle tochten die hij gelopen had de meest natte tocht ooit was. Een groter contrast met de glacier hike die we in september 2009 een paar kilometer verderop deden was niet mogelijk; toen was het namelijk zo rond de 20 graden en onbewolkt.

Een van de ijsgrotten in de gletsjer bij Kverkfjöll, in het binnenland van IJsland. Rond Kverkfjöll bevinden zich diverse hete (zwavel-)bronnen, waarvan er een aantal ook onder en in de ijskap liggen. Deze bronnen ontspringen in een warme beek die zich vervolgens een weg baant onder de ijskap. De warmte doet het ijs beetje bij beetje smelten, met kilometerslange tunnels en ijsgrotten als gevolg.

De ijsgrotten bij Kverkfjöll zijn niet altijd zichtbaar. Na verloop van tijd wordt het dak van de grot te dun of instabiel, en stort de grot in. Daarbij kan het gebeuren dat een enorme massa ijs van de gletsjer mee in beweging komt, met kleine ijslawines tot gevolg. Nadat de ijsgrot geheel of gedeeltelijk is ingestort duurt het weer een hele poos voor de ijsgrot zijn ‘oude’ vorm weer terug heeft.

Het spreekt voor zich dat het erg gevaarlijk is om in de nabijheid van de ijsgrot rond te lopen, laat staan de grot te betreden. Waaghalzen die ondanks dit alles de grot toch betreden moeten erg oppassen voor vallend ijs, dat soms uit blokken van enkele meters in doorsnee kan bestaan. Tijdens ons bezoek aan Kverkfjöll konden we regelmatig het gebulder van vallend ijs uit de diepere delen van de grot horen komen.

Omdat het dak van de grot bij de ingang bijzonder dun was hebben we ons alleen rond de ingang begeven. Als de gelegenheid zich voor doet zal ik een volgende keer wel de grot in gaan, om dan ook een foto van het prachtige lichtspel binnen in de grot te kunnen maken.

Het gletsjermeer Jökulsárlón is zonder twijfel een van IJslands meest populaire attracties. Het meer heeft zich pas in 1934-35 gevormd als gevolg van het terugtrekken van de Breiðamerkurjökull gletsjer, een gletsjertong van de Vatnajökull (Europa’s grootste gletsjer). In 1975 bedroeg het oppervlak 7.9 km², maar inmiddels heeft het meer een oppervlak van maar liefst 18 km², als gevolg van het extreem snelle smelten van de IJslandse gletsjers.

Het meer is via een smalle geul verbonden met de zee. Door de getijdenwerking stroomt hier ook zout water naar binnen, waardoor het meer grotendeels uit zout water bestaat, hetgeen het smeltproces van de Breiðamerkurjökull gletsjer verder versneld. Ondanks dit ogenschijnlijk snelle proces, kunnen de afgebroken ijsbergen er wel zeven jaar over doen voor ze de zee bereiken.
Als gevolg van het zonlicht, zoutwater stromen en de as en grond die op de ijsbergen ligt smelt de ijsberg niet overal even snel. Hierdoor ontstaan de meest uiteenlopende vormen. Daarnaast komt het regelmatig voor dat een ijsberg keert als gevolg van een veranderd zwaartepunt. Een net gekeerde ijsberg is duidelijk herkenbaar aan de bijzondere blauwe kleur; ijs dat boven water smelt heeft dit niet en oogt wit.

Op het diepste punt heeft Jökulsárlón een diepte van ruim 190 meter, waarmee het (waarschijnlijk) het op een na diepste meer van IJsland is. Het meer ligt ten zuiden van de Vatnajökull (Europa’s grootste gletsjer), tussen het nationaal park Skaftafell en de havenplaats Höfn. In de zomermaanden zijn de oevers van het meer tevens het broedgebied van de Grote Jager (Stercorarius skua).

Een ijsrivier in het Kerlingarfjöll gebergte in het IJslandse binnenland. Kerlingarfjöll laat zich kenmerken door de dramatisch ogende combinatie van rood zand en gesteente, groene mosvelden, vervuilde gletsjers en een veelheid aan zwavelbronnen. De nog volgende foto’s van Kerlingarfjöll zullen meer laten zien van het gebied waar de meeste zwavelbronnen te vinden zijn.

Het absolute hoogtepunt van het verblijf op IJsland tot nu toe was de gletsjer tocht (‘Glacier Hike’) op de Svínafellsjökull, een van de rond Skaftafell gelegen gletsjertongen van de immense Vatnajökull gletsjer. De vier uur durende tocht onder begeleiding van Mountain Guides was een fantastische introductie van de schoonheid die een gletsjer van dichtbij te bieden heeft. Een bezoek aan de Jökulsárlón ijsbergen lagune maakte de dag compleet.

Glacier Hike

De dag begon al direct uitstekend: met fantastisch lente-achtig weer vertrokken we ’s ochtends vroeg wederom richting nationaal park Skaftafell. Uitgerust met crampons (spikes), een heupharnas en een pikhouweel zijn we met nog twee Fransen de Svínafellsjökull opgegaan. Na een afdaling per touw richting de gletsjertong kregen we daar een korte uitleg over het lopen op crampons. Na een wat onwennige start gingen we onder begeleiding de gletsjer op. Gedurende de tocht heeft de gids ons het nodige uitgelegd over de gletsjer, smeltwater, IJsland, klimmen in Frankrijk en zelfs het Nederlandse landschap (het terugtrekken van gletsjers, etc.).

Pas als je daadwerkelijk op de gletsjer loopt kan je je een voorstelling maken van het formaat van de ijsmassa en de daarachter liggende Vatnajökull. Laatstgenoemde gletsjer is overigens met uitzondering van de gletsjers op de polen de grootste gletsjer ter wereld, met een oppervlakte die gelijk staat aan die van drie maal de oppervlakte van Luxemburg. Ook bijzonder: de Vatnajokull beslaat zowel het hoogste als laagste punt van IJsland; een piek van +2110m en een trog van -600m. Tijdens de tocht kregen we vele smeltwater stromen, scheuren/spleten en zelfs een klein meer te zien. Gecombineerd met het diepe blauw van het onvervuilde ijs leverde dit spectaculaire beelden op.

Alhoewel het lopen op crampons ons na een uurtje al verbazingwekkend makkelijk af ging, is het verkennen van zo’n gletsjer niet zonder gevaar. Twee jaar geleden zijn we twee (ervaren) jonge Duitsers op eigen houtje de gletsjer opgegaan (inclusief tent, etc.), maar nooit meer teruggekeerd of teruggevonden. Op de crampons vergeet je als snel hoe glad het ijs is, maar zelfs het met gruis bedekte oppervlak voelt spiegelglad aan. Hoe dan ook, als je ooit de kans heb een dergelijke tocht te maken: doen! Onze tocht van vier uur was prima te doen en een kortere tocht is dus zeker zonde.

Jökulsárlón

Na een middaglunch in een heerlijk zonnetje en een temperatuur van zo’n 20 graden zijn we verder oostwaarts gereden, richting een van IJslands volgende hoogtepunten: Jökulsárlón, de ijsbergen lagune. Deze uitgestrekte lagune ligt vol met van de gletsjertong afgebroken ijsbergen die langzaam maar zeker hun weg richting zee vinden. De ijsbergen (soms wel 30 tot 50 meter in hoogte) doen er tot wel 5 jaar over om de monding bij de zee te bereiken. De prachtige vormen en diepblauwe kleuren, gecombineerd met de weerspiegeling van het water geven een onweerstaanbaar gezicht en het is er dan ook druk bezaaid met fotografen. We waren helaas net te laat voor de tocht per amfibievoertuig, maar hebben vanaf de rand al een schitterend uitzicht gehad. Voor korte tijd liet een zeehond zich ook nog even tussen de ijsrotsen zien.

Voor de overnachting hebben we ditmaal gekozen voor het hostel in Vagnstadir. De dichtstbijzijnde supermarkt was een eind verwijderd, waardoor we aangewezen waren op een van de enige twee restaurants in de wijde omgeving. Het werd het luxe ogende restaurant van een enkele kilometers verderop gelegen hotel. We waren wat huiverig voor de rekening van deze maaltijd, maar dat bleek onterecht: voor slechts 18 euro hebben we een heerlijke schelvis (haddock) gegeten. IJsland is een visland bij uitstek en daar moet je tijdens je verblijf dus zeker enkele keren van profiteren.

Noordwaarts via de oostfjorden

Een dag later hebben we nogmaals Jökulsárlón bezocht, in de hoop alsnog de boottocht te kunnen maken. Ditmaal moesten we het echter stellen zonder zon en de 20 graden Celsius van de dag ervoor. Wel regen, heel veel regen. Die zware regenval doet ons uiteindelijk van gedachten veranderen. We hebben nog even op het nabij gelegen strand gekeken, om daar te kijken naar de door het getijde aanspoelende ijsblokken, maar zijn toen alsnog verder oostwaarts gereden om via alle oostelijke fjorden richting Seydisfjordur te trekken. De route zou prachtig moeten zijn, maar door de vele regen en zeer laag hangende bewolking hebben we daar weinig tot niets van gezien. Op de to-do lijst dus. Wel hebben we nog een tussenstop gemaakt bij de stenencollectie van ene Petra. Prachtige stenen en kristallen en vooral even een prettige afwisseling ten opzichte van de 350 kilometer lange rit door de regen. Bij het bereiken van Seydisfjordur begon de zon weer te schijnen en hier hebben we toch nog een prima avond gehad.

Het is trouwens grappig om te merken hoe vaak je op de route dezelfde mensen tegenkomt. Enkele vlamingen hebben we inmiddels drie dagen achter elkaar getroffen en het is wachten op de volgende ontmoeting. Datzelfde geldt voor een kerel uit Seattle en een andere dame uit de VS. Heel verwonderlijk is dit trouwens niet; iedereen werkt grotendeels dezelfde route langs de ringweg af, ofwel met de klok mee, of tegen de klok in.

De komende dagen zullen we het gebied in het noorden van IJsland gaan verkennen. Onder andere het meer en IJslands enige bos bij Egilsstadir, Myvatn (het muggenmeer) en het zeer actieve vulkanisch gebied rond de Krafla. Ook hopen we de komende dagen een ritje op een echt IJslands paard te kunnen gaan maken. Genoeg te doen dus nog. We hebben nog steeds een dag speling, dus kunnen nog alle kanten op.